Từ Pác Bó đến Quảng trường Ba Đình - Một hành trình vì nước, vì dân của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh

Hành trình trở về Pác Bó - điểm khởi đầu chiến lược của cách mạng Việt Nam

Với khát vọng tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc, ngày 5/6/1911, tại Bến Nhà Rồng - Sài Gòn (nay là Thành phố Hồ Chí Minh), người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã rời Tổ quốc để thức hiện cuộc hành trình cứu nước, cứu dân. Người đã bôn ba khắp năm châu, bốn bể, vừa lