Từ biển lên rừng

Lên rừng tránh nóng

11 giờ trưa một ngày cuối tuần, khi cái nắng mùa hè như đổ lửa xuống vùng đồng bằng với mức nhiệt ngót nghét 38 độ C, trên tuyến đường dẫn vào Khu du lịch sinh thái khe Nước Lạnh (xã Kim Ngân), dòng xe nối đuôi nhau hướng về phía núi. Dưới tán rừng già, tiếng nước đổ hòa cùng tiếng rì rào của lá cây dường như đã thổi bay cái oi nồng của mùa hạ.

Những năm gần đây, mỗi đợt nắng nóng kéo dài đã làm thay đổi nhịp sống của người dân và tác động cả đến xu hướng du lịch. Nếu trước đây biển gần như là lựa chọn mặc định mỗi khi hè về thì nay, ngày càng nhiều du khách tìm đến những dòng suối, ngọn thác giữa đại ngàn như một cách “trốn nóng”. Họ không còn chỉ tìm kiếm một điểm đến để vui chơi, mà mong muốn được hòa mình vào thiên nhiên, tận hưởng bầu không khí trong lành và tạm rời xa sự ngột ngạt của phố thị.

Tại Khe Nước Lạnh hay suối Chà Cùng (xã Trường Sơn), du khách có thể ngâm mình trong làn nước mát lạnh chảy ra từ lòng núi, chèo thuyền kayak giữa những triền cây xanh hoặc đơn giản là ngồi bên bờ suối, thưởng thức các món ăn địa phương trong tiếng nước róc rách. Với nhiều gia đình, đây là khoảng thời gian để các thành viên cùng nhau trải nghiệm thiên nhiên thay vì dành phần lớn thời gian trong các khu nghỉ dưỡng khép kín.

Vẻ đẹp hoang sơ, kỳ vĩ của thác Tà Puồng - Ảnh: D.H

Không chỉ hấp dẫn bởi dòng thác mát lạnh giữa đại ngàn, Tà Puồng (xã Hướng Lập) còn đang cho thấy hướng đi riêng trong phát triển du lịch cộng đồng. Bên cạnh các hoạt động trải nghiệm như tắm thác, chèo SUP hay khám phá cảnh quan tự nhiên, du khách đến đây còn có cơ hội thưởng thức các làn điệu dân ca truyền thống do chính các nghệ nhân người Bru-Vân Kiều trình diễn.

Anh Hồ Văn Giỏi, Tổ trưởng Tổ du lịch cộng đồng thôn Trăng-Tà Puồng cho biết, từ tháng 3 đến nay, điểm du lịch này đã đón khoảng 4.000 lượt khách, đông nhất vào các dịp cuối tuần. Ngoài khách nội tỉnh, còn có nhiều đoàn khách đến từ các tỉnh Hà Tĩnh, Nghệ An, Huế và các tỉnh, thành phía Bắc.

Sau đại dịch Covid-19, những khái niệm như du lịch xanh, du lịch chữa lành hay du lịch trải nghiệm thiên nhiên ngày càng được nhắc đến nhiều hơn. Cùng với đó, các đợt nắng nóng cực đoan xuất hiện với tần suất dày hơn khiến những không gian có nhiệt độ thấp hơn vài độ C dưới tán rừng trở nên hấp dẫn.

Một yếu tố khác góp phần đưa du khách đến gần hơn với các điểm suối, thác là hạ tầng giao thông ngày càng thuận lợi. Những cung đường từng được xem là xa xôi nay đã được rút ngắn đáng kể về thời gian di chuyển. Từ trung tâm Đồng Hới, Đông Hà hay vùng ven biển, du khách chỉ mất khoảng 1-2 giờ đồng hồ để chạm tới những dòng nước mát lành giữa đại ngàn Trường Sơn.

Sự dịch chuyển từ biển lên rừng không có nghĩa sức hút của du lịch biển suy giảm, mà cho thấy nhu cầu trải nghiệm của du khách đang ngày càng đa dạng. Trong bức tranh du lịch mùa hè, những dòng suối mát lạnh đang trở thành một lựa chọn bổ sung hấp dẫn, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và mở rộng không gian khám phá của du khách trên vùng đất Quảng Trị.

“Viên ngọc xanh” giữa đại ngàn

Sau sáp nhập, bức tranh du lịch sinh thái của Quảng Trị đã rộng lớn hơn rất nhiều khi sở hữu hệ thống suối, thác, rừng nguyên sinh trải dài hàng trăm km dọc dãy Trường Sơn. Từ khe Nước Lạnh, thác Mơ, suối Chà Cùng, suối Nước Moọc, sông Chày-hang Tối đến Động Châu-khe Nước Trong, thác Tà Puồng, thác Chênh Vênh…, mỗi điểm đến là một mảnh ghép riêng biệt trong bức tranh thiên nhiên đa dạng của vùng đất mới.

