Từ hạ tầng số đến quản lý lao động nghề cá bằng dữ liệu

Hạ tầng kết nối mở đường cho chuyển đổi số

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng, thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, TP Đà Nẵng đã tập trung triển khai nhiều giải pháp phát triển hạ tầng viễn thông, khắc phục tình trạng mất sóng, yếu sóng tại các khu vực dân cư.

Triển khai tập trung tối ưu mạng lưới hiện có, bổ sung thiết bị phát sóng. Ảnh: Sở KHCN Đà Nẵng

Theo thống kê sau khi sáp nhập tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng, tính đến ngày 1/7/2025, thành phố còn 116 thôn, cụm dân cư lõm sóng, trong đó có hơn 14 thôn chưa có điện lưới. Trước thực trạng này, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố đã tham mưu UBND thành phố ban hành kế hoạch phát triển hạ tầng viễn thông; phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Cục Viễn thông, các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp viễn thông rà soát, khảo sát thực tế, xác định vị trí và phương án xử lý đối với từng khu vực.

Quá trình triển khai tập trung tối ưu mạng lưới hiện có, bổ sung thiết bị phát sóng, xây dựng mới các trạm thu phát sóng di động (BTS), đồng thời tháo gỡ khó khăn về mặt bằng, đất đai, nguồn điện và điều kiện thi công tại các địa bàn miền núi. Qua khảo sát, Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Viettel Đà Nẵng phát hiện, bổ sung thêm 27 thôn, cụm dân cư lõm sóng ngoài danh sách ban đầu.

Đối với những địa bàn đặc biệt khó khăn, chưa thể đầu tư hạ tầng viễn thông thông thường, thành phố đề nghị và được Bộ Khoa học và Công nghệ hỗ trợ 14 bộ Internet vệ tinh Starlink, lắp đặt tại 4 thôn và 10 cơ sở đào tạo còn lõm sóng. Đến ngày 2/10/2026, toàn bộ thiết bị đã hoàn thành lắp đặt, nghiệm thu và đưa vào sử dụng, tốc độ truy cập Internet đo được tại nhiều điểm đạt hàng trăm Mbps.

Thời gian tới, Sở Khoa học và Công nghệ Đà Nẵng tiếp tục phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông và UBND các xã rà soát, bổ sung những cụm dân cư còn yếu sóng cục bộ; tham mưu UBND thành phố triển khai kế hoạch phát triển hạ tầng viễn thông năm 2027. Thành phố cũng thống nhất chủ trương triển khai thiết bị đầu cuối và dịch vụ Internet vệ tinh Starlink cho 6 xã biên giới nhằm phục vụ công tác phòng, chống thiên tai.

Mở rộng vùng phủ sóng giúp nâng cao liên lạc, tiếp cận thông tin và thúc đẩy dịch vụ công, giáo dục, y tế số.

Việc mở rộng vùng phủ sóng không chỉ cải thiện khả năng liên lạc, tiếp cận thông tin của người dân mà còn tạo điều kiện triển khai dịch vụ công trực tuyến, giáo dục số, y tế số và các ứng dụng phục vụ đời sống, sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là nền tảng quan trọng để các hoạt động quản lý, điều hành dựa trên dữ liệu được triển khai thuận lợi hơn.

Từ dữ liệu tàu cá đến yêu cầu quản lý lao động nghề cá

Nếu hạ tầng viễn thông là điều kiện kết nối thì thực tiễn quản lý hoạt động khai thác thủy sản ven biển cho thấy dữ liệu đang trở thành công cụ quan trọng để kiểm soát phương tiện, con người và quá trình khai thác.

Theo đó, Đà Nẵng đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác thủy sản, phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Trong hai ngày 4 và 5/11, Đội Cảnh sát đường thủy số 1, Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Đà Nẵng phối hợp với Chi cục Biển đảo và Thủy sản, Đồn Biên phòng Sơn Trà, Thủy đoàn 1 (Cục CSGT) và Ban Quản lý Âu thuyền Thọ Quang tổ chức tuần tra, kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản tại vùng nước ven biển, ven bờ và khu vực Âu thuyền Thọ Quang.

Qua kiểm tra 12 phương tiện tàu cá đánh bắt xa bờ, tổ công tác ghi nhận các phương tiện đều bảo đảm điều kiện hoạt động, giấy tờ liên quan đến người và phương tiện đầy đủ, chưa phát hiện vi phạm tại khu vực kiểm tra. Cùng với đó, lực lượng chức năng tuyên truyền, hướng dẫn 12 chủ tàu, 24 thuyền trưởng và 140 lượt thuyền viên, người lao động chấp hành quy định pháp luật về khai thác thủy sản, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và phòng, chống khai thác IUU.

Dữ liệu thiết bị giám sát hành trình (VMS) được kiểm tra, phục vụ công tác quản lý và xác minh hoạt động khai thác của tàu cá. Ảnh: C.Thu

Đáng chú ý, công tác quản lý không chỉ dừng ở hoạt động tuần tra, kiểm tra trực tiếp mà còn được thực hiện thông qua các hệ thống dữ liệu. Ban Quản lý Âu thuyền và Cảng cá Đà Nẵng bố trí lực lượng trực 24/24 giờ tại các cảng cá, phối hợp kiểm tra thông tin tàu, thuyền trưởng, nhật ký khai thác, hồ sơ liên quan và giám sát hoạt động bốc dỡ thủy sản. Dữ liệu được cập nhật, kiểm soát trên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VNFishbase và hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử eCDT.

Đến nay, 100% sản lượng thủy sản của tàu cá cập cảng bốc dỡ được giám sát, đối chiếu với thông tin khai báo. Đối với tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên, dữ liệu thiết bị giám sát hành trình (VMS) cũng được kiểm tra, phục vụ công tác quản lý và xác minh hoạt động khai thác.

Hiện Đà Nẵng quản lý 4.040 tàu cá, toàn bộ dữ liệu được cập nhật lên phần mềm quản lý tàu cá quốc gia. Trong đó, 1.177 tàu cá hoạt động vùng khơi đã lắp đặt thiết bị VMS và được theo dõi 24/24 giờ. Từ năm 2025 đến nay, lực lượng chức năng đã xử lý 117 trường hợp vi phạm, phạt hành chính hơn 8,5 tỷ đồng; thành phố không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ, xử lý.

Đà Nẵng cũng đang tập trung rà soát, phân loại và quản lý chặt từng nhóm tàu cá, nhất là những phương tiện chưa đủ điều kiện hoạt động hoặc có nguy cơ vi phạm...

Theo ông Ngô Văn Quang, Chi cục trưởng Chi cục Biển đảo và Thủy sản Đà Nẵng, thành phố triển khai Kế hoạch, rà soát từng tàu, quản lý tàu không đủ điều kiện và tàu có nguy cơ cao vi phạm IUU; hướng dẫn chủ tàu hoàn thiện giấy tờ hoặc xử lý theo quy định, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, kiên quyết không để tàu không đủ điều kiện ra khơi.