Từ di sản Lê Quý Đôn đến động lực phát triển Hưng Yên

Hưng Yên đón nhận Nghị quyết của UNESCO vinh danh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn từ lãnh đạo Bộ Ngoại giao và Trưởng Đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam. (Ảnh: Báo hưng Yên)

UNESCO vinh danh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn không chỉ là sự ghi nhận đối với một trí tuệ lớn của Việt Nam, mà còn mở ra cơ hội để Hưng Yên chuyển hóa di sản văn hóa thành nguồn lực phát triển. Tại Lễ kỷ niệm cấp quốc gia 300 năm Ngày sinh Lê Quý Đôn, lãnh đạo tỉnh khẳng định quyết tâm lan tỏa tinh thần "thực học, thực tài", đưa di sản của danh nhân trở thành nền tảng cho phát triển giáo dục, khoa học, đổi mới sáng tạo và xây dựng con người.

Dự lễ có lãnh đạo Đảng, Nhà nước; đại diện UNESCO; lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương; các nhà khoa học và đông đảo con em quê hương Lê Quý Đôn.

Trong lịch sử Việt Nam, hiếm có học giả nào để lại một di sản học thuật đồ sộ và toàn diện như Lê Quý Đôn. Với hàng chục bộ sách trải rộng từ sử học, địa lý, triết học đến nông học, kinh tế và giáo dục, ông được xem là biểu tượng của tinh thần tự học, tư duy khai mở và khát vọng phụng sự quốc gia. Di sản của ông gồm hàng chục công trình nghiên cứu có ảnh hưởng sâu rộng trong nhiều lĩnh vực.

Điều làm nên giá trị vượt thời gian của Lê Quý Đôn không chỉ là khối lượng tri thức đồ sộ mà còn là quan điểm nhất quán về "thực học, thực tài". Theo ông, học phải gắn với thực tiễn, tri thức phải phục vụ cuộc sống và người có tài phải được trọng dụng để cống hiến cho quốc gia. Những tư tưởng ấy đến nay vẫn giữ nguyên giá trị, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển kinh tế tri thức, chuyển đổi số và xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ông Phạm Quang Ngọc cho biết việc UNESCO thông qua Nghị quyết vinh danh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là niềm tự hào của Hưng Yên và là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với chiều sâu văn hiến, tầm vóc trí tuệ Việt Nam. Theo Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên, nhiệm vụ đặt ra không chỉ là bảo tồn di sản mà còn phải "biến niềm tự hào về Lê Quý Đôn thành nguồn lực phát triển", để tinh thần "thực học, thực tài" lan tỏa trong giáo dục, khoa học, đổi mới sáng tạo và đời sống xã hội.

Không dừng lại ở việc tôn vinh quá khứ, Hưng Yên lựa chọn đưa di sản của Lê Quý Đôn bước vào đời sống hôm nay. Đây cũng là điểm mới nổi bật của lễ kỷ niệm năm nay.

Khi "thực học, thực tài" trở thành yêu cầu của thời đại với quan điểm lấy văn hóa làm nền tảng, lấy tri thức làm động lực và lấy đổi mới sáng tạo làm đột phá đang trở thành định hướng phát triển của nhiều địa phương trong cả nước. Đối với Hưng Yên, việc gắn kết các giá trị di sản của Lê Quý Đôn với chiến lược phát triển không chỉ mang ý nghĩa bảo tồn văn hóa mà còn tạo thêm động lực mới cho tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Trong những năm qua, Hưng Yên luôn xác định giáo dục và đào tạo là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Phong trào khuyến học, khuyến tài được duy trì rộng khắp; nhiều mô hình xã hội học tập, dòng họ hiếu học, gia đình hiếu học tiếp tục được phát huy hiệu quả. Việc lan tỏa tinh thần "thực học, thực tài" từ di sản Lê Quý Đôn sẽ góp phần củng cố những giá trị truyền thống ấy, đồng thời tạo động lực để thế hệ trẻ không ngừng học tập, nghiên cứu và sáng tạo.

Trong bối cảnh Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng mới, tư tưởng "thực học, thực tài" của Lê Quý Đôn không còn chỉ là một giá trị lịch sử mà trở thành yêu cầu của phát triển. Tinh thần của Lê Quý Đôn về học để làm, học để cống hiến, học để phục vụ nhân dân càng có ý nghĩa thiết thực đối với quá trình xây dựng nền kinh tế tri thức hiện nay. Văn hóa là nền tảng của hệ sinh thái tri thức và đổi mới sáng tạo. Khi những giá trị tốt đẹp của các danh nhân được chuyển hóa thành nguồn lực trong giáo dục, quản lý, khoa học và đời sống xã hội, văn hóa sẽ tạo nên sức mạnh mềm, góp phần nâng cao chất lượng phát triển và năng lực cạnh tranh của địa phương.

Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực giáo dục, di sản của Lê Quý Đôn còn là nguồn cảm hứng để phát triển văn hóa, du lịch và nghiên cứu khoa học. Các công trình lưu niệm, hoạt động hội thảo, triển lãm, giáo dục truyền thống, số hóa tư liệu và quảng bá các giá trị di sản sẽ góp phần đưa hình ảnh Hưng Yên đến gần hơn với du khách, các nhà nghiên cứu và cộng đồng quốc tế. Đây cũng là cơ hội để địa phương khai thác hiệu quả nguồn lực văn hóa trở thành nền tảng phát triển.

Việc phát huy di sản Lê Quý Đôn cũng góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa, xây dựng con người Hưng Yên phát triển toàn diện, giàu lòng yêu nước, có đạo đức, tri thức và khát vọng vươn lên. Khi mỗi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, thấm nhuần tinh thần "thực học, thực tài", coi học tập là con đường lập thân, lập nghiệp và cống hiến cho xã hội, những giá trị của danh nhân sẽ tiếp tục được nối dài trong đời sống hôm nay.

Thông điệp được đồng chí Phạm Quang Ngọc nhấn mạnh tại Lễ kỷ niệm cấp quốc gia 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn không chỉ là lời khẳng định về trách nhiệm gìn giữ di sản mà còn thể hiện quyết tâm chuyển hóa những giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển. Đó là cách tiếp cận mang tính chiến lược, đặt con người và tri thức vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển.

Ba thế kỷ trước, Lê Quý Đôn để lại cho dân tộc một kho tàng tri thức. Ba thế kỷ sau, điều Hưng Yên hướng tới không chỉ là gìn giữ những trang sách ấy trong bảo tàng, mà là đưa tinh thần "thực học, thực tài" hiện diện trong từng lớp học, phòng thí nghiệm, doanh nghiệp và cơ quan công quyền. Khi di sản văn hóa được chuyển hóa thành năng lực sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực, giá trị của Lê Quý Đôn sẽ tiếp tục đồng hành cùng sự phát triển của đất nước trong thời đại mới.