Từ Billie Jean đến The One That Got Away, vì sao các bản hit một thời hồi sinh?

Những ngày gần đây, thị trường âm nhạc chứng kiến làn sóng trở lại mạnh mẽ của nhiều ca khúc kinh điển. Tiêu biểu trong số đó là ca khúc Billie Jean của Michael Jackson khi bất ngờ thống trị bảng xếp hạng Billboard sau hơn 40 năm phát hành. Hiệu ứng này cũng góp phần giúp album Thriller cán mốc 500 tuần trụ vững trên bảng xếp hạng Top Album Sales.

Ca khúc Billie Jean trở lại các bảng xếp hạng âm nhạc.

Cùng lúc đó, Katy Perry cũng gây chú ý khi ca khúc The One That Got Away ghi nhận mức tăng trưởng mạnh về lượt nghe trên các nền tảng streaming. Bên cạnh đó, ca khúc Legendary Lovers của nữ ca sĩ bất ngờ xuất hiện trên bảng xếp hạng tại nhiều quốc gia châu Âu nhờ hiệu ứng lan truyền từ các bản phối đang thịnh hành trên mạng xã hội.

Thị trường âm nhạc chứng kiến sự trở lại đầy bất ngờ của nhiều ca khúc kinh điển.

Trên các diễn đàn trực tuyến, làn sóng này thường được lý giải bằng những tác động dễ nhận thấy như xu hướng trên TikTok, hiệu ứng từ concert hay phim ảnh. Chẳng hạn, sự trở lại của ca khúc Billie Jean được cho là chịu ảnh hưởng lớn từ sức hút của bộ phim tiểu sử Michael, tác phẩm đã tạo được hiệu ứng mạnh tại phòng vé toàn cầu. Trong khi đó, Katy Perry cũng góp phần khuấy động mạng xã hội khi phát hành MV The One That Got Away phiên bản Director’s Cut, giúp ca khúc tăng trưởng mạnh về lượt nghe.

Sự trở lại của ca khúc "Billie Jean" được cho là chịu ảnh hưởng lớn từ sức hút của bộ phim tiểu sử "Michael".

Tuy nhiên, những yếu tố kể trên có lẽ chỉ đóng vai trò như “cú hích” ban đầu, thay vì là nguyên nhân cốt lõi tạo nên làn sóng hồi sinh của các bản hit kinh điển. Trên thực tế, không phải ca khúc cũ nào cũng đủ sức trở lại mạnh mẽ sau hàng chục năm, càng không phải mọi bài hát từng nổi tiếng đều có thể tiếp tục tạo được sự đồng cảm trong bối cảnh văn hóa liên tục thay đổi và thị hiếu âm nhạc của công chúng ngày càng khó nắm bắt.

Không phải ca khúc cũ nào cũng đủ sức trở lại mạnh mẽ sau hàng chục năm.

Một trong những nguyên nhân cốt lõi nằm ở mức độ phụ thuộc vào công nghệ sản xuất của từng giai đoạn. Theo tờ Rolling Stone viết về xu hướng nhạc catalog, những bản thu gắn chặt với kỹ thuật xử lý âm thanh đặc trưng theo từng thập kỷ thường dễ bị gắn mác “cũ kỹ” và nhanh chóng trở nên lỗi thời. Những âm thanh như gated reverb (tiếng vang dày và mạnh) của thập niên 1980 từng mang tính tiên phong, nhưng khi thị hiếu thay đổi, chúng dễ tạo cảm giác thiếu tự nhiên.

Ở chiều ngược lại, ca khúc Billie Jean được Michael Jackson và Quincy Jones xây dựng theo hướng tối giản hiệu ứng, tập trung vào không gian âm thanh sạch và độ tách lớp rõ ràng. Phần bassline được xử lý analog kỹ lưỡng, tạo nên chất âm đặc trưng vẫn được xem là chuẩn mực đến hiện tại.

Billie Jean được Michael Jackson và Quincy Jones xây dựng theo hướng tối giản hiệu ứng.

Ngoài ra, một nghiên cứu từ Chartmetric từng chỉ ra rằng những ca khúc có khả năng quay trở lại bảng xếp hạng thường sở hữu giai điệu dễ nhận diện. Suy cho cùng, tuổi thọ của một bài hát không chỉ nằm ở kỹ thuật sản xuất, mà còn ở phần giai điệu và cảm xúc cốt lõi mà nó mang lại.

Tờ The New York Times nhấn định rằng: "Một bản phối hay có thể biến một ca khúc trung bình thành một bản hit thời thượng, nhưng chỉ có một giai điệu xuất sắc mới giữ ca khúc đó sống sót qua nhiều thế kỷ."

Một ca khúc vẫn có thể chạm đến người nghe khi được thể hiện tối giản chỉ với guitar hay piano thường là bài hát sở hữu "chất liệu" trường tồn.

Trong bối cảnh công nghệ sản xuất và thị hiếu âm nhạc liên tục thay đổi, chỉ một số ít bài hát đủ sức vượt qua giới hạn của thời đại để tiếp tục kết nối với nhiều thế hệ khán giả. Đó thường là những ca khúc sở hữu giai điệu đặc trưng, cảm xúc nguyên bản và chất lượng sản xuất đủ tinh tế để không bị “mắc kẹt” trong một giai đoạn cụ thể.

Thời gian có thể làm thay đổi các thiết bị nghe nhạc, từ đĩa than, băng cassette cho đến các nền tảng nghe nhạc trực tuyến, nhưng cấu trúc của một giai điệu đẹp và một cảm xúc chân thành thì chưa bao giờ lỗi mốt.