'Từ nghị trường đến trang báo là hành trình không dài về khoảng cách nhưng rất dài về tinh thần trách nhiệm'

Quốc hội và báo chí có mối quan hệ hữu cơ, gắn bó, không thể tách rời

Tại Diễn đàn "Báo chí và Nghị trường: Dòng chảy kiến tạo trong kỷ nguyên mới" diễn ra sáng 27.6 tại Nhà Quốc hội, PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh, nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, nguyên Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, nguyên Đại biểu Quốc hội khóa X và XI trình bày tham luận với chủ đề "Tiếng nói Diên Hồng: Từ nghị trường đến trang báo".

Theo PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh, chủ đề "Từ nghị trường đến trang báo" không chỉ phản ánh quá trình truyền tải thông tin mà còn thể hiện hành trình đổi mới, kiến tạo niềm tin trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc. Đây là sự kết nối giữa những người làm công tác lập pháp và đội ngũ nhà báo theo dõi nghị trường, bởi mỗi quyết sách được hình thành tại Quốc hội đều hướng tới đời sống nhân dân, còn mỗi tác phẩm báo chí có giá trị sẽ góp phần đưa các quyết sách ấy đến gần hơn với người dân, tạo động lực cho sự phát triển của đất nước.

Diễn đàn "Báo chí và Nghị trường: Dòng chảy kiến tạo trong kỷ nguyên mới"

Chia sẻ từ thực tiễn công tác, PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh cho biết, với kinh nghiệm là người làm báo, quản lý báo chí và Đại biểu Quốc hội khóa X, XI, ông có điều kiện quan sát cả nghị trường và tòa soạn. Từ đó, ông nhận thấy Quốc hội và báo chí có mối quan hệ hữu cơ, gắn bó, không thể tách rời.

PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh cho rằng, nếu Quốc hội là nơi kết tinh ý chí, nguyện vọng của nhân dân thành luật pháp và chính sách thì báo chí là kênh truyền tải tinh thần, nội dung của các chính sách, pháp luật đó đến xã hội; đồng thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân trong quá trình thực thi pháp luật và chính sách. Báo chí vì thế không chỉ đưa tin về nghị trường mà còn là một bộ phận quan trọng trong quá trình xây dựng, phát triển đất nước và thúc đẩy dân chủ trong đời sống xã hội.

Nhìn lại chặng đường phát triển của Báo chí Cách mạng Việt Nam, PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh khẳng định báo chí luôn đồng hành cùng những bước ngoặt lịch sử của đất nước. Từ những năm đầu giành chính quyền, qua các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc đến công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế, báo chí luôn là lực lượng tiên phong tuyên truyền đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, góp phần tạo dựng sự đồng thuận xã hội.

Đối với Quốc hội, ngay từ Quốc hội khóa I, báo chí đã góp phần đưa hoạt động của Quốc hội đến với đồng bào, chiến sĩ cả nước. Cùng với sự phát triển của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa và quá trình đổi mới hoạt động của Quốc hội, báo chí nghị trường ngày càng trưởng thành. Từ chỗ chủ yếu phản ánh các kỳ họp, báo chí đã tham gia sâu hơn vào truyền thông chính sách, giải thích pháp luật, phản ánh những vấn đề cử tri quan tâm, đồng thời tạo diễn đàn để nhân dân góp ý vào quá trình xây dựng thể chế.

PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh, nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, nguyên Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, nguyên Đại biểu Quốc hội khóa X và XI trình bày tham luận với chủ đề: "Tiếng nói Diên Hồng: Từ nghị trường đến trang báo"

Theo PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh, đây là bước phát triển đáng ghi nhận, bởi một xã hội hiện đại không chỉ cần những chính sách đúng mà còn cần các chính sách được người dân hiểu đúng và thực thi hiệu quả. Muốn vậy, báo chí phải thực sự trở thành cầu nối giữa Quốc hội với các tầng lớp nhân dân.

Giá trị cốt lõi của báo chí là độ tin cậy, tính khách quan, trung thực và trách nhiệm

Chia sẻ với các đồng nghiệp trẻ, PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh cho rằng, làm báo nghị trường không chỉ là ghi chép diễn biến tại hội trường mà quan trọng hơn là giúp công chúng hiểu ý nghĩa của các vấn đề đang được thảo luận cũng như những đạo luật sẽ được Quốc hội thông qua.

Theo ông, đằng sau mỗi điều luật là câu chuyện phát triển của đất nước; đằng sau mỗi phiên chất vấn là trách nhiệm giải trình của Quốc hội và Chính phủ trước nhân dân; còn đằng sau mỗi nghị quyết là kỳ vọng của người dân đối với tương lai đất nước.

