Từ 2026, người dân hưởng loạt quyền lợi BHYT chưa từng có

Người dân bệnh mạn tính như ung thư sẽ được hưởng chính sách BHYT tốt hơn từ 2026. Ảnh: Duy Hiệu.

Không còn dừng lại ở việc chi trả khi người dân đã mắc bệnh, chính sách bảo hiểm y tế đang bước vào giai đoạn chuyển đổi lớn, hướng tới chăm sóc sức khỏe chủ động và giảm gánh nặng viện phí.

Từ năm 2026, hàng loạt thay đổi về mức chi trả, phạm vi quyền lợi và đối tượng thụ hưởng BHYT sẽ chính thức được triển khai, mở ra lộ trình mới trong chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Tăng mức chi trả BHYT

Từ năm 2026, hệ thống bảo hiểm y tế Việt Nam sẽ bước vào một giai đoạn chuyển đổi quan trọng với hàng loạt thay đổi mang tính nền tảng. Theo định hướng của Bộ Y tế và các nghị quyết của Quốc hội, chính sách bảo hiểm y tế không chỉ dừng ở việc “chia sẻ rủi ro” khi người dân mắc bệnh. Thay vào đó, hệ thống này đang từng bước chuyển sang mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động, giảm chi trả trực tiếp từ túi người dân và hướng tới mục tiêu miễn viện phí cơ bản trong tương lai.

Những thay đổi này được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm hiện thực hóa chiến lược chăm sóc sức khỏe toàn dân. Trong bối cảnh chi phí y tế ngày càng tăng, dân số già hóa nhanh, nhu cầu tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao của người dân cũng ngày càng lớn.

Mức chi trả của BHYT cho khám chữa bệnh được mở rộng. Ảnh: Bộ Y tế.

Một trong những điểm thay đổi lớn nhất từ năm 2026 là tăng mức thanh toán chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế. Theo thông tin từ Bộ Y tế, quỹ bảo hiểm y tế sẽ được điều chỉnh theo hướng mở rộng phạm vi và nâng mức chi trả đối với nhiều dịch vụ y tế. Đặc biệt là các dịch vụ có vai trò quan trọng trong phát hiện sớm và điều trị kịp thời bệnh tật.

Cụ thể, bảo hiểm y tế sẽ từng bước chi trả cho hoạt động khám sàng lọc, chẩn đoán và điều trị sớm một số bệnh, thay vì chỉ tập trung thanh toán khi bệnh đã ở giai đoạn nặng. Đây là sự thay đổi mang tính chiến lược, nhằm giảm chi phí điều trị lâu dài, đồng thời nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Hiện nay, chi phí y tế ngoài bảo hiểm y tế vẫn là gánh nặng đối với nhiều hộ gia đình, đặc biệt là người thu nhập thấp và người mắc bệnh mạn tính.

Mở rộng các trường hợp được BHYT thanh toán 100% chi phí

Bên cạnh việc tăng mức chi trả, từ 1/1/2026, bảo hiểm y tế sẽ mở rộng thêm các nhóm người được thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi.

Theo quy định mới, hai nhóm người đáng chú ý được bổ sung gồm

Người thuộc hộ gia đình cận nghèo
Người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

Việc mở rộng này được Bộ Y tế đánh giá là bước tiến quan trọng trong chính sách an sinh xã hội, nhằm bảo vệ tốt hơn các nhóm dân cư dễ bị tổn thương trước rủi ro bệnh tật và chi phí y tế cao.

Người trên 75 tuổi được thanh toán 100% BHYT. Ảnh: Nguyễn Thuận.

Trước đó, bảo hiểm y tế đã chi trả 100% chi phí khám chữa bệnh cho một số nhóm như người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi, người có công với cách mạng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhóm cận nghèo và người cao tuổi vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ y tế, nhất là khi mắc bệnh nặng hoặc bệnh mạn tính kéo dài.

Theo Bộ Y tế, việc nâng mức hưởng lên 100% không chỉ giúp giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh mà còn khuyến khích người dân chủ động đi khám, điều trị sớm, thay vì trì hoãn do lo ngại chi phí.

