Từ nghề nuôi biển...

Những ngày cuối tháng 10/2026, chúng tôi có dịp trở lại Vũng Chùa-Đảo Yến. Ngư dân Đinh Văn Thoại (ở thôn 19/5, xã Phú Trạch) trực tiếp điều khiển chiếc ca nô chở chúng tôi đến khu vực nuôi trồng thủy sản biển của Hợp tác xã (HTX) Sản xuất thủy sản và thương mại dịch vụ biển Vũng Chùa-Đảo Yến.

Chỉ tay về phía những chiếc lồng bè dùng để nuôi trồng thủy sản biển, anh Thoại chia sẻ: “Khác hẳn với những khu vực biển lắm sóng, nhiều gió, chúng tôi chọn vùng “biển kín” này để mở mang nghề nuôi biển là nhờ có hòn đảo bao bọc xung quanh theo hình vòng cung, hạn chế được sóng to, gió lớn ập vào. Các lồng bè ở đây đều được làm bằng tre và nhựa công nghệ cao HDPE".

Người dân thôn 19/5, xã Phú Trạch phát triển nghề nuôi biển, mở hướng làm giàu ngay trên quê hương - Ảnh: V.M

Tính theo giá thị trường, mỗi lồng bè bằng tre có chi phí đầu tư khoảng  60 triệu đồng. Nhưng nếu làm bằng nhựa công nghệ cao HDPE thì giá thành cao gấp 7-10 lần. Mỗi lồng tre thường có tuổi thọ ngắn, chỉ từ 3-4 năm và khả năng chống chịu với sóng biển kém, dễ làm con giống bị tổn thương do va đập.

Trong khi đó, lồng bè nhựa lại có độ bền và sức chống chịu với sóng nước rất cao, tuổi thọ lên tới vài chục năm, hạn chế tổn thương con giống thả nuôi. Hiện tại, khu vực này có 40 lồng bè nuôi thủy sản biển, với diện tích hơn 5ha. Để tăng cường giám sát hoạt động nuôi trên biển, HTX  đã trang bị 7 camera kết nối với điện thoại thông minh.

Mỗi thành viên của HTX đều được cung cấp tài khoản để có thể theo dõi toàn bộ hoạt động ở khu vực nuôi này từ cho cá ăn, tình trạng lồng bè, sóng nước, người lạ vào khu vực nuôi... Toàn bộ các lồng bè ở đây đều được người nuôi kết hợp thả đồng thời 2 loại con giống khác nhau để tận dụng không gian ở các tầng nước trong khu vực lồng bè. Chẳng hạn như cá mú và cá bớp, cá sủ, cá nhim và tôm hùm…

“Toàn bộ các giống thủy sản ở đây đều được HTX thả nuôi từ tháng 12/2025. Đáng nhẽ vào đầu mùa mưa bão năm 2026 này, HTX sẽ triển khai thu hoạch hết để tránh rủi ro về thiên tai như một số vụ nuôi trước đây. Tuy nhiên, do theo dõi dự báo thời tiết không thấy có bão lớn, chúng tôi quyết định chỉ bán lẻ cho các nhà hàng, khách sạn, tiểu thương mua được giá. Số còn lại cứ giữ nuôi, đến khi nào tìm được đầu mối thu mua với giá cao hơn chúng tôi mới xuất bán toàn bộ…”, ngư dân Đinh Văn Thoại cho biết thêm.

Ông Cao Minh Thái, Giám đốc HTX Sản xuất thủy sản và thương mại dịch vụ biển Vũng Chùa-Đảo Yến cho biết: HTX được thành lập trên cơ sở tập hợp những ngư dân của thôn 19/5, trước đây chủ yếu hành nghề đánh bắt ở vùng biển lộng bằng thuyền nhỏ, hiệu quả kinh tế không cao, công việc bấp bênh.

Đến nay, HTX có 18 thành viên, cùng góp vốn đầu tư lồng bè, mua con giống thả nuôi, chia sẻ kinh nghiệm nuôi trồng thủy sản. Nghề nuôi biển được hình thành và duy trì ở địa phương gần 10 năm nay, từng mang lại thu nhập khá cho hàng chục hộ dân nơi đây, với mức lãi ròng thu từ 150-400 triệu đồng/hộ/năm.

Tuy nhiên, nghề nuôi biển cũng tiềm ẩn khá nhiều rủi ro do thiên tai ở khu vực này rất khắc nghiệt và khó lường. Để duy trì và phát triển nghề nuôi biển, các thành viên của HTX phát triển nghề theo hướng thích ứng tốt hơn với sự khắc nghiệt của thiên tai, như: Khi làm lại lồng bè tính đến việc lồng bè cần có độ chắc chắn hơn để tăng sức chống chịu với sóng to, gió lớn; khi có bão lớn thì dễ dàng kéo vào bờ trú tránh an toàn hơn.

Ngoài ra, khi chọn con giống cũng cần tính tới thời điểm thả nuôi, thời gian sinh trưởng của từng loài…, để có thể thu hoạch trước mùa mưa bão, hoặc có biện pháp bảo vệ tài sản hiệu quả hơn khi thiên tai khắc nghiệt xảy ra.