Từ cái nôi Đồng bằng sông Hồng đến hành trình phát triển của ngành Dầu khí Việt Nam

Thái Bình - nơi lưu giữ những dấu ấn đầu tiên

Ông Nguyễn Xuân Nhự, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí, chia sẻ với lãnh đạo, phóng viên Năng lượng Mới - PetroTimes những câu chuyện, kỷ niệm về ngành Dầu khí.

Ông Nguyễn Xuân Nhự, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí, chia sẻ với lãnh đạo, phóng viên Năng lượng Mới - PetroTimes những câu chuyện, kỷ niệm về ngành Dầu khí.

Nhắc đến những năm tháng đầu tiên của ngành Dầu khí Việt Nam, ông Nguyễn Xuân Nhự cho biết, Thái Bình là một trong những địa bàn có ý nghĩa đặc biệt, gắn liền với quá trình hình thành lực lượng, tổ chức hoạt động tìm kiếm, thăm dò dầu khí ở miền Bắc.

Theo hồi ức của ông, sau những giai đoạn đầu đặt cơ sở hoạt động tại Bắc Ninh và Hưng Yên, sự ra đời của Liên đoàn Địa chất 36 đánh dấu một bước chuyển quan trọng khi lực lượng tìm kiếm, thăm dò dầu khí tập trung hoạt động lâu dài tại khu vực Thái Bình. Đây cũng là nơi ghi dấu một giai đoạn làm việc, nghiên cứu và trưởng thành của nhiều thế hệ cán bộ, kỹ sư, công nhân dầu khí.

Có thời điểm, khu vực này tập trung khoảng 60 chuyên gia Liên Xô thường xuyên làm việc cùng đội ngũ cán bộ Việt Nam. Tổng số nhân lực hoạt động trong toàn khu vực lên tới khoảng 2.200 người. Không chỉ là nơi đặt cơ sở làm việc, đây còn là trung tâm tổ chức các hoạt động chuyên môn, đào tạo và xây dựng lực lượng cho ngành trong những năm đầu.

Lễ khởi công giếng khoan sâu đầu tiên GK100.

Lễ khởi công giếng khoan sâu đầu tiên GK100.

Đặc biệt, hoạt động tìm kiếm, thăm dò dầu khí tại Thái Bình đã được triển khai từ rất sớm, khoảng năm 1964-1965, khi các đoàn khảo sát và đội khoan bắt đầu có mặt tại địa bàn. Một trong những dấu mốc đáng nhớ là giếng khoan 100, có chiều sâu 3.303 m, được thực hiện trong giai đoạn 1970-1971.

Ông Nguyễn Xuân Nhự nhấn mạnh, ý nghĩa của Thái Bình không chỉ nằm ở những công trình thăm dò đã được triển khai, mà còn ở vai trò đào tạo, tôi luyện một thế hệ cán bộ dầu khí. Từ lực lượng làm việc tại đây, nhiều cán bộ, kỹ sư đã tiếp tục đảm nhiệm các vị trí quan trọng trong các đơn vị, tổ chức của ngành, góp phần xây dựng đội ngũ nhân lực có khả năng đảm đương những công việc chuyên môn ngày càng phức tạp.

Đó cũng là lý do ông cho rằng Thái Bình xứng đáng được nhìn nhận như một cái nôi của ngành Dầu khí Việt Nam, nơi hội tụ những dấu ấn về tổ chức, con người, hoạt động chuyên môn và sự hợp tác quốc tế.

Những bước đi gian khó trên hành trình tìm kiếm dầu khí

Đội khảo sát địa chất Dầu khí ở Tây Bắc năm 1959 - 1960.

Đội khảo sát địa chất Dầu khí ở Tây Bắc năm 1959 - 1960.

Nhìn lại quá trình tìm kiếm, thăm dò dầu khí tại Đồng bằng sông Hồng, ông Nguyễn Xuân Nhự cho biết, để xác định một khu vực có triển vọng dầu khí, các nhà địa chất phải trải qua nhiều bước nghiên cứu công phu, từ khảo sát địa chất, đánh giá các bể trầm tích, nghiên cứu địa vật lý đến xác định các cấu trúc có khả năng tích tụ dầu khí.

