Từ cảnh quan hiện hữu đến định hướng quy hoạch Công viên Thủ Lệ

Công viên Thủ Lệ, còn được biết đến với tên gọi Vườn thú Hà Nội, là địa điểm quen thuộc của nhiều thế hệ người dân Thủ đô. Được xây dựng trong giai đoạn 1975-1976, công viên không chỉ là nơi tham quan, vui chơi, giải trí mà còn là không gian xanh có giá trị sinh thái giữa khu vực đô thị đông đúc.

Nằm trên địa bàn phường Giảng Võ, khu vực nghiên cứu quy hoạch Công viên Thủ Lệ có diện tích gần 19ha, tiếp giáp các tuyến đường Đào Tấn, Kim Mã - Cầu Giấy, Nguyễn Văn Ngọc, đường Bưởi và sông Tô Lịch. Vị trí này giúp công viên trở thành một điểm xanh đáng chú ý trong mạng lưới không gian công cộng của Hà Nội.

Điểm đặc trưng của Công viên Thủ Lệ là địa hình lòng chảo, với hồ nước nằm ở trung tâm, bao quanh bởi những dải gò đồi và hệ thống cây xanh lâu năm. Mặt nước hồ rộng hơn 8,7ha cùng những tán cây cổ thụ tạo nên cảnh quan hài hòa, mang lại cảm giác thoáng mát giữa nhịp sống đô thị.

Những con đường dạo bộ dưới bóng cây, các khoảng xanh ven hồ là nơi người dân tìm đến để thư giãn, tập thể dục và tận hưởng không khí trong lành.

Bên cạnh giá trị cảnh quan, Công viên Thủ Lệ còn gắn với hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc và trưng bày động vật.

Các khu chuồng nuôi, khu vực dành cho từng loài động vật tạo nên nét riêng của vườn thú, đồng thời là điểm thu hút trẻ em và các gia đình trong những dịp cuối tuần, ngày nghỉ lễ.

Trong tổng thể không gian công viên, sự kết hợp giữa mặt nước, cây xanh và khu nuôi thú tạo nên một điểm đến có chức năng sinh thái, giáo dục và giải trí.

Một điểm nhấn khác nằm trong khu vực này là đền Voi Phục, di tích lịch sử quốc gia đặc biệt thuộc Thăng Long Tứ Trấn. Sự hiện diện của di tích góp phần tạo nên chiều sâu văn hóa, lịch sử cho không gian Công viên Thủ Lệ, đặt ra yêu cầu kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản với tổ chức cảnh quan và khai thác các giá trị phục vụ cộng đồng.

Trước áp lực đô thị hóa và nhu cầu ngày càng cao về không gian công cộng, việc tổ chức lại công viên đang được đặt ra. UBND phường Giảng Võ hiện niêm yết công khai, lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức và cộng đồng dân cư về đồ án điều chỉnh tổng thể quy hoạch chi tiết Công viên Thủ Lệ, tỷ lệ 1/500 tại trụ sở UBND phường và công khai trên cổng thông tin điện tử của UBND phường Giảng Võ.

Theo định hướng đề xuất, khoảng 70% diện tích công viên, tương đương 13,5ha, sẽ dành cho không gian mở, gồm hồ Thủ Lệ, quảng trường, cây xanh và các khu sinh hoạt cộng đồng. Hệ thống tường rào bao quanh dự kiến được tháo dỡ, tạo lối tiếp cận trực tiếp từ các tuyến phố Kim Mã, Đào Tấn và Nguyễn Văn Ngọc. Người dân có thể sử dụng không gian này để đi dạo, tập thể dục, dưỡng sinh và thư giãn suốt ngày đêm

Khoảng 30% diện tích còn lại, tương đương 5,4ha, được định hướng dành cho khu nuôi dưỡng và trưng bày động vật, với việc kiểm soát ra vào, bảo đảm an toàn và bố trí thời gian nghỉ ngơi cho động vật.

Việc điều chỉnh quy hoạch được kỳ vọng tạo diện mạo mới cho Công viên Thủ Lệ, đồng thời giữ gìn chức năng cốt lõi của một không gian xanh, mặt nước, vui chơi giải trí và vườn thú đặc thù giữa lòng Hà Nội. Từ cảnh quan hiện hữu đến định hướng quy hoạch mới, yêu cầu đặt ra là phát huy giá trị sinh thái, văn hóa và lịch sử, để công viên tiếp tục là điểm đến gần gũi với người dân Thủ đô trong tương lai.