Từ kết quả nghiên cứu, phát triển 5G, đến cơ hội làm chủ công nghệ 6G

Nỗ lực làm chủ công nghệ 5G

Công nghệ 5G đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong việc thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển kinh tế số. Với tốc độ truyền dữ liệu siêu nhanh, độ trễ cực thấp và khả năng kết nối số lượng lớn thiết bị, 5G là nền tảng vững chắc cho sự bùng nổ của các ứng dụng và dịch vụ số mới, từ thương mại điện tử, thanh toán điện tử đến các mô hình kinh doanh sáng tạo dựa trên dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo.

Ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, Bộ Khoa học và Công nghệ.

Tại Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã đưa “công nghệ mạng di động thế hệ sau” nằm trong 10 nhóm công nghệ chiến lược. Đồng thời, thiết bị và hệ thống mạng di động 5G/5G-Advanced cũng nằm trong nhóm 30 sản phẩm công nghệ chiến lược. Quyết định này có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Trước đó, tại Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đặt mục tiêu quan trọng là phủ sóng 5G toàn quốc vào năm 2030 và từng bước làm chủ một số công nghệ chiến lược, công nghệ số, trong đó có thông tin di động 5G, 6G.

Nghị quyết 57-NQ/TW yêu cầu phát triển hạ tầng viễn thông, Internet đáp ứng yêu cầu dự phòng, kết nối, an toàn, bền vững, hệ thống truyền dẫn dữ liệu qua vệ tinh, mạng cáp quang băng thông rộng tốc độ cao phủ sóng toàn quốc, mạng thông tin di động 5G, 6G và các thế hệ tiếp theo.

Bên cạnh đó, Luật Công nghiệp công nghệ số cùng với một số Luật như đầu tư, thuế thu nhập doanh nghiệp, xuất nhập khẩu… đã dành những cơ chế hỗ trợ, ưu đãi đặc biệt cho nghiên cứu, sản xuất các sản phẩm công nghệ số trọng điểm, chiến lược như thiết bị 5G.

Thời gian qua, Việt Nam đã nỗ lực làm chủ công nghệ 5G. Các doanh nghiệp, đơn vị nghiên cứu, nhà khoa học trong nước đã có những bước tiến đáng kể trong việc nghiên cứu, sản xuất thiết bị 5G và triển khai dịch vụ.

Đơn cử như Tổng công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel (Viettel High Tech - VHT) - đơn vị tiên phong nghiên cứu làm chủ hệ sinh thái sản phẩm mạng viễn thông “Make in Vietnam”, làm chủ hệ thống, công nghệ trọng điểm của quốc gia ở lĩnh vực viễn thông. VHT đã làm chủ các thành phần cốt lõi với 24 dòng sản phẩm phủ toàn bộ phân lớp mạng, xây dựng hệ sinh thái 5G hoàn chỉnh, từ thiết bị vô tuyến, truyền dẫn đến mạng lõi, đưa Viettel vào nhóm 6 doanh nghiệp toàn cầu cung cấp đầy đủ hạ tầng 5G.

Với thiết bị vô tuyến, Viettel đã quyết định không đi theo lối mòn đóng gói của các nhà cung cấp truyền thống, mà chọn hướng đi đột phá, phát triển trạm phát sóng 5G theo kiến trúc chuẩn mở OpenRAN. VHT cũng là đơn vị tiên phong phát triển nhiều công nghệ trọng điểm quốc gia như chip 5G.

Chỉ tính riêng trong giai đoạn từ ngày 19/2/2025 - 10/12/2025, Viettel đã triển khai 20.758 trạm 5G trên toàn quốc. Đồng thời, năm 2025, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội đã hoàn thành phát sóng mới 2.500 trạm 5G Viettel Make in Vietnam và năm 2026 là 3.400 trạm 5G Viettel Make in Vietnam, đáp ứng tiêu chuẩn ORAN, phù hợp với định hướng làm chủ công nghệ chiến lược theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thiết bị 5G Viettel được thiết kế theo tiêu chuẩn mở quốc tế hiện đã mở rộng ra các thị trường quốc tế như Ấn Độ, UAE, Thổ Nhĩ Kỳ…

Nếu như trong giai đoạn đầu tiên tham gia nghiên cứu 4G, Việt Nam từng đi sau thế giới 5 đến 8 năm, nhưng sang kỷ nguyên 5G, lần đầu tiên Việt Nam bứt tốc để vươn lên song hành cùng với thế giới, xây dựng một hệ sinh thái đầy đủ cho các thiết bị mạng 5G.