BHYT tiến tới chi trả khám sức khỏe định kỳ

Một điểm mới đáng chú ý khác trong lộ trình cải cách bảo hiểm y tế là khám sức khỏe định kỳ cho người dân, dự kiến triển khai từ năm 2026.

Theo định hướng của Bộ Y tế, mỗi người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm, với chi phí được hỗ trợ từ quỹ bảo hiểm y tế, ngân sách nhà nước và các nguồn hợp pháp khác. Nội dung khám tập trung vào sàng lọc sớm các bệnh không lây nhiễm phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch, cũng như một số bệnh ung thư thường gặp.

Khác với mô hình “chỉ khám khi có bệnh”, chính sách này hướng đến việc chăm sóc sức khỏe chủ động, giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm, giảm chi phí điều trị và cải thiện chất lượng sống cho người dân.

Người dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí. Ảnh: BV Nhân dân Gia Định.

Bộ Y tế cho biết, việc bảo hiểm y tế chi trả khám sức khỏe định kỳ sẽ được triển khai theo lộ trình, phù hợp với khả năng cân đối của quỹ bảo hiểm y tế. Danh mục dịch vụ, đối tượng ưu tiên và mức chi trả cụ thể sẽ được Bộ Y tế phối hợp với Bảo hiểm xã hội Việt Nam hướng dẫn chi tiết trong các văn bản dưới luật.

Song song đó, hoạt động khám định kỳ sẽ được gắn với hồ sơ sức khỏe điện tử, giúp theo dõi tình trạng sức khỏe của mỗi người dân trong suốt vòng đời, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và điều trị.

Bước khởi đầu cho lộ trình miễn viện phí cơ bản

Những thay đổi từ năm 2026 không chỉ mang tính cải thiện ngắn hạn, mà còn được xem là bước khởi đầu cho lộ trình miễn viện phí cơ bản trong tương lai.

Theo Bộ Y tế, mục tiêu dài hạn là đến năm 2030, người dân sẽ được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi gói dịch vụ bảo hiểm y tế. Qua đó giảm mạnh gánh nặng chi phí y tế và bảo đảm công bằng trong chăm sóc sức khỏe.

Trong giai đoạn 2026-2027, chính sách sẽ tập trung vào

Tăng mức thanh toán bảo hiểm y tế
Mở rộng đối tượng hưởng 100%
Triển khai khám sức khỏe định kỳ

Giai đoạn tiếp theo, 2028-2030, sẽ tiếp tục mở rộng danh mục thuốc, kỹ thuật và dịch vụ được bảo hiểm y tế chi trả, đồng thời giảm tỷ lệ chi trả trực tiếp của người dân xuống mức thấp hơn.

Bộ Y tế nhấn mạnh, miễn viện phí cơ bản không đồng nghĩa với việc mọi dịch vụ y tế đều hoàn toàn miễn phí, mà là bảo đảm người dân không phải chi trả hoặc chỉ chi trả rất thấp đối với các dịch vụ thiết yếu, phổ biến.

Dù được kỳ vọng mang lại nhiều lợi ích, lộ trình cải cách bảo hiểm y tế từ năm 2026 cũng đặt ra không ít thách thức. Trong đó, bài toán lớn nhất là cân đối quỹ bảo hiểm y tế trong bối cảnh mở rộng quyền lợi, tăng mức chi trả và triển khai thêm nhiều dịch vụ mới.

Theo Bộ Y tế, để bảo đảm tính bền vững, việc mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế sẽ được thực hiện theo lộ trình, gắn với cải cách quản lý, kiểm soát chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ. Đồng thời, các cơ sở y tế cũng cần đổi mới mô hình hoạt động, tăng cường y tế dự phòng và quản lý bệnh mạn tính tại cộng đồng.

Ngoài ra, sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Y tế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các địa phương được xem là yếu tố then chốt để các chính sách mới đi vào thực tiễn một cách hiệu quả.

Nguyễn Thuận