Từ 72 giờ đến 10 ngày: Vì sao nhiều nước khuyến nghị người dân dự trữ thực phẩm cho tình huống khẩn cấp?

EU hướng dẫn người dân đối phó các tình huống khẩn cấp, đảm bảo tự túc trong 72 giờ

“Tuyến phòng thủ” đầu tiên trong 72 giờ

Ngày 3-11-2026, Ủy ban châu Âu công bố hướng dẫn mới nhằm giúp người dân và cộng đồng chuẩn bị tốt hơn trước các tình huống khẩn cấp.

Trọng tâm của tài liệu là yêu cầu các quốc gia thành viên hỗ trợ người dân đạt khả năng tự chủ tối thiểu 72 giờ, trong lúc hệ thống cứu trợ công cộng được huy động và tổ chức tiếp cận khu vực bị ảnh hưởng.

Các hướng dẫn do Ủy viên phụ trách bình đẳng, chuẩn bị và quản lý Khủng hoảng Hadja Lahbib trình bày nhằm trang bị cho cá nhân và cộng đồng kiến ​​thức và công cụ cần thiết để bảo vệ bản thân và người khác trong các tình huống khẩn cấp.

Một trong những ưu tiên chính là khả năng tự túc trong 72 giờ, khuyến khích mọi người chuẩn bị sẵn sàng đáp ứng các nhu cầu thiết yếu trong 3 ngày đầu tiên của cuộc khủng hoảng.

Ủy ban khuyến nghị người dân chuẩn bị các vật dụng thiết yếu cho trường hợp khẩn cấp và túi đồ dùng cá nhân để đảm bảo có đủ nhu yếu phẩm ngay sau khi xảy ra thảm họa.

Một trọng tâm khác là giáo dục về sự chuẩn bị, với các hướng dẫn khuyến khích các quốc gia thành viên tích hợp việc chuẩn bị ứng phó khẩn cấp vào chương trình giảng dạy ở bậc mầm non và tiểu học.

Mốc 72 giờ không được lựa chọn một cách ngẫu nhiên. Đây thường là giai đoạn các cơ quan chức năng phải đánh giá quy mô sự cố, xác định khu vực ưu tiên, huy động nhân lực, khôi phục giao thông và thiết lập các tuyến cung ứng tạm thời.

Nếu các hộ gia đình có thể tự bảo đảm những nhu cầu cơ bản trong thời gian này, lực lượng cứu hộ sẽ tập trung được nguồn lực cho người bị thương, người già, trẻ em, người khuyết tật và các nhóm dễ bị tổn thương nhất.

Hướng dẫn của EU nằm trong Chiến lược Liên minh Sẵn sàng được thông qua từ tháng 3-2025, dựa trên cách tiếp cận “mọi nguy cơ” và “toàn xã hội”. Theo Ủy ban châu Âu, môi trường rủi ro hiện nay được định hình đồng thời bởi biến động địa chính trị, biến đổi khí hậu, thay đổi công nghệ nhanh chóng cùng sức ép đối với khả năng chống chịu của xã hội.

Brussels cũng dự kiến tổ chức Ngày Sẵn sàng của EU hàng năm, với kỳ đầu tiên vào tháng 10-2027

Mỗi quốc gia một mốc dự phòng

Tại Anh, chiến dịch quốc gia “Be ready” được triển khai từ ngày 22-10-2026, khuyến khích mỗi hộ gia đình chuẩn bị cho 3 ngày gián đoạn các dịch vụ thường nhật như điện, nước, điện thoại và Internet.

Nhiều quốc gia kêu gọi công dân chuẩn bị sẵn sàng cho trường hợp các hệ thống thiết yếu gặp sự cố

Chính phủ Anh nhấn mạnh đây là những bước chuẩn bị nhỏ, có thể thực hiện dần dần, thay vì một lời kêu gọi mua sắm ồ ạt.

Danh mục chính thức của Anh đề nghị dự trữ thực phẩm không dễ hỏng cho 3 ngày, ưu tiên sản phẩm không cần bảo quản lạnh hay nấu chín như thịt, cá và rau đóng hộp, hạt, trái cây khô.

Mỗi người cần khoảng 3 lít nước uống mỗi ngày, tương đương 9 lít cho 3 ngày, chưa kể lượng nước cần để nấu ăn và vệ sinh. Các gia đình cũng được khuyên chuẩn bị thuốc thiết yếu, đèn pin, pin dự phòng, radio dùng pin hoặc quay tay, tiền mặt, sữa cho trẻ nhỏ và thức ăn cho vật nuôi.

Thụy Điển đặt mục tiêu cao hơn, yêu cầu người dân có khả năng tự bảo đảm nhu cầu cơ bản trong ít nhất một tuần nếu xảy ra khủng hoảng hoặc chiến tranh.

Cẩm nang “Trong trường hợp khủng hoảng hoặc chiến tranh” được gửi tới mọi hộ gia đình nêu rõ nguồn lực công cộng không thể hỗ trợ tất cả mọi người cùng lúc, do đó những người có khả năng tự chăm sóc phải chủ động chuẩn bị để chính quyền ưu tiên các trường hợp cấp thiết hơn.

