Từ hôm nay (1/1), cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số, vàng miếng phải chịu tính thuế TNCN

Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 (sửa đổi), với kết cấu gồm 4 chương, 30 điều, thể hiện sự rà soát và hoàn thiện toàn diện khuôn khổ pháp lý điều chỉnh nghĩa vụ thuế của cá nhân. Luật dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, qua đó đặt nền tảng cho một giai đoạn điều chỉnh chính sách thuế thu nhập cá nhân theo hướng tiệm cận thực tiễn đời sống, phản ánh sát hơn biến động thu nhập, mức sống và yêu cầu bảo đảm an sinh xã hội.

Theo Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025, thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân được xác định là toàn bộ các khoản thu nhập của cá nhân phát sinh trong kỳ tính thuế, không phân biệt nguồn gốc hay hình thức nhận thu nhập, trừ các khoản thu nhập được miễn thuế theo quy định tại Điều 4 của Luật.

So với Luật Thuế thu nhập cá nhân trước đây, Luật năm 2025 vừa kế thừa các nhóm thu nhập truyền thống đã được áp dụng ổn định, vừa bổ sung một loạt nhóm thu nhập mới phải chịu thuế kể từ kỳ tính thuế năm 2026.

Một điểm nhấn đáng chú ý là việc lần đầu tiên luật hóa nghĩa vụ thuế đối với thu nhập từ kinh doanh thương mại điện tử và kinh doanh dựa trên nền tảng số. Trước đây, Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 chỉ quy định chung thu nhập từ sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ, chưa làm rõ trách nhiệm thuế của cá nhân bán hàng trực tuyến, người sáng tạo nội dung số, hay cá nhân kinh doanh thông qua các nền tảng xuyên biên giới. Luật năm 2025 đã khắc phục khoảng trống này khi xác định rõ các khoản thu nhập nêu trên là thu nhập chịu thuế, qua đó góp phần tăng cường công bằng thuế giữa các mô hình kinh doanh truyền thống và kinh doanh số.

Cùng với đó, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số cũng chính thức được đưa vào diện chịu thuế thu nhập cá nhân. Đây là điểm mới có ý nghĩa lớn, bởi pháp luật thuế trước đây chưa có khái niệm và quy định cụ thể về tài sản số, trong khi các giao dịch liên quan đến loại tài sản này ngày càng phổ biến và có giá trị đáng kể.

Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 cũng lần đầu tiên quy định thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng là thu nhập chịu thuế. Đồng thời, luật giao Chính phủ quy định chi tiết về ngưỡng chịu thuế, thời điểm áp dụng cũng như việc điều chỉnh thuế suất phù hợp với lộ trình quản lý thị trường vàng. So với các quy định trước đây vốn chưa tách bạch rõ vàng miếng như một đối tượng chịu thuế riêng, quy định mới được kỳ vọng sẽ tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý hoạt động mua bán vàng.

Một nhóm thu nhập mới khác phản ánh rõ định hướng phát triển bền vững là thu nhập từ chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon. Lần đầu tiên, các khoản thu nhập phát sinh từ thị trường các-bon được ghi nhận là thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân, phù hợp với xu hướng hình thành và vận hành thị trường các-bon trong nước cũng như cam kết giảm phát thải của Việt Nam.

Ngoài ra, thu nhập từ chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá cũng được đưa vào nhóm thu nhập khác chịu thuế. Trước đây, nghĩa vụ thuế đối với khoản thu nhập này chưa được quy định rõ ràng ở cấp luật, dẫn đến cách hiểu và áp dụng chưa thống nhất. Việc luật hóa quy định được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở pháp lý minh bạch cho việc quản lý và thu thuế đối với các giao dịch đặc thù này.

Luật năm 2025 cũng bổ sung quy định về thu nhập từ chuyển nhượng tên miền internet quốc gia Việt Nam “.vn” là thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân. Trong bối cảnh tên miền ngày càng được xem là một loại tài sản có giá trị thương mại, quy định mới góp phần hoàn thiện khung pháp lý đối với các giao dịch liên quan đến tài sản vô hình trên môi trường số.

Theo quy định, Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Riêng các quy định liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú sẽ được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Ngoài ra luật mới cũng Bổ sung mức giảm trừ gia cảnh quy định tại Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 vào Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi). Cụ thể, tại Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi 2025 đã đưa mức giảm trừ gia cảnh quy định tại Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, theo đó, mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng; cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng vào quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.

Tại Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định biểu thuế đã được chỉnh lý theo hướng giảm thuế suất ở một số bậc nhằm đảm bảo tính hợp lý, tránh tăng đột ngột và tạo động lực cho người lao động. Cụ thể, giảm mức thuế suất 15% ở bậc 2 xuống 10% và thuế suất 25% ở bậc 3 xuống 20%.

Theo đó, từ ngày 1/7/2026, biểu thuế lũy tiến từng phần với thu nhập cá nhân giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc và nới rộng khoảng cách giữa các bậc. Theo đó, mức thuế thấp nhất là 5% áp dụng với thu nhập đến 10 triệu đồng một tháng. Thuế suất cao nhất vẫn là 35% với thu nhập trên 100 triệu đồng, thay vì mức 80 triệu như hiện nay.

Bảo An