Từ giảng đường đến thị trường của người sáng lập Mộc Xơ

Ít ai biết rằng, trước khi bước vào con đường kinh doanh, chị Ngọc Thư từng là giảng viên ở Đà Nẵng – một nghề nghiệp ổn định, được xã hội đánh giá cao. Quyết định rời bỏ bục giảng để xây dựng thương hiệu sản xuất đồ gia dụng từ xơ mướp không chỉ là bước ngoặt cá nhân, mà còn là một lựa chọn mang tính chiến lược trong bối cảnh thị trường đang dịch chuyển mạnh mẽ sang các sản phẩm thân thiện với môi trường.

Công việc của một giảng viên trước đây cho chị cơ hội tìm hiểu về sản phẩm thân thiện môi trường từ các trang web quốc tế. Chị nhận ra xơ mướp khá được ưa chuộng tại nhiều nước có tiêu chuẩn sống cao, trong khi ở Việt Nam lại là thứ bỏ đi hoặc chỉ được tận dụng rất ít.

Tại sao mình không thử làm. Nếu thế giới đã có nhu cầu, Việt Nam mình hoàn toàn có thể tạo ra những sản phẩm từ xơ mướp chất lượng tốt và đầy sáng tạo".
Chị Võ Thị Ngọc Thư – người sáng lập và điều hành thương hiệu Mộc Xơ.

Năm 2022, chị quyết định thử nghiệm trên quy mô nhỏ, bắt đầu trồng mướp trên diện tích khoảng 1ha và tự nghiên cứu quy trình xử lý xơ đạt chuẩn.

Chị Thư quyết định rời bỏ bục giảng để xây dựng thương hiệu sản xuất đồ gia dụng từ xơ mướp.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy khởi nghiệp chưa bao giờ dễ dàng, nhất là đối với người chỉ quen với giảng dạy và chưa có nhiều kinh nghiệm kinh doanh. Khó khăn lớn nhất khi ấy là vốn. Chị đã vay ngân hàng để hiện thực ý tưởng, tạo dựng thương hiệu Mộc Xơ, vừa duy trì sản xuất vừa làm trả lãi.

Trong giai đoạn đầu, Mộc Xơ đối mặt với những thách thức điển hình của doanh nghiệp khởi nghiệp: quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế, thị trường chưa thực sự sẵn sàng cho sản phẩm xanh. Tuy nhiên, thay vì mở rộng nhanh, chị chọn chiến lược phát triển có kiểm soát, tập trung vào chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất và câu chuyện thương hiệu.

Danh mục sản phẩm không dàn trải, mà được tinh gọn để tối ưu vận hành. Dòng sản phẩm xơ mướp đầu tiên có bông tắm, miếng tẩy tế bào chết, đế lót ly, dép đi trong nhà, cầu kỳ hơn có túi xơ mướp thêu họa tiết. Điều này giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, đồng thời tạo ra hình ảnh thương hiệu nhất quán trong tâm trí khách hàng.

Ở góc độ quản trị, chị tận dụng tốt lợi thế cá nhân: khả năng nghiên cứu, đào tạo và xây dựng quy trình. Các khâu từ lựa chọn nguyên liệu, sản xuất đến đóng gói đều được tiêu chuẩn hóa ở mức phù hợp với quy mô, đảm bảo tính ổn định – yếu tố then chốt đối với doanh nghiệp sản xuất thủ công.

Những sản phẩm đầu tiên ra đời, chị giới thiệu trên fanpage, website và gửi các sàn thương mại điện tử tìm cách tiếp cận thị trường. Qua đó giúp Mộc Xơ nhanh chóng mở rộng thị trường, xây dựng nhà xưởng, phát triển sản phẩm, mở rộng quy mô và có cơ hội hợp tác với nhiều đối tác.

“Mộc Xơ đi tiên phong với túi xơ mướp thêu họa tiết và tự hào khi trở thành một trong các nhà sản xuất có nhiều dòng sản phẩm từ xơ mướp nhất trên thị trường hiện nay”, chị Thư chia sẻ.

Trong môi trường kinh doanh cạnh tranh cao, không ít startup chọn cách tăng trưởng nhanh để chiếm thị phần. Ngược lại, Mộc Xơ chọn cách đi chậm nhưng chắc, ưu tiên tính bền vững hơn là tốc độ.

