Từ chi bộ tiên phong đến lớp học đổi mới

Một trong những thay đổi rõ nét là việc ứng dụng nền tảng số trong hoạt động của chi bộ. Đến nay, 34/34 đảng viên trong chi bộ nhà trường đã cài đặt, kích hoạt và sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử. Các dự thảo nghị quyết, tài liệu sinh hoạt chuyên đề được cấp ủy đưa lên nền tảng trước từ 2 - 3 ngày để đảng viên chủ động nghiên cứu, chuẩn bị ý kiến. Những nội dung có thể thực hiện trên môi trường số như tiếp nhận văn bản chỉ đạo, cung cấp tài liệu, điểm danh và một số nghiệp vụ được từng bước chuẩn hóa, góp phần giảm thời gian dành cho công việc hành chính, giấy tờ.

Sử dụng AI thông thái - bài học từ thực tiễn cho học sinh Trường THCS Lý Tự Trọng.

Điều quan trọng hơn là việc ứng dụng công nghệ đã góp phần nâng chất lượng nội dung sinh hoạt. Khi tài liệu được chuẩn bị trước, đảng viên có điều kiện nghiên cứu, trao đổi sâu hơn những vấn đề gắn với thực tiễn nhà trường như nâng cao chất lượng dạy học, xây dựng học liệu số, nghiên cứu khoa học kỹ thuật, văn hóa học đường, đạo đức nhà giáo. Từ đó, nghị quyết của chi bộ từng bước chuyển từ định hướng chung thành những nhiệm vụ có địa chỉ cụ thể, có người phụ trách, tiến độ thực hiện và kết quả để kiểm tra, đánh giá. Đây cũng là điểm khác biệt trong cách tổ chức thực hiện nghị quyết của Chi bộ Trường THCS Lý Tự Trọng.

Đồng chí Tôn Thanh Chương - Phó Hiệu trưởng Trường THCS Lý Tự Trọng cho biết: “Chuyển đổi số không phải là việc mua sắm bao nhiêu máy móc, tải về bao nhiêu phần mềm để trưng bày, mà công nghệ phải giải quyết trúng và đúng những bài toán thực tế của nhà trường. Chi bộ xác định rõ: Đổi mới tư duy của người đứng đầu và tinh thần nêu gương của đảng viên là chìa khóa then chốt. Đảng viên không đi đầu, không làm thử thì không thể thuyết phục quần chúng làm theo. Mọi chỉ tiêu chuyển đổi số đều phải được đo đếm bằng sự tiến bộ của từng tiết dạy, sự giảm thiểu hồ sơ sổ sách giấy, hiệu quả của công việc khi ứng dụng chuyển đổi số và nụ cười hứng khởi của học sinh mỗi ngày đến trường”.

Đảng viên tiên phong nhận việc khó

Chi bộ Trường THCS Lý Tự Trọng xác định đội ngũ đảng viên phải là lực lượng đi đầu trong xây dựng trường học số. Chi bộ ban hành nghị quyết chuyên đề về chuyển đổi số trong nhà trường, thành lập tổ công nghệ số, đồng thời phân công những đảng viên nòng cốt đảm nhiệm các khâu mới, việc khó.

Cách làm này tạo chuyển biến trước hết trong đội ngũ giáo viên là đảng viên. Thay vì chỉ tuyên truyền, vận động, mỗi người trực tiếp học hỏi, thử nghiệm và chia sẻ cách làm. Nhiều giáo viên là đảng viên chủ động thiết kế bài giảng điện tử, xây dựng học liệu số, khai thác các nền tảng trực tuyến phục vụ dạy học. Đến nay, đội ngũ giáo viên là đảng viên đã đóng góp hơn 150 bài giảng số vào kho học liệu dùng chung của nhà trường; hàng trăm bộ đề kiểm tra được số hóa. Các nền tảng trực tuyến được khai thác để giao bài, tổ chức luyện tập và đánh giá mức độ tiếp thu của học sinh.

Cô An Thị Kim Dung ứng dụng CNTT hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học.

Giá trị của cách làm không chỉ nằm ở những con số. Quá trình thực hiện tạo môi trường để giáo viên hỗ trợ lẫn nhau, người có kinh nghiệm chia sẻ với đồng nghiệp còn hạn chế về công nghệ. Giáo viên trẻ phát huy khả năng tìm tòi, thử nghiệm những phương pháp mới. Từ đó, chuyển đổi số dần trở thành công việc chung của tập thể.

