Từ chương trình hành động đến trách nhiệm thực thi

Từ công tác chuẩn bị bầu cử đến việc xây dựng, triển khai và giám sát chương trình hành động, nhiều ý kiến cho rằng điều quan trọng nhất là biến những cam kết thành kết quả cụ thể, đáp ứng kỳ vọng của người dân.

Công tác chuẩn bị bài bản tạo nên “ngày hội dân chủ”

Trong Chương trình Thời sự đặc biệt do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện với chủ đề “Ngày hội non sông - Trọn vẹn niềm tin và khát vọng phát triển" diễn ra tối 15-3, đánh giá về công tác bầu cử tại Hà Nội, PGS.TS Trần Thành Nam - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, sự thành công của các kỳ bầu cử tại Thủ đô thể hiện rõ qua tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu luôn ở mức cao. Điều này trước hết bắt nguồn từ sự chuẩn bị bài bản, khoa học và sự chỉ đạo quyết liệt từ các cấp.

Chương trình Thời sự đặc biệt do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện với chủ đề “Ngày hội non sông - Trọn vẹn niềm tin và khát vọng phát triển" diễn ra tối 15-3. Ảnh: Duy Khánh

Danh sách cử tri được lập đầy đủ, chính xác và thường xuyên rà soát, cập nhật để bảo đảm không bỏ sót bất kỳ cử tri nào. Các điểm bỏ phiếu được bố trí hợp lý, thuận tiện cho người dân, từ không gian bỏ phiếu, khu vực gửi xe đến các điều kiện bảo đảm an ninh, an toàn, tạo nên sự trật tự và chuyên nghiệp trong ngày bầu cử.

Một yếu tố quan trọng khác là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Các cấp ủy, chính quyền địa phương luôn theo sát công tác tổ chức bầu cử, trong khi nhiều lực lượng như đoàn viên, thanh niên tình nguyện cũng tích cực tham gia hỗ trợ tại các điểm bỏ phiếu, góp phần bảo đảm hoạt động bầu cử diễn ra thuận lợi.

Công tác tuyên truyền được triển khai đa dạng, từ các phương tiện truyền thông như truyền hình, phát thanh đến mạng xã hội, hệ thống loa truyền thanh cơ sở, giúp người dân nắm rõ thông tin về cuộc bầu cử cũng như các ứng cử viên. Các cuộc tiếp xúc cử tri cũng được tổ chức nghiêm túc, tạo điều kiện để người dân tìm hiểu chương trình hành động của từng ứng cử viên trước khi lựa chọn.

PGS.TS Trần Thành Nam trao đổi tại chương trình. Ảnh: Duy Khánh

"Chính sự chuẩn bị chu đáo cùng với niềm tin của người dân vào các thiết chế dân chủ đã tạo nên không khí sôi nổi của ngày bầu cử" - PGS.TS Trần Thành Nam chia sẻ.

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Văn Đáng, Viện Lãnh đạo học và Hành chính công, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cũng cho rằng, qua nhiều kỳ bầu cử, Hà Nội luôn là địa phương có tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu cao. Bên cạnh công tác chuẩn bị kỹ lưỡng của Ủy ban bầu cử các cấp, một yếu tố quan trọng là đặc thù về trình độ dân trí của cư dân Thủ đô.

“Thủ đô là trung tâm văn hóa - chính trị của cả nước nên người dân đặc biệt quan tâm đến các quyết sách của Nhà nước. Ở những địa bàn có dân trí cao, người dân càng có xu hướng quan tâm sâu sắc đến đời sống chính trị”, TS Nguyễn Văn Đáng nhận định.

Từ cam kết đến trách nhiệm thực thi

Theo PGS.TS Trần Thành Nam, chất lượng ứng cử viên đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp năm nay được đánh giá cao, thể hiện qua trình độ học vấn, kinh nghiệm công tác cũng như năng lực quản lý, chỉ đạo.

Chương trình hành động của các ứng cử viên cho thấy họ nắm khá sâu sắc các chủ trương, chiến lược phát triển đất nước. Nội dung các chương trình không chỉ tập trung vào phát triển kinh tế - xã hội mà còn đề cập đến nhiều lĩnh vực khác như giáo dục, y tế, khoa học công nghệ, bảo vệ môi trường hay phát triển bền vững.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Đáng trao đổi tại chương trình. Ảnh: Duy Khánh

Về giải pháp thực hiện, nhiều ứng cử viên đã thể hiện tư duy đổi mới. Theo TS Nguyễn Văn Đáng, một điểm mới trong kỳ bầu cử lần này là nhiều chương trình hành động của ứng cử viên được công khai trên các nền tảng mạng xã hội, giúp cử tri dễ dàng tiếp cận và theo dõi.

