Từ hiện tượng Cape Verde: Nghĩ về giấc mơ World Cup của bóng đá Việt Nam

Đội tuyển Cape Verde đã viết nên câu chuyện cổ tích về bóng đá tại World Cup 2026. Ảnh: Reuters

World Cup 2026 đưa Cape Verde ra thế giới

Trước World Cup 2026, không nhiều người biết Cape Verde nằm ở đâu trên bản đồ thế giới. Quốc đảo gồm 500 nghìn dân trải dài trên 10 đảo núi lửa ngoài khơi Tây Phi chỉ mới tham dự vòng loại World Cup từ đầu thế kỷ XXI và xếp hạng 67 trên bảng xếp hạng của Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) trước khi giải đấu khởi tranh. Nhưng chỉ sau trận hòa Tây Ban Nha ở ngay lượt đấu đầu tiên vòng bảng World Cup 2026, mọi thứ đã thay đổi. Cái tên Cape Verde được nhắc đến nhiều hơn, trở thành từ khóa được tìm kiếm nhiều trên mạng Internet.

Sau đó, Cape Verde còn cầm hòa Uruguay, Saudi Arabia để vào vòng 32 đội. Đến vòng này, đội bóng đảo quốc Tây Phi đã kéo Argentina vào hiệp phụ trong trận đấu mà Lionel Messi cùng các đồng đội phải rất vất vả mới giành được chiến thắng với tỷ số 3-2. Rời sân Miami, các cầu thủ Cape Verde nhận những tràng pháo tay từ chính cổ động viên Argentina và được huấn luyện viên Lionel Scaloni cùng Lionel Messi dành nhiều lời khen ngợi. Còn giới chuyên môn không ngần ngại coi việc Cape Verde kéo Argentina vào hiệp phụ thực sự là kỳ tích.

Điều đáng nói, đội bóng này không tạo nên kỳ tích bằng phép màu. Đó là thành quả của một chiến lược kéo dài nhiều năm. Liên đoàn Bóng đá Cape Verde và huấn luyện viên Bubista đã kỳ công xây dựng mạng lưới tìm kiếm cầu thủ gốc Cape Verde trên toàn thế giới. Theo thống kê, 26 tuyển thủ Cape Verde dự World Cup 2026 đang thi đấu cho các câu lạc bộ thuộc 13 quốc gia khác nhau như Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ, Mỹ, Hà Lan, Nga, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất, Hungary, Bulgaria, Ireland, Romania, Israel, Phần Lan. Họ được rèn luyện trong nhiều môi trường bóng đá khác nhau, từ đó mang về đội tuyển quốc gia tư duy chiến thuật hiện đại, khả năng thích nghi và bản lĩnh thi đấu ở cường độ cao.

Sự đa dạng ấy khiến Cape Verde không hề lép vế về cách tổ chức trận đấu trước những ông lớn. Quan trọng hơn, World Cup 2026 đã giúp Cape Verde hoàn thành mục tiêu khác về quảng bá hình ảnh đất nước. Trung vệ Pico Lopes của đội bóng này đã nói đầy tự hào: "Điều tuyệt vời nhất là từ bây giờ sẽ không còn ai hỏi Cape Verde là ở đâu nữa".

Rõ ràng, Cape Verde không cần giành chiến thắng nhưng vẫn quảng bá quá thành công hình ảnh đất nước, văn hóa và con người tới toàn thế giới. Đó là thành công mà không phải quốc gia nhỏ nào cũng thực hiện được.

Bài học nào cho bóng đá Việt Nam?

Thành công cả về chuyên môn cũng như quảng bá hình ảnh của Cape Verde thực sự đáng để bóng đá Việt Nam tham khảo. Tất nhiên, tham khảo không có nghĩa là sao chép nguyên vẹn mô hình khi điều kiện lịch sử, dân số, cộng đồng kiều bào hay nền tảng bóng đá của mỗi quốc gia đều khác nhau.

Trong đó, đáng chú ý nhất vẫn là mở rộng mạng lưới tìm kiếm cầu thủ gốc Việt trên toàn thế giới. Nhìn nhận về việc này, chuyên gia bóng đá Phan Anh Tú cho rằng, trong nhiều năm qua, bóng đá Việt Nam đã bắt đầu chú ý hơn tới nguồn lực này và bước đầu đạt thành công với sự xuất hiện ngày càng nhiều cầu thủ gốc Việt trong đội hình đội tuyển quốc gia hay U23 quốc gia. Dù vậy, nhu cầu mở rộng nguồn tìm kiếm cầu thủ trong cộng đồng người Việt đang sinh sống tại nhiều quốc gia có nền bóng đá phát triển như Pháp, Đức, Hà Lan, CH Séc, Australia, Nga, Mỹ... vẫn rất lớn. Nếu được xây dựng một hệ thống tuyển trạch bài bản, đây hoàn toàn có thể trở thành nguồn lực bổ sung chất lượng cho đội tuyển quốc gia trong tương lai.

Quan trọng hơn, không nhất thiết các cầu thủ ấy phải trở về Việt Nam thi đấu mới có thể cống hiến. Thực tế, nhiều cầu thủ gốc Cape Verde vẫn chơi bóng tại các giải vô địch quốc gia có chất lượng cao hơn rất nhiều so với giải trong nước. Chính môi trường cạnh tranh khắc nghiệt ấy giúp họ phát triển chuyên môn, tích lũy kinh nghiệm rồi mang tất cả trở về phục vụ đội tuyển quốc gia.

Đó cũng là điều bóng đá Việt Nam có thể cân nhắc. Nếu mục tiêu là hướng tới World Cup, việc để các cầu thủ gốc Việt tiếp tục phát triển tại những giải đấu có trình độ cao đôi khi mang lại giá trị lớn hơn là đưa họ trở về thi đấu trong nước quá sớm.

Bên cạnh yếu tố khai thác nguồn cầu thủ, Cape Verde còn cho thấy bài học về tư duy chơi bóng. Dù không sở hữu nhiều ngôi sao nhưng dưới sự huấn luyện ở đội tuyển quốc gia, họ vẫn tổ chức đội hình rất chặt chẽ, duy trì cường độ gây sức ép cao, chuyển đổi trạng thái nhanh. Đây lại là những điểm mà bóng đá Việt Nam thường gặp khó khi đối đầu những đội tuyển hàng đầu châu Á. Thể hình là yếu tố khó thay đổi trong thời gian ngắn, nhưng tư duy chiến thuật, khả năng tổ chức trận đấu, cường độ vận động hay kỹ năng xử lý trong không gian hẹp hoàn toàn có thể cải thiện nếu được đào tạo đúng hướng.

Hành trình của Cape Verde tại World Cup 2026 cũng là lời nhắc với bóng đá Việt Nam rằng, mục tiêu dự World Cup cần được vun đắp, cụ thể hóa từ chiến lược phát triển dài hạn và khả năng tận dụng mọi nguồn lực của người Việt trên toàn thế giới. Chỉ khi làm được điều đó, mục tiêu góp mặt ở ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh mới có cơ hội thành hiện thực.