Thầy Vũ Đức Tuyên, giáo viên nhà trường chia sẻ: “Khi nhận nhiệm vụ từ chi bộ, tôi luôn trăn trở làm sao để công nghệ phải thật gần gũi, dễ dùng, không tạo thêm gánh nặng cho thầy cô. Ban đầu, nhiều đồng nghiệp lớn tuổi còn e ngại, thao tác chậm. Tôi cùng các đồng chí trong Chi đoàn giáo viên chia nhau ‘cầm tay chỉ việc’, hướng dẫn từng bước nhỏ. Đến khi thấy việc điểm danh, tổng hợp điểm thi đua, giao bài tập chỉ cần vài cú nhấp chuột là xong ngay, các thầy cô đều vô cùng hào hứng. Tinh thần tiên phong của đảng viên chính là dám nghĩ, dám làm trước và quan trọng nhất là biết chia sẻ, đồng hành cùng tập thể”.

Tinh thần tiên phong của đảng viên còn được thể hiện trong quản trị nhà trường. Một số công việc được tổ chức khoa học hơn thông qua bảng tính theo dõi nền nếp, thi đua; sổ liên lạc điện tử được khai thác để tăng cường trao đổi giữa nhà trường và phụ huynh, từng bước giảm những khâu trung gian, giấy tờ không cần thiết. Trong nghiên cứu khoa học kỹ thuật, giáo viên giữ vai trò hướng dẫn, gợi mở để học sinh tự phát hiện vấn đề, hình thành ý tưởng, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm. Qua đó, các em có thêm cơ hội vận dụng kiến thức vào thực tế và phát huy khả năng sáng tạo.

Trái ngọt từ những sản phẩm số thiết thực

Từ ngọn cờ dẫn dắt của Chi bộ, phong trào chuyển đổi số tại Trường THCS Lý Tự Trọng đã chuyển hóa thành những sản phẩm cụ thể, hữu ích phục vụ trực tiếp cho hoạt động dạy và học, như: 100% hồ sơ học bạ, sổ điểm, lịch báo giảng được quản lý trên nền tảng trực tuyến; hệ thống sổ liên lạc điện tử cập nhật thường xuyên kết quả học tập và rèn luyện, tạo cầu nối chặt chẽ giữa nhà trường và cha mẹ học sinh.

Giáo viên và học sinh Trường THCS Lý Tự Trọng tham dự vòng chung kết và trao giải Cuộc thi Solve for tomorrow 2025.

Song song với đó, Trường THCS Lý Tự Trọng còn được ví như vườn ươm nghiên cứu khoa học kỹ thuật và STEM. Dưới sự hướng dẫn của các thầy cô giáo, nhiều nhóm học sinh đã tự tin vận dụng kiến thức tin học, tự động hóa để chế tạo các sản phẩm công nghệ dự thi cấp thành phố và cấp tỉnh, cấp quốc gia, như: tại Cuộc thi Robotic toàn quốc năm 2023-2024, đạt giải vô địch do thầy Vũ Huy Hoà dẫn đội; Cuộc thi kiến tạo tương lai, do thầy Vũ Huy Hoà hướng dẫn với sản phẩm "Hệ thống cảnh báo cháy thông minh sử dụng công nghệ sóng lora", đạt giải ba toàn quốc; Cuộc thi cùng bạn kiến tạo tương lai, do thầy Vũ Đức Tuyên hướng dẫn với sản phẩm "Hệ thống cảnh báo nguy hiểm tại đập tràn", đạt giải Ba quốc gia năm 2023- 2024; Cuộc thi nghiên cứu khoa học do cô giáo An Thị Kim Dung hướng dẫn với sản phẩm "Màn hình thông minh cảnh báo, chỉ dẫn thoát nạn tại chung cư và các tòa nhà cao tầng (Hệ thống nhúng)" đạt giải ba cấp tỉnh năm học 2025 - 2026…

Ngoài ra, các thầy cô trong nhà trường còn tham gia các cuộc thi thiết kế bài giảng elearning, thiết kế công cụ số, thiết kế các sản phẩm giáo án điện tử do các cấp tổ chức và đạt được những kết quả đáng kể, như: thầy Trần Đức Tiến đạt giải Nhất cuộc thi thiết kế đồ dùng dạy học số; cô Đinh Thị Thuý Nguyệt đạt giải Nhì cuộc thi thiết kế bài giảng elearning...

Từ cách làm mới đến lớp học mới

Những đổi mới từ chi bộ và đội ngũ đảng viên cuối cùng được thể hiện rõ nhất trong từng giờ lên lớp. Học liệu số, hình ảnh, video, bài tập tương tác và các nền tảng trực tuyến được giáo viên lựa chọn, sử dụng phù hợp với nội dung môn học và khả năng tiếp nhận của học sinh.