Danh mục của cơ quan phòng vệ dân sự Thụy Điển gồm thực phẩm cho tối thiểu một tuần, nước đóng chai hoặc chứa trong can, bếp dã ngoại, túi ngủ, chăn, radio dùng pin, đèn pin, bộ sơ cứu, thuốc, tiền mặt, sạc dự phòng và các số điện thoại quan trọng được ghi trên giấy.

Một bài tập tình huống do cơ quan này ban hành còn đặt người dân vào kịch bản mất đồng thời điện, nước, Internet, hệ thống thanh toán và sưởi ấm trong 7 ngày.

Đức chuẩn bị cho 10 ngày bị cô lập

Đức là một trong những quốc gia đưa ra mức dự phòng dài nhất. Cơ quan Bảo vệ dân sự và Hỗ trợ thảm họa Liên bang Đức (BBK) khuyến nghị mỗi hộ gia đình tích trữ lượng thực phẩm và đồ uống đủ dùng trong 10 ngày.

Người dân nhiểu nước được khuyến cáo nên dự trữ đủ nước dùng trong vài ngày

Hướng dẫn của BBK tính khoảng 2 lít cho mỗi người mỗi ngày, tương đương khoảng 14 lít trong một tuần.

Nhà chức trách Đức đặt ra nhiều kịch bản thực tế: lũ lụt làm đường sá không thể đi lại, tuyết lớn khiến siêu thị không được tiếp tế, mất điện diện rộng làm tê liệt dịch vụ công cộng hoặc chuỗi cung ứng bị gián đoạn bởi đại dịch, hạn hán và tấn công mạng

BBK không khuyến khích mua những thực phẩm không quen dùng chỉ để cất trong kho. Nguồn dự trữ nên gồm những sản phẩm gia đình vẫn sử dụng hàng ngày, có thời hạn dài, không phụ thuộc vào tủ lạnh và phần lớn có thể ăn nguội nếu điện, khí đốt cùng bị gián đoạn.

Người dân được hướng dẫn đặt hàng mới mua ở phía sau, sử dụng sản phẩm cũ trước rồi bổ sung, thình thành một kho thực phẩm “sống” thay vì để hàng hết hạn và phải tiêu hủy.

Nhật Bản và bài học từ những thảm họa lớn

Tại Nhật Bản, quốc gia thường xuyên chịu động đất, sóng thần và bão, chính phủ khuyến cáo mỗi gia đình dự trữ đủ thực phẩm, nước uống trong ít nhất 3 ngày, tốt nhất là một tuần. Lượng nước tham khảo là 3 lít/người/ngày.

Người dân cũng được khuyến khích chuẩn bị bếp gas mini, nhà vệ sinh di động, đồ lót, giấy vệ sinh, thuốc thường dùng và túi đồ có thể mang đi ngay khi sơ tán.

Phương pháp của Nhật Bản là “dự trữ luân phiên”. Thay vì mua một kho thực phẩm chuyên dụng rồi bỏ quên, các gia đình mua nhiều hơn một chút những mặt hàng vốn dùng hàng ngày, ăn sản phẩm gần hạn sử dụng trước và mua bổ sung đúng phần đã sử dụng.

Kinh nghiệm của Nhật Bản cũng cho thấy siêu thị và cửa hàng tiện lợi có thể nhanh chóng hết hàng sau một thảm họa lớn, còn vật tư cứu trợ của chính phủ chưa chắc đến ngay, nhất là khi đường sá, cầu cảng hoặc hệ thống thông tin bị phá hỏng.

Vì vậy, tủ lạnh, tủ đông và thực phẩm hàng ngày trong bếp được tính như lớp dự trữ đầu tiên, trước khi chuyển sang thực phẩm khô, đóng hộp hay đông khô.

Một mẫu trưng bày về công tác chuẩn bị ứng phó tình huống khẩn cấp tại Oregon, Mỹ

Mỹ nhấn mạnh nước, thực phẩm và khả năng sống không điện

Tại Mỹ, trang hướng dẫn chính thức Ready.gov thuộc chính phủ liên bang khuyến nghị mỗi gia đình chuẩn bị thực phẩm, nước và vật dụng đủ dùng trong nhiều ngày. Mức nước được đề xuất là 1 gallon, tương đương 3,8 lít/người/ngày.

Nguồn thực phẩm nên gồm thịt, trái cây và rau đóng hộp, thanh dinh dưỡng, ngũ cốc khô, bơ đậu phộng, trái cây sấy, sữa tiệt trùng cùng thực phẩm cho trẻ nhỏ.

Danh mục khẩn cấp của Mỹ còn bao gồm radio dùng pin, đèn pin, bộ sơ cứu, khẩu trang chống bụi, dụng cụ mở hộp, bản đồ địa phương, thuốc kê đơn, tiền mặt, giấy tờ gia đình, chăn ấm và các vật dụng riêng cho người cao tuổi, trẻ nhỏ cùng vật nuôi.

Điểm chung trong hướng dẫn của các nước là không khuyến khích người dân đổ xô mua thực phẩm với số lượng lớn.

Thông điệp của các chính phủ không phải “thảm họa sắp xảy ra”, mà là khủng hoảng có thể đến dưới nhiều hình thức và không phải lúc nào nhà nước cũng tiếp cận được mọi người ngay lập tức.

Người dân cần chủ động hơn trước nguy cơ thiên tai, mất điện, tấn công mạng, đứt gãy chuỗi cung ứng và những cú sốc an ninh khó dự báo.

Theo AA, Guardian, Ready.gov