Du khách trải nghiệm tại Khu du lịch sinh thái khe Nước Lạnh - Ảnh: D.H

Nếu như trước đây, du lịch Quảng Bình (cũ) chủ yếu được nhận diện bằng hang động và các sản phẩm khám phá thiên nhiên, trong khi Quảng Trị (cũ) nổi bật với du lịch lịch sử, tâm linh và hoài niệm chiến trường xưa, thì sau sáp nhập, những điểm đến xanh của núi rừng Trường Sơn đang tạo nên sự kết nối mới. Trên cùng một hành trình, du khách có thể khám phá hang động, trải nghiệm suối thác, trekking dưới tán rừng nguyên sinh rồi tiếp cận các giá trị văn hóa, lịch sử đặc sắc của vùng đất phía Nam.

Đây cũng là lợi thế mà không nhiều địa phương có được. Từ vùng đệm Di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng đến Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu-khe Nước Trong, một hành lang sinh thái rộng lớn đang hiện diện với hệ sinh thái rừng nguyên sinh, nguồn nước dồi dào và cảnh quan còn giữ được nhiều nét hoang sơ. Trong bối cảnh du khách ngày càng quan tâm đến du lịch xanh, du lịch trải nghiệm và các hoạt động ngoài trời, đây được xem là nguồn tài nguyên có giá trị lâu dài.

Chị Nguyễn Thị Thu Hà, du khách đến từ Hà Nội cho biết, gia đình chị từng nhiều lần du lịch đến Quảng Trị nhưng năm nay quyết định dành thời gian khám phá cả suối Nước Moọc và thác Tà Puồng.

“Điều khiến chúng tôi bất ngờ là chỉ trong một chuyến đi có thể trải nghiệm rất nhiều dạng cảnh quan khác nhau. Buổi sáng còn ngâm mình dưới dòng suối giữa rừng già, chiều đã đứng trước những tầng thác hùng vĩ. Mỗi nơi mang một vẻ đẹp riêng nhưng đều cho cảm giác rất gần gũi với thiên nhiên”, chị Hà chia sẻ.

Cơ hội định hình sản phẩm du lịch mới

Theo các doanh nghiệp lữ hành, điều du khách tìm kiếm hiện nay không còn đơn thuần là một điểm check-in đẹp mà là những hành trình trải nghiệm có chiều sâu. Đây chính là cơ hội để Quảng Trị xây dựng các tuyến du lịch sinh thái xuyên Trường Sơn, kết nối những “viên ngọc xanh” từ Bắc vào Nam thành một sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Suối Nước Moọc là điểm đến yêu thích của du khách mỗi dịp hè về - Ảnh: D.H

Anh Hồ Văn Giỏi cho biết, điều giữ chân du khách không chỉ là cảnh quan thiên nhiên mà còn là những trải nghiệm mang đậm bản sắc văn hóa bản địa. “Ngoài tắm thác, chèo SUP hay thưởng thức ẩm thực địa phương, du khách rất thích các chương trình giao lưu văn nghệ truyền thống của đồng bào Bru-Vân Kiều. Đây là nét riêng mà chúng tôi muốn gìn giữ và phát huy để tạo sự khác biệt với các điểm du lịch suối, thác khác”, anh Giỏi chia sẻ.

Thực tế, trong bối cảnh nhiều điểm du lịch sinh thái đang đối mặt với nguy cơ na ná nhau về sản phẩm, việc gắn trải nghiệm thiên nhiên với văn hóa bản địa đang trở thành hướng đi mang giá trị bền vững. Tại Tà Puồng, tiếng khèn, điệu hát của đồng bào Bru-Vân Kiều bên dòng thác giữa đại ngàn đã làm phong phú thêm hành trình của du khách, góp phần tạo nên dấu ấn riêng cho điểm đến.

Nếu được đầu tư bài bản và khai thác theo hướng bền vững như thế, những dòng suối mát lành, những ngọn thác giữa đại ngàn không chỉ là điểm tránh nóng mùa hè. Xa hơn, chúng có thể trở thành một trong những dấu ấn mới của du lịch Quảng Trị trong giai đoạn hậu sáp nhập, góp phần làm phong phú thêm bản đồ du lịch của địa phương bên cạnh các thương hiệu đã định danh như hang động, biển và du lịch lịch sử.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội phát triển là bài toán trách nhiệm. Giá trị lớn nhất của du lịch suối, thác nằm ở sự nguyên sơ. Khi dòng người tìm về đại ngàn ngày một đông, áp lực lên môi trường, việc quản lý rác thải, bảo đảm an toàn cho du khách cần được các địa phương và đơn vị khai thác đặt lên hàng đầu.

Thiên nhiên đã ưu ái ban tặng cho Quảng Trị những dòng suối, ngọn thác mang vẻ đẹp hoang sơ, kỳ vĩ. Để những dòng nước mát lạnh ấy thực sự trở thành một sản phẩm du lịch bền vững, câu trả lời không nằm ở sự đầu tư quy mô, hoành tráng, mà nằm ở cách mỗi người dân, mỗi du khách gìn giữ sự nguyên bản của tự nhiên, để mỗi điểm đến luôn là nơi có thể tìm lại sự cân bằng giữa nhịp sống hối hả.