Nữ kỹ sư trưởng I.I. Vlasova, ông Nguyễn Hiệp và Nguyễn Ngọc Cư trên lộ trình khảo sát ở vùng Đông Bắc - Bắc Bộ

Nữ kỹ sư trưởng I.I. Vlasova, ông Nguyễn Hiệp và Nguyễn Ngọc Cư trên lộ trình khảo sát ở vùng Đông Bắc - Bắc Bộ

Trong điều kiện khoa học - công nghệ và phương tiện kỹ thuật còn nhiều hạn chế, công việc của những người làm dầu khí khi ấy chủ yếu dựa vào kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm thực địa và sự kiên trì. Các nhà địa chất phải mang theo dụng cụ, trực tiếp khảo sát những khu vực đá lộ ra trên mặt đất, lấy mẫu, nghiên cứu cấu trúc địa chất, từ đó từng bước đưa ra nhận định về tiềm năng dầu khí bên dưới lòng đất.

Đối với Đồng bằng sông Hồng, mục tiêu quan trọng của những công trình nghiên cứu ban đầu là xác định sự tồn tại của các tầng đá sinh, đá chứa và đá chắn - những điều kiện cơ bản để hình thành và tích tụ dầu khí. Giếng khoan 100 với chiều sâu 3.303 m có ý nghĩa quan trọng trong quá trình nghiên cứu này, góp phần xác nhận sự hiện diện của các thành tạo địa chất cần thiết, làm cơ sở cho những bước nghiên cứu tiếp theo.

Giàn khoan 3DH (Rumani) cùng máy móc thiết bị đã bị nhấn chìm xuống lòng đất khi gặp sự cố khí phun tại giếng khoan GK76, xã Tây Ninh, Tiền Hải, Thái Bình

Giàn khoan 3DH (Rumani) cùng máy móc thiết bị đã bị nhấn chìm xuống lòng đất khi gặp sự cố khí phun tại giếng khoan GK76, xã Tây Ninh, Tiền Hải, Thái Bình

Tuy nhiên, hành trình ấy không chỉ có những dấu mốc đáng tự hào. Theo ông Nhự, quá trình tìm kiếm, thăm dò dầu khí tại Đồng bằng sông Hồng cũng ghi nhận những tổn thất và bài học đau xót khi xảy ra sự cố trong quá trình thi công giếng khoan. Ông cho rằng, khi nhìn lại lịch sử, cần đánh giá đầy đủ cả những thành công lẫn những hạn chế, tổn thất. Bởi chỉ khi nhìn nhận khách quan toàn bộ quá trình, những người đi sau mới có thể rút ra bài học kinh nghiệm thực chất, đặc biệt trong công tác quản lý, tổ chức thi công, bảo đảm an toàn lao động và triển khai các hoạt động thăm dò dầu khí.

Những câu chuyện ấy cho thấy, phía sau mỗi công trình, mỗi bước tiến của ngành là sự đóng góp, hy sinh và nỗ lực bền bỉ của nhiều thế hệ người lao động. Đó là những giá trị không thể chỉ được nhìn nhận qua kết quả chuyên môn, mà còn phải được ghi nhớ bằng sự trân trọng và trách nhiệm kế thừa.

Tiếp nối truyền thống, vững bước trên hành trình phát triển mới

Một trong những điều được ông Nguyễn Xuân Nhự nhắc đến khi chia sẻ về lịch sử ngành Dầu khí là sự gắn bó đặc biệt giữa những người làm dầu khí với vùng đất nơi họ từng công tác. Tại Thái Bình, sự hiện diện lâu dài của các thế hệ cán bộ, chuyên gia và gia đình đã hình thành nên một cộng đồng có thể gọi là “làng dầu khí”.

Liên đoàn trưởng Liên đoàn địa chất 36 Phan Minh Bích cùng các cán bộ khoa học kỹ thuật đoàn địa vật lý 36F và đoàn nghiên cứu 36B

Liên đoàn trưởng Liên đoàn địa chất 36 Phan Minh Bích cùng các cán bộ khoa học kỹ thuật đoàn địa vật lý 36F và đoàn nghiên cứu 36B

Nhiều người từng làm việc tại đây, con cái họ tiếp tục gắn bó với ngành, dù sau này công tác ở những địa bàn khác vẫn luôn hướng về nơi khởi đầu. Những công trình, ngôi nhà và dấu tích còn lại không chỉ mang ý nghĩa kiến trúc hay lịch sử, mà còn lưu giữ ký ức về một thời kỳ lao động, cống hiến và trưởng thành của ngành Dầu khí Việt Nam.

