Từ những nguồn tin đưa đồng đội trở về

Cán bộ, chiến sĩ Đội K92 thực hiện công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Campuchia. Ảnh: THU OANH

Theo dấu những người lính năm xưa

Chiều 20/5/2026, tại khu vực ấp Pôi Di Mây, xã Keo Phốs, huyện Stưng Hao, tỉnh Preah Sihanouk (Vương quốc Campuchia), niềm vui vỡ òa trên gương mặt cán bộ, chiến sĩ Đội K92. Sau hơn một tuần kiên trì đào tìm giữa thời tiết nắng nóng và địa hình phức tạp, lúc 14 giờ 20 phút, đơn vị phát hiện 2 hài cốt liệt sĩ. Khoảnh khắc những phần di cốt dần hiện lên dưới lớp đất sâu khiến nhiều cán bộ, chiến sĩ xúc động.

Trước đó, ngày 11/5, Đội K92 tiếp nhận nguồn tin từ bà Thuk Đol (79 tuổi) - người phụ nữ Campuchia vẫn còn nhớ những ký ức cách đây hơn nửa thế kỷ. Bà Đol cho biết năm 1971, bà từng tham gia cùng bộ đội Việt Nam chôn cất các liệt sĩ hy sinh trong những trận đánh tại nhà máy lọc dầu Sihanouk, Tưk Sáp, Prây Núp và Viêl Thum Ôchana. Theo ký ức của bà, các liệt sĩ thuộc đơn vị D40 được an táng tại khu vực này.

Từ nguồn tin quý giá ấy, cán bộ, chiến sĩ Đội K92 nhanh chóng tổ chức khảo sát, xác minh thực địa và triển khai tìm kiếm và phát hiện 2 hài cốt liệt sĩ. Thượng tá Nguyễn Thanh Hùng - Đội trưởng Đội K92 chia sẻ: “Mỗi lần tìm được hài cốt liệt sĩ, cán bộ, chiến sĩ có niềm xúc động rất đặc biệt. Dù vất vả đến đâu, chúng tôi quyết tâm tìm kiếm bằng được để đưa các chú, các bác trở về với Tổ quốc, với gia đình. Đó là trách nhiệm, là tình cảm thiêng liêng của thế hệ hôm nay đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc”.

Vượt gian khó trên hành trình tri ân

Thực hiện Kế hoạch số 119/KH-BCĐ, ngày 12/5/2026 của Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh An Giang, Đội K92, Đội K93 tích cực hưởng ứng chiến dịch 500 ngày đêm, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027). Đây là nhiệm vụ đặc biệt khó khăn bởi thời gian đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, hồ sơ, tài liệu lưu trữ không còn đầy đủ; địa hình thay đổi do quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Những nhân chứng từng biết thông tin về nơi chôn cất liệt sĩ ngày càng cao tuổi, trí nhớ giảm sút, thậm chí nhiều người qua đời. Bên cạnh đó, địa hình rừng núi hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt, nhiều khu vực còn sót lại bom mìn, vật nổ ảnh hưởng đến quá trình tìm kiếm.

Nơi ăn ở, sinh hoạt của cán bộ, chiến sĩ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ trên đất Campuchia còn nhiều khó khăn. Nhiều thời điểm đơn vị phải đóng quân dã ngoại ở bìa rừng, đồi núi; nguồn nước sinh hoạt hạn chế; các tổ công tác thường xuyên cơ động xa và hoạt động phân tán trên nhiều địa bàn. Tuy nhiên, với tinh thần trách nhiệm cao, cán bộ, chiến sĩ 2 đội vẫn kiên trì bám địa bàn, rà soát từng nguồn tin, khảo sát từng vị trí với quyết tâm không bỏ sót bất kỳ manh mối nào.

Giai đoạn XXV (mùa khô 2025 - 2026), Đội K92 tìm kiếm, quy tập 54 hài cốt liệt sĩ, trong đó 27 hài cốt liệt sĩ trong nước, 27 hài cốt liệt sĩ tại Campuchia. Từ năm 2001 đến ngày 30/5/2026, Đội K93 tìm kiếm, quy tập được 3.589 hài cốt liệt sĩ; trong đó xác định được danh tính 391 trường hợp. Thượng tá Nguyễn Văn Xuyên - Đội trưởng Đội K93 cho biết: “Trong giai đoạn này, đơn vị tiếp nhận 44 nguồn tin do các tổ chức, cựu chiến binh và Nhân dân cung cấp. Đơn vị được chia thành nhiều tổ công tác hoạt động trong và ngoài nước để khảo sát, xác minh, tổ chức đào tìm tại các địa điểm nghi có mộ liệt sĩ”.

Hưởng ứng chiến dịch 500 ngày đêm, với người lính Đội K92, Đội K93 không chỉ là hướng tới mục tiêu đến tháng 7/2027 tìm kiếm, quy tập khoảng 410 hài cốt liệt sĩ theo kế hoạch của tỉnh mà còn góp phần lan tỏa sâu rộng đạo lý uống nước nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa trong toàn xã hội. Hành trình tìm kiếm đồng đội vẫn còn nhiều gian khó phía trước, nhưng với những người lính, mỗi chuyến đi đều mang theo niềm tin và trách nhiệm. Trên cánh rừng xa, vùng đất từng in dấu chân người lính năm xưa, cán bộ, chiến sĩ vẫn lặng lẽ tiếp tục cuộc hành trình tri ân, đưa những người con ưu tú của dân tộc trở về với đất mẹ, với gia đình và với vòng tay của Nhân dân.