Thay vì chỉ truyền đạt kiến thức theo một chiều, giáo viên có thể giao nhiệm vụ trước giờ học, tổ chức cho học sinh tìm kiếm và xử lý thông tin, thảo luận nhóm, trình bày kết quả. Sau tiết học, các em tiếp tục luyện tập, củng cố kiến thức thông qua những công cụ trực tuyến phù hợp. Nhờ đó, không gian học tập được mở rộng. Học sinh không chỉ tiếp nhận kiến thức trong thời gian ở lớp mà có thể chủ động tìm hiểu, luyện tập và trao đổi thêm dưới sự hướng dẫn của giáo viên.

Nhóm học sinh Trường THCS Lý Tự Trọng sáng tạo dự án "Hệ thống cảnh báo cháy thông minh sử dụng công nghệ sóng Lora".

Công nghệ cũng giúp giáo viên có thêm công cụ để theo dõi quá trình học tập. Những nội dung khó, trừu tượng có thể được minh họa trực quan; kết quả luyện tập được cập nhật nhanh hơn, giúp giáo viên nhận diện những phần kiến thức học sinh còn hạn chế để điều chỉnh cách dạy.

Quan trọng hơn, sự thay đổi hướng tới việc phát huy vai trò chủ động của học sinh. Các em được khuyến khích đặt câu hỏi, tìm kiếm thông tin, trình bày ý tưởng và tham gia giải quyết vấn đề. Trong hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật, học sinh được rèn luyện từ việc phát hiện vấn đề trong thực tế đến xây dựng giải pháp, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm. Việc hình thành kho học liệu chung cũng tạo điều kiện để những cách làm hiệu quả được chia sẻ trong toàn trường. Một bài giảng được đầu tư không chỉ phục vụ một tiết học mà có thể tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện và sử dụng trong những năm học tiếp theo.

Tuy nhiên, nhà trường xác định ứng dụng công nghệ không thể chạy theo hình thức. Không phải tiết học nào cũng cần sử dụng nhiều công cụ số; không phải công nghệ càng mới thì hiệu quả càng cao. Điều quan trọng là lựa chọn đúng công cụ, đúng thời điểm, phục vụ mục tiêu bài học. Vì vậy, việc hỗ trợ giáo viên, hướng dẫn học sinh và kiểm tra, đánh giá kết quả được thực hiện song song. Hiệu quả cuối cùng được nhìn từ chất lượng giờ học, khả năng tiếp thu, sự tiến bộ và mức độ chủ động của học sinh.

Để đổi mới đi vào chiều sâu

Chuyển đổi số là quá trình liên tục, đòi hỏi sự thích ứng thường xuyên của cả chi bộ, đội ngũ nhà giáo và học sinh. Thời gian tới, Chi bộ Trường THCS Lý Tự Trọng định hướng tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ quản trị và dạy học; khuyến khích giáo viên khai thác những công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo, phù hợp với yêu cầu chuyên môn.

Tích hợp giáo dục năng lực số và AI trong dạy học.

Cùng với đổi mới phương pháp, nhà trường chú trọng trang bị cho học sinh kỹ năng sử dụng công nghệ an toàn, văn hóa ứng xử và trách nhiệm trên môi trường mạng. Đây là yêu cầu cần thiết khi không gian học tập ngày càng mở rộng từ lớp học thực tế sang môi trường số.

Nhà trường đã tổ chức chuyên đề dạy học AI cho học sinh, mỗi môn học đều tích hợp 10% tiết học tích hợp năng lực số, AI vào giảng dạy trên lớp cho học sinh. Ngoài ra, hằng năm, nhà trường tổ chức những cuộc thi nhằm phát huy việc ứng dụng CNTT của thầy và trò trong nhà trường. Cụ thể, gần nhất như trong năm học 2025 - 2026, nhà trường đã tổ chức các cuộc thi: "Làm video hoạt hình trung thu", "Tôi là ai trong thời đại công nghệ số", thi thiết kế poster, thiết kế sách lật, tuyên truyền về các chủ đề như: bạo lực học đường, an toàn giao thông, an toàn mạng… và nhận được sự hưởng ứng rất tích cực của giáo viên, học sinh trong nhà trường.

Từ thực tiễn đó, cách làm của Chi bộ Trường THCS Lý Tự Trọng thời gian tới bắt đầu từ những việc rất cụ thể, đó là tiếp tục đổi mới phương thức sinh hoạt chi bộ trên môi trường số; trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và lấy kết quả thực tế làm thước đo.

Khi đổi mới bắt đầu từ chi bộ, được cụ thể hóa bằng trách nhiệm của từng đảng viên và gắn chặt với nhiệm vụ chuyên môn, việc số hóa trường học không còn xa rời thực tiễn, đi vào từng tiết học và mở thêm cơ hội để học sinh học tập, đổi mới sáng tạo trong môi trường giáo dục hiện đại.