Bởi vậy, theo ông Nhự, việc xây dựng không gian lưu niệm về lịch sử ngành Dầu khí tại Thái Bình có ý nghĩa vượt ra ngoài việc bảo tồn các dấu tích vật chất. Đây còn là cách tri ân các thế hệ đi trước, tri ân sự quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, sự hỗ trợ của chính quyền và nhân dân địa phương, cũng như ghi nhận sự đóng góp của các chuyên gia quốc tế đã đồng hành cùng ngành trong những ngày đầu.

Ông Nguyễn Xuân Nhự chia sẻ với cán bộ, đoàn viên và các em nhỏ về những hiện vật dầu khí.

Ông Nguyễn Xuân Nhự chia sẻ với cán bộ, đoàn viên và các em nhỏ về những hiện vật dầu khí.

Quan trọng hơn, những tư liệu và câu chuyện lịch sử sẽ trở thành nguồn giáo dục truyền thống đối với thế hệ cán bộ, kỹ sư, người lao động trẻ. Khi hiểu được ngành đã bắt đầu như thế nào, những người đi trước đã vượt qua khó khăn ra sao và những thành quả hôm nay được xây dựng từ đâu, mỗi người sẽ có thêm cơ sở để trân trọng công việc, ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình đối với sự phát triển chung.

Tổng Bí thư Lê Duẩn tại Hội nghị quy hoạch ngành Dầu khí tại Đồ Sơn năm 1974

Tổng Bí thư Lê Duẩn tại Hội nghị quy hoạch ngành Dầu khí tại Đồ Sơn năm 1974

Trải qua 65 năm xây dựng và phát triển, ngành Dầu khí Việt Nam đã đi qua nhiều giai đoạn với những dấu mốc và bước chuyển quan trọng. Từ những hoạt động khảo sát, tìm kiếm, thăm dò ban đầu trong điều kiện còn nhiều thiếu thốn, ngành từng bước xây dựng đội ngũ nhân lực, tích lũy kinh nghiệm, làm chủ nhiều lĩnh vực chuyên môn và phát triển thành một ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng của đất nước.

Ngày nay, PETROVIETNAM đang tiếp tục kế thừa nền tảng được gây dựng qua nhiều thế hệ, đồng thời mở rộng không gian phát triển, chuyển dịch từ một tập đoàn dầu khí truyền thống sang tập đoàn công nghiệp - năng lượng quốc gia. Trong bối cảnh mới, những giá trị về tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó, khả năng làm chủ khoa học - công nghệ và tinh thần trách nhiệm với đất nước vẫn là nền tảng có ý nghĩa lâu dài.

Tri ân quá khứ không chỉ là gìn giữ ký ức, mà còn là cách để tiếp thêm động lực, củng cố niềm tự hào và trách nhiệm cho những người đang tiếp tục viết nên hành trình phát triển của PETROVIETNAM.

Tri ân quá khứ không chỉ là gìn giữ ký ức, mà còn là cách để tiếp thêm động lực, củng cố niềm tự hào và trách nhiệm cho những người đang tiếp tục viết nên hành trình phát triển của PETROVIETNAM.

Nhìn lại hành trình đã qua, những câu chuyện từ Đồng bằng sông Hồng nhắc nhở rằng mỗi thành quả của ngành hôm nay đều có cội nguồn từ những nỗ lực bền bỉ của các thế hệ đi trước. Tri ân quá khứ không chỉ là gìn giữ ký ức, mà còn là cách để tiếp thêm động lực, củng cố niềm tự hào và trách nhiệm cho những người đang tiếp tục viết nên hành trình phát triển của PETROVIETNAM.

65 năm là một chặng đường đủ dài để nhìn lại những gì đã qua, nhưng cũng là điểm tựa để hướng tới tương lai. Từ những dấu chân đầu tiên trên các công trường thăm dò ở Đồng bằng sông Hồng đến khát vọng xây dựng một tập đoàn công nghiệp - năng lượng quốc gia phát triển bền vững, tinh thần của những người đi tìm dầu năm xưa vẫn tiếp tục được trao truyền, trở thành nguồn sức mạnh để các thế hệ người lao động PETROVIETNAM vững bước trên hành trình mới.

Trần Trung

Nguồn PetroTimes: https://petrovietnam.petrotimes.vn/tu-cai-noi-dong-bang-song-hong-den-hanh-trinh-phat-trien-cua-nganh-dau-khi-viet-nam-747857.html