Chiến lược này thể hiện rõ trong cách chị Ngọc Thư xây dựng chuỗi giá trị. Để đảm bảo nguồn nguyên liệu, Mộc Xơ hợp tác với nông dân địa phương mở rộng vùng trồng. Chị Thư đã về vùng quê gặp gỡ bà con, hiểu hơn về điều kiện tự nhiên từng nơi nên hướng dẫn họ cách trồng và xử lý xơ mướp đạt chuẩn bước đầu. Nhờ đó tạo đầu ra ổn định cho nguyên liệu; kiểm soát sản xuất theo hướng giảm thiểu tác động môi trường.

Bên cạnh đó, Mộc Xơ còn đầu tư vào truyền thông để giáo dục người tiêu dùng về lợi ích lâu dài của sản phẩm xanh.

“Không phải ai cũng sẵn sàng trả tiền cho sản phẩm thân thiện môi trường”, chị Thư thẳng thắn nhìn nhận. “Vì vậy, niềm tin và sự minh bạch là yếu tố sống còn.”

Chính sự kiên định này giúp Mộc Xơ dần xây dựng được tệp khách hàng trung thành – những người không chỉ mua sản phẩm, mà còn đồng hành với giá trị thương hiệu. Các sản phẩm của chị Thư dần có chỗ đứng trên thị trường, đem lại doanh thu khoảng 150 - 200 triệu mỗi tháng, lợi nhuận đạt khoảng 20%.

Hiện, thương hiệu Mộc Xơ có đại lý phân phối khắp các tỉnh thành trên cả nước. Sản phẩm cũng được bán qua fanpage, website và sàn thương mại điện tử. Những chiếc túi xơ mướp Mộc Xơ đã có mặt tại nhiều cửa hàng bán đồ lưu niệm ở các điểm du lịch. Đặc biệt, nhiều sản phẩm từ đây đã được xuất khẩu, chinh phục các thị trường khó tính như Mỹ, Canada, Úc, Anh, Pháp, Hàn Quốc…

Mộc Xơ tự hào khi trở thành một trong các nhà sản xuất có nhiều dòng sản phẩm từ xơ mướp nhất trên thị trường hiện nay.

“Thời gian tới, tôi sẽ tiếp tục đầu tư thêm máy móc để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường vì mỗi sản phẩm xơ mướp được sử dụng sẽ thay thế một sản phẩm nhựa. Việc phát triển các sản phẩm từ xơ mướp cũng góp phần bảo vệ môi trường, giảm thiểu rác thải nhựa, tạo công ăn việc làm cho người dân, phát triển kinh tế từ loài cây đã gắn bó lâu đời với người dân Việt Nam”, chị Thư nhấn mạnh.

Với chị Thư, thành công không được đo bằng tăng trưởng ngắn hạn, mà bằng khả năng duy trì mô hình và thích ứng với thay đổi của thị trường. Nhờ đi đúng hướng, xơ mướp Mộc Xơ đã phần nào khẳng định chỗ đứng. Vùng trồng mướp được mở rộng ra nhiều tỉnh thành từ Đà Nẵng, Quảng Nam đến Đắk Nông, nâng tổng diện tích vùng nguyên liệu hiện hơn 50ha. Không dừng ở một số sản phẩm quen thuộc, nhà khởi nghiệp trẻ đã sáng tạo thêm nhiều dòng sản phẩm mới đáp ứng đa dạng thị hiếu người dùng.

Tết là thời điểm nhìn lại một năm kinh doanh đã qua, đồng thời đặt nền móng cho chiến lược mới. Với chị Thư, mùa xuân này mang ý nghĩa của sự xác tín: lựa chọn rời bỏ giảng đường để làm kinh doanh không phải là bước đi mạo hiểm, mà là một quyết định có tính toán và đi đúng hướng.

Trong bối cảnh kinh tế xanh không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu, những mô hình như Mộc Xơ cho thấy cơ hội vẫn rộng mở cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, nếu biết tận dụng lợi thế bản địa và xây dựng chiến lược dài hạn.

Từ những sợi xơ mướp mộc mạc, chị Thư đang từng bước tạo dựng một thương hiệu kinh doanh tử tế – nơi lợi nhuận song hành cùng trách nhiệm, và tăng trưởng được đặt trên nền tảng của giá trị bền vững.

Câu chuyện khởi nghiệp với sản phẩm từ xơ mướp của chị Thư không chỉ được chị em phụ nữ truyền tai nhau mà được nhiều bạn trẻ khởi nghiệp biết đến, trở thành câu chuyện truyền cảm hứng về sự kiên trì, sáng tạo, tiếp thêm động lực cho họ biến ý tưởng thành hiện thực.

Châu Giang