Đặc biệt, sau những thành công trong phát triển công nghệ 5G, doanh nghiệp Việt Nam đã bắt đầu nghiên cứu công nghệ 6G. Viettel đã trở thành đối tác đầu tiên trên toàn cầu ký kết Chương trình truy cập sớm nền tảng 6G với Qualcomm Technologies, bắt tay vào nghiên cứu và phát triển thế hệ công nghệ mạng di động tiếp theo, sau 2 thế hệ 4G và 5G đã làm chủ hơn 10 năm qua. Hai bên hướng tới thực hiện cuộc gọi 6G tiền thương mại đầu tiên vào đầu năm 2029 trên hệ thống và thiết bị do chính Viettel nghiên cứu, phát triển và sản xuất.

Cơ hội nắm bắt công nghệ 6G

Trong bối cảnh ngành viễn thông chuyển dịch sang mô hình mạng tự động hóa cao, tích hợp trí tuệ nhân tạo ngay ở lớp kiến trúc lõi, doanh nghiệp viễn thông Việt Nam đã tập trung phát triển hạ tầng 5G Advanced và 6G theo định hướng AI- native, bảo mật hậu lượng tử và tối ưu năng lượng ngay từ thiết kế ban đầu. Cách tiếp cận này không chỉ nhằm nâng cao hiệu năng hệ thống mà còn định hình tiêu chuẩn vận hành của mạng thế hệ tiếp theo.

Sang kỷ nguyên 5G, Việt Nam đã bứt tốc để vươn lên song hành cùng với thế giới.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong nghiên cứu, phát triển và triển khai thương mại công nghệ 5G.

Đến nay, mạng 5G đã được thương mại hóa trên phạm vi toàn quốc. Tính đến đầu năm 2026, các doanh nghiệp viễn thông đã triển khai hơn 40.000 trạm thu phát sóng (BTS) 5G, đưa vùng phủ đến khoảng 91,9% dân số, với hơn 24 triệu thuê bao sử dụng dịch vụ 5G.

"Việt Nam cũng đã làm chủ một số công nghệ lõi của mạng 5G, trong đó doanh nghiệp trong nước đã nghiên cứu, sản xuất thành công thiết bị 5G theo chuẩn quốc tế và từng bước thương mại hóa" - ông Nguyễn Anh Cương nói.

Theo ông Nguyễn Anh Cương, hiện nay, trên thế giới đã nghiên cứu công nghệ 6G, mặc dù công nghệ 5G mới được khai thác ở nhiều nước. Các tiêu chuẩn 6G cũng đang được 3GPP nghiên cứu xây dựng.

Để nắm bắt được xu hướng phát triển công nghệ trên thế giới, chuẩn bị nguồn lực về con người và hạ tầng, tiếp tục hoàn thiện thể chế để đáp ứng nhu cầu của xã hội, Bộ Khoa học và Công nghệ đã thành lập Ban chỉ đạo 6G gồm các cơ quan quản lý viễn thông, tần số, các doanh nghiệp, các trường đại học để nghiên cứu về công nghệ 6G.

"Với việc thành lập Ban chỉ đạo 6G, các doanh nghiệp, các trường đại học sẽ được tiếp cận công nghệ 6G từ thời điểm bắt đầu hình thành các tiêu chuẩn. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp, các trường đại học có thể tham gia cùng nghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn 6G, sớm nắm bắt công nghệ, từ đó, chủ động trong việc triển khai công nghệ 6G phù hợp với điều kiện của Việt Nam" - ông Nguyễn Anh Cương nhấn mạnh.