Từ đó, PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh nhấn mạnh báo chí nghị trường đòi hỏi người làm báo phải có kiến thức chính trị, pháp luật, tư duy chính sách và bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng. Một nhà báo nghị trường giỏi không chỉ đưa tin nhanh mà còn phải biết phát hiện vấn đề, đặt câu hỏi đúng, trúng và nhận diện được tác động xã hội phía sau mỗi quyết sách.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn

Đề cập bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và những thay đổi sâu sắc của môi trường truyền thông, PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh cho rằng càng trong thời đại công nghệ số càng thấy rõ giá trị cốt lõi của một tác phẩm báo chí vẫn nằm ở chính con người làm báo. Công nghệ có thể tạo ra thông tin nhưng không thể thay thế tư duy chính trị, trách nhiệm chính trị, bản lĩnh nghề nghiệp và chiều sâu nhân văn của người làm báo.

Theo ông, trong bối cảnh thông tin đa chiều, thậm chí nhiễu loạn, xã hội càng cần những nhà báo có khả năng phân tích, kiểm chứng và định hướng dư luận, nhất là đối với các vấn đề liên quan đến xây dựng pháp luật, chính sách công và hoạt động của các cơ quan dân cử. Thông tin thiếu chính xác không chỉ ảnh hưởng đến uy tín cá nhân mà còn có thể làm suy giảm niềm tin xã hội và tác động đến hiệu quả quản trị quốc gia.

Từ đó, PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh khẳng định giá trị cốt lõi của báo chí vẫn là độ tin cậy, tính khách quan, trung thực và trách nhiệm. Đồng thời, ông cho rằng các cơ quan dân cử cũng cần tiếp tục đổi mới tư duy truyền thông. Một Quốc hội hiện đại của dân, do dân, vì dân không chỉ ban hành các đạo luật chất lượng mà còn cần tôn trọng, lắng nghe, đối thoại cởi mở và tạo điều kiện để truyền thông hiệu quả các quyết sách của mình.

Theo PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh, khi hoạt động của Quốc hội ngày càng công khai, minh bạch và gần dân hơn, báo chí sẽ có điều kiện thuận lợi để thực hiện tốt chức năng của mình. Ngược lại, khi báo chí phát huy tốt vai trò cầu nối, Quốc hội cũng sẽ tiếp nhận được nhiều phản hồi xác đáng từ thực tiễn. Đó là mối quan hệ tương hỗ cần tiếp tục được vun đắp và nâng tầm trong kỷ nguyên mới.

Các sinh viên ngành Báo chí-Truyền thông tham dự Diễn đàn

Gửi gắm tới các sinh viên yêu nghề báo tham dự Diễn đàn, PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh nhấn mạnh các bạn trẻ đang chuẩn bị bước vào một nghề nghiệp vinh quang nhưng cũng đầy thách thức trong bối cảnh truyền thông không ngừng thay đổi. Theo ông, dù công nghệ phát triển đến đâu, một nhà báo chân chính vẫn phải gìn giữ phẩm chất cốt lõi là lòng yêu nước và trách nhiệm công dân; tinh thần trung thực, dũng cảm trước sự thật; không ngừng học tập, tích lũy kiến thức nghề nghiệp và vốn sống để thích ứng với sự vận động của xã hội.

PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh khẳng định, nếu có được những phẩm chất đó, các bạn trẻ không chỉ trở thành những người làm báo giỏi mà còn là những công dân có ích cho đất nước. Ông cũng bày tỏ mong muốn những ai sau này trở thành phóng viên nghị trường luôn ghi nhớ rằng mỗi bài viết về Quốc hội không chỉ là một sản phẩm báo chí mà còn góp phần xây dựng xã hội dân chủ, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và củng cố niềm tin của nhân dân đối với hoạt động của Quốc hội.

PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh nhấn mạnh, từ nghị trường đến trang báo là hành trình không dài về khoảng cách nhưng rất dài về tinh thần trách nhiệm. Đó là trách nhiệm của đại biểu Quốc hội trước cử tri, của Quốc hội trước nhân dân và của người làm báo trước sự thật cũng như lợi ích của đất nước. Khi những trách nhiệm ấy được kết nối và cộng hưởng sẽ tạo nên những quyết sách chất lượng hơn, những tác phẩm báo chí có giá trị hơn và góp phần xây dựng nền dân chủ ngày càng phát triển bền vững. Đó cũng là ý nghĩa sâu sắc nhất của mối quan hệ giữa báo chí và nghị trường trong dòng chảy kiến tạo phát triển đất nước hôm nay.