Cán bộ, thanh niên tình nguyện xã Yên Lãng tuyên truyền, hướng dẫn người dân về Luật Bầu cử và các quy định khi tham gia bầu cử. Ảnh: Phạm Hùng

Nhiều chương trình được xây dựng khá rõ ràng, gắn với lĩnh vực chuyên môn mà ứng cử viên đã gắn bó trong thời gian dài. Chẳng hạn, những người làm trong lĩnh vực giáo dục, nghiên cứu hoặc giảng dạy thường tập trung vào các vấn đề liên quan đến đào tạo, khoa học hoặc môi trường. Điều này cho thấy các ứng cử viên cam kết thực hiện những nội dung mà họ có kinh nghiệm và hiểu biết.

Tuy nhiên, TS Nguyễn Văn Đáng nhấn mạnh rằng, việc công bố chương trình hành động mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là khả năng biến những cam kết đó thành kết quả cụ thể.

Tùy vào vị trí là đại biểu HĐND cấp nào hay đại biểu Quốc hội, mỗi người sau khi được cử tri bầu, cần lựa chọn một hoặc một số vấn đề chính sách cụ thể để theo đuổi trong suốt nhiệm kỳ. Khi nhiệm kỳ kết thúc, đại biểu có thể báo cáo với cử tri về những kết quả thực tế đã đạt được.

Cụ Phạm Thị Bắc, cán bộ tiền khởi nghĩa, tròn 100 tuổi, 85 năm tuổi Đảng đi bầu cử tại khu vực bỏ phiếu số 11, phường Phú Thượng. Ảnh: Thanh Hải

Trong bối cảnh các nền tảng số phát triển, việc lưu trữ và theo dõi chương trình hành động của ứng viên trở nên dễ dàng hơn. Nếu các cam kết không được thực hiện hoặc không đáp ứng kỳ vọng của cử tri, uy tín của đại biểu sẽ bị ảnh hưởng.

Sau khi có kết quả bầu cử, TS Nguyễn Văn Đáng kỳ vọng các đại biểu sẽ rà soát lại chương trình hành động của mình, điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn và quyết tâm thực hiện những mục tiêu đã công khai trước cử tri.

Cử tri giữ vai trò quan trọng trong giám sát

Bên cạnh trách nhiệm của đại biểu, cử tri cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát việc thực hiện các cam kết. Theo TS Nguyễn Văn Đáng, hệ thống thể chế và pháp lý của Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi để người dân thực hiện quyền giám sát đối với đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND.

Các hình thức giám sát có thể thông qua việc theo dõi báo cáo công tác của đại biểu, quan sát hoạt động chất vấn tại các kỳ họp, hoặc thông qua các chương trình giám sát của Quốc hội và HĐND.

Cử tri tích cực tham gia bỏ phiếu trong ngày hội toàn dân. Ảnh: Thanh Hải

Ngoài ra, cử tri cũng có thể theo dõi, ghi nhớ các cam kết của đại biểu khi vận động bầu cử, tham gia các cuộc tiếp xúc cử tri và quan sát cách đại biểu theo đuổi các vấn đề chính sách cụ thể trong thực tế.

PGS.TS Trần Thành Nam cho rằng, hoạt động giám sát cần được thực hiện thông qua nhiều kênh khác nhau. Ngoài cơ chế giám sát từ Quốc hội và HĐND, vai trò của MTTQ Việt Nam, báo chí và dư luận xã hội cũng rất quan trọng trong việc theo dõi, phản ánh hoạt động của đại biểu.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, các hình thức giám sát cũng cần được mở rộng theo hướng đa kênh, kết hợp giữa tiếp xúc cử tri trực tiếp và tương tác trên môi trường số. Việc các đại biểu chủ động công bố chương trình hành động, cập nhật hoạt động và trao đổi với cử tri sẽ góp phần tăng tính minh bạch và tạo điều kiện để xã hội cùng tham gia giám sát.

Theo các chuyên gia, khi những cam kết được theo dõi, giám sát thường xuyên và minh bạch, các chương trình hành động sẽ không dừng lại ở lời hứa mà có cơ hội được hiện thực hóa bằng những kết quả cụ thể. Đây cũng chính là thước đo quan trọng đối với trách nhiệm của đại biểu dân cử trong nhiệm kỳ mới.

Hồng Thái