Những chiến sĩ Trường Sơn 'tiếp sức' cho hành trình 500 ngày đêm tri ân liệt sĩ

Ký ức chiến trường và món nợ ân tình với đồng đội

Trong ký ức của Thiếu tướng Hoàng Anh Tuấn, nguyên Bí thư Đảng ủy Tổng cục Kỹ thuật (Bộ Quốc phòng), Phó Chủ tịch Thường trực Hội Truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam, 18 năm gắn bó với tuyến đường chi viện chiến lược là quãng thời gian không thể nào quên.

Thiếu tướng Hoàng Anh Tuấn (trái) cùng đồng đội thắp hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ. Ảnh: Mai Hoa

Đặt chân vào chiến trường từ cuối năm 1961, trải qua 15 năm sát cánh cùng bộ đội và nhân dân các bộ tộc Lào anh em ở Tây Trường Sơn, ông xem dải đất lửa này như quê hương thứ hai.

Trong thắng lợi vĩ đại của sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất non sông, hàng vạn người con ưu tú của Đoàn 559, Bộ đội Trường Sơn đã anh dũng ngã xuống trên những tọa độ lửa khốc liệt như Đường 20 Quyết Thắng, ngầm Ta Lê, cua chữ A, đèo Phu La Nhích hay ngã ba Cà Ròng. Những địa danh ấy nay đã trở thành di tích lịch sử quốc gia đặc biệt, nhưng cũng là nơi gửi gắm linh hồn của hàng nghìn chiến sĩ chưa thể tìm thấy hài cốt.

Giọng vị tướng già như nghẹn lại khi hồi tưởng về mùa hè đỏ lửa năm 1972 bên dòng Thạch Hãn. Khi ấy, trên cương vị Chính trị viên Tiểu đoàn Cano vượt sông, thuyền của ông bị trúng thủy lôi nổ tung giữa dòng, may mắn thoát chết nhờ đồng đội kịp thời ứng cứu. Ngay sát bên cạnh, chiếc xuồng của người đồng chí Lương Văn Đạt quê Thanh Hóa cùng 5 cán bộ, chiến sĩ bị pháo kích trúng đích, chìm vào dòng nước xiết, không để lại dấu vết. Nỗi đau ấy thôi thúc những người còn sống phải hành động, tìm kiếm, tri ân thân nhân của đồng đội bằng tất cả tấm lòng.

Hội viên Hội Truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam thành kính tưởng niệm, tri ân các Anh hùng liệt sĩ. Ảnh: Mai Hoa

Trở về với đời thường, Hội Truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam được thành lập không ngoài mục đích thực hiện đạo lý nghĩa tình và tiếp lửa truyền thống cho thế hệ trẻ. Nhiều năm qua, Hội đã vận động các nguồn lực xã hội hóa được hơn 300 tỷ đồng, dựng xây hơn 3.000 mái ấm tình nghĩa cho các cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong có hoàn cảnh khó khăn. Cùng với đó, các ngôi đền tưởng niệm quy mô lớn đã được khánh thành tại bến phà Long Đại, Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn, cửa khẩu Cha Lo và đường 20 Quyết Thắng, trở thành những địa chỉ đỏ linh thiêng tri ân người ngã xuống.

Đồng hành cùng Chiến dịch 500 ngày đêm

Trao đổi cùng phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, Thiếu tướng Võ Sở, Chủ tịch Hội Truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam chia sẻ: Góp sức, đồng hành cùng “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", Hội xác định đây là nhiệm vụ chính trị, xã hội đặc biệt quan trọng. Với mạng lưới tổ chức chặt chẽ tại 29 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các cấp Hội đã chủ động phối hợp cùng Bộ Chỉ huy quân sự và chính quyền địa phương các cấp để triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực.

Những người lính Trường Sơn chính là nguồn nhân chứng sống; những ký ức về từng căn cứ, trạm giao liên, tọa độ chôn cất ban đầu nơi rừng thiêng nước độc của các cựu chiến binh chính là chìa khóa mở ra manh mối cho các đội quy tập tìm kiếm hài cốt liệt sĩ theo phương pháp thực chứng. Hàng vạn trang nhật ký chiến trường, những mảnh sơ đồ chép tay và lời kể trực tiếp từ các nhân chứng đã được đối chiếu, tổng hợp để chuyển giao cho các cơ quan chức năng, giúp rút ngắn thời gian và tăng độ chính xác trong hành trình tìm về với đồng đội.

Các đại biểu thực hiện chuyển khoản tới số tài khoản 1959 - Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội, ủng hộ chiến dịch vận động nguồn lực “Tri ân chiến sĩ Trường Sơn”. Ảnh: Mai Hoa

Sức lan tỏa của phong trào tri ân chiến sĩ Trường Sơn đã vượt ra ngoài phạm vi nội bộ của tổ chức cựu chiến binh, trở thành một cuộc vận động xã hội sâu rộng. Từ các chương trình ủng hộ qua app thiện nguyện, số tài khoản 1959 - Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội của Hội Truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam, đến những tấm lòng sẻ chia của các bạn trẻ, tất cả đều hướng về nguồn cội với lòng biết ơn sâu sắc.

Nguyên Phó Trưởng ban Đối ngoại Trung ương, nguyên Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Lào Nguyễn Mạnh Hùng cho biết: Đáng trân quý hơn, phong trào còn nhận được sự hưởng ứng chân thành từ những lưu học sinh Lào đang học tập tại Việt Nam cùng gia đình của các em từ Luang Prabang gửi gắm tình cảm và nguồn lực đóng góp. Điều đó minh chứng rằng tình đoàn kết thủy chung, máu thịt giữa hai dân tộc trên dãy Trường Sơn huyền thoại luôn vẹn nguyên giá trị, tiếp nối qua các thế hệ.

Đối với các chiến sĩ Trường Sơn, công tác tri ân không phải là phong trào nhất thời hay chỉ diễn ra mỗi dịp hướng tới kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7), mà là công việc thường nhật, diễn ra từng ngày, từng giờ, như khẳng định của Thiếu tướng Hoàng Anh Tuấn: "Chừng nào còn những đồng đội chưa được tìm thấy, chừng nào thân nhân liệt sĩ còn mòn mỏi ngóng trông, thì bước chân của những cựu chiến binh Trường Sơn vẫn chưa dừng lại".

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập, xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ đang bước vào chặng đường nước rút với tinh thần chạy đua cùng thời gian, bởi tuổi tác của các cựu chiến binh ngày một cao và địa hình chiến trường xưa ngày càng nhiều biến động. Bằng sự gắn kết bền chặt, ý chí sắt đá và tình đồng đội thủy chung son sắt, những cựu chiến binh Trường Sơn đang ngày đêm cống hiến, đồng hành cùng đất nước hoàn thành trọn vẹn món nợ ân tình với các anh hùng liệt sĩ, để bản hùng ca Trường Sơn mãi mãi ngân vang trong trang sử vàng của dân tộc.