Từ hàn gắn đến Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Hoa Kỳ

Đây là chuyến công tác đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Liên hợp quốc, Hoa Kỳ và Canada sau khi Việt Nam tổ chức thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, chuyến công tác và hoạt động song phương tại Hoa Kỳ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước sẽ góp phần triển khai các nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao Việt Nam và Hoa Kỳ, đồng thời tiếp tục thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện phát triển ổn định, thực chất, hiệu quả và bền vững. Đây cũng là dịp để hai bên tăng cường tiếp xúc cấp cao, trao đổi về những vấn đề có ý nghĩa chiến lược, lâu dài đối với quan hệ hai nước, đồng thời tăng cường hiểu biết, tranh thủ sự ủng hộ của các giới đối với Việt Nam và quan hệ song phương Việt Nam - Hoa Kỳ.

Từ khi bình thường hóa quan hệ ngoại giao tháng 7/1995, quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ đã trải qua một chặng đường phát triển với những bước tiến ngày càng sâu rộng, từ hàn gắn những hậu quả của quá khứ đến xây dựng nền tảng hợp tác vì hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững.

Tổng Bí thư Tô Lâm gặp Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nhân chuyến tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Hoa Kỳ, ngày 20/2/2026. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN.

Củng cố tin cậy chính trị, mở rộng hợp tác

Một trong những điểm đáng chú ý của quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ là sự phát triển của các hoạt động tiếp xúc, trao đổi cấp cao và các cơ chế đối thoại song phương.

Sau khi nâng cấp quan hệ vào tháng 9/2023, hai nước tiếp tục duy trì các hoạt động tiếp xúc ở nhiều cấp. Trong năm 2026, các hoạt động này được thúc đẩy với cuộc gặp giữa Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tại Nhà Trắng; chuyến thăm Hoa Kỳ của Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình; cuộc gặp giữa Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung và Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio, cùng nhiều chuyến thăm Việt Nam của các đoàn cấp cao của Hoa Kỳ.

Hai bên đồng thời duy trì các cơ chế đối thoại song phương thường kỳ trong lĩnh vực chính trị, an ninh, quốc phòng và thực thi pháp luật. Những hoạt động trao đổi, tiếp xúc này góp phần duy trì sự hiểu biết, củng cố tin cậy và tạo điều kiện để hai nước trao đổi về các vấn đề cùng quan tâm.

Trong các cuộc trao đổi, phía Hoa Kỳ tiếp tục khẳng định coi trọng quan hệ với Việt Nam, ủng hộ một nước Việt Nam mạnh, độc lập, tự cường và thịnh vượng, đồng thời bày tỏ mong muốn thúc đẩy quan hệ trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và thể chế chính trị của nhau.

Theo Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang, “tin cậy chính trị không ngừng được củng cố, hai bên duy trì thường xuyên các hoạt động trao đổi, tiếp xúc các cấp”. Đây cũng là một trong những cơ sở để quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng về quy mô và lĩnh vực hợp tác.

Sự phát triển của quan hệ song phương còn được thể hiện qua việc hai nước cùng tham gia giải quyết những vấn đề quốc tế. Năm 2026, Việt Nam tham gia Hội đồng Hòa bình về Gaza với tư cách thành viên sáng lập, cùng Hoa Kỳ và cộng đồng quốc tế đóng góp vào nỗ lực thúc đẩy giải pháp lâu dài, toàn diện cho tiến trình hòa bình Trung Đông, phù hợp với luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.

Kinh tế, thương mại và đầu tư tiếp tục là động lực

Cùng với quan hệ chính trị - ngoại giao, kinh tế, thương mại và đầu tư tiếp tục là một trụ cột quan trọng trong quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 118 tỷ USD. Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 8 của Hoa Kỳ và là đối tác thương mại lớn nhất của Hoa Kỳ tại ASEAN.

Quan hệ đầu tư cũng tiếp tục được mở rộng. Hoa Kỳ là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ 11 tại Việt Nam, trong khi Việt Nam có các dự án đầu tư tại Hoa Kỳ. Nhiều doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục quan tâm, mở rộng đầu tư tại Việt Nam, trong đó có các tập đoàn công nghệ, logistics và năng lượng. Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp Việt Nam cũng đang mở rộng đầu tư sang thị trường Hoa Kỳ.

Những kết quả này cho thấy mức độ gắn kết và bổ trợ giữa hai nền kinh tế ngày càng được nâng lên. Như Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang nhận định, kinh tế, thương mại và đầu tư đã trở thành động lực của quan hệ hai nước.

Đáng chú ý, không gian hợp tác đang được mở rộng sang những lĩnh vực mới có tính chiến lược, định hình tương lai. Khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi năng lượng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đang trở thành những lĩnh vực được hai bên quan tâm thúc đẩy.

Đây là những lĩnh vực có sự gắn kết giữa nhu cầu phát triển của Việt Nam với thế mạnh và nguồn lực hợp tác từ Hoa Kỳ, đồng thời mở ra những hướng đi mới cho quan hệ song phương trong giai đoạn tiếp theo.

Hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh – điểm sáng của quan hệ

Trong tiến trình phát triển quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ, hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh tiếp tục là một nội dung có ý nghĩa đặc biệt.

Hai bên đã và đang đẩy mạnh các hoạt động tìm kiếm quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Việt Nam, xử lý ô nhiễm dioxin, rà phá bom mìn và hỗ trợ người khuyết tật. Các hoạt động này được triển khai cùng với hợp tác quốc phòng, an ninh và thực thi pháp luật.

Hợp tác quốc phòng – an ninh cũng tiếp tục có những bước phát triển tích cực. Hai bên duy trì các cơ chế đối thoại thường niên, triển khai các chương trình hợp tác nhân đạo và thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực an ninh, thực thi pháp luật, trong đó có phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Cùng với đó, hợp tác giáo dục, y tế, văn hóa và giao lưu nhân dân ngày càng được mở rộng. Hợp tác giáo dục đặc biệt được thúc đẩy trong đào tạo nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp bán dẫn, trong khi các chương trình hợp tác đào tạo tiếng Anh tiếp tục được triển khai.

Quan hệ giữa các địa phương hai nước cũng ngày càng được tăng cường. Các bang, thành phố của Hoa Kỳ và các địa phương của Việt Nam duy trì nhiều hình thức hợp tác, trong đó có các chương trình kết nghĩa và biên bản ghi nhớ hợp tác.

Cộng đồng người Việt Nam tại Hoa Kỳ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, đóng góp tích cực vào quan hệ hai nước. Đây là một bộ phận quan trọng của các hoạt động giao lưu nhân dân, góp phần tăng cường sự hiểu biết giữa hai nước.

Từ bình thường hóa quan hệ đến Đối tác toàn diện và nay là Đối tác chiến lược toàn diện, quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ đã có những bước phát triển sâu rộng trên nhiều lĩnh vực. Quá trình đó cho thấy quan hệ hai nước ngày càng được xây dựng trên nền tảng hợp tác thực chất, tôn trọng lẫn nhau và cùng hướng tới những lĩnh vực có lợi ích chung.

Việc hai nước tiếp tục phối hợp trong các vấn đề khu vực và quốc tế, trong đó có các cơ chế của Liên hợp quốc và ASEAN, cũng góp phần mở rộng không gian hợp tác. Hoa Kỳ tiếp tục khẳng định ủng hộ vai trò trung tâm, đoàn kết của ASEAN và đánh giá cao vị trí, vai trò của Việt Nam tại ASEAN, khu vực châu Á – Thái Bình Dương cũng như tại các diễn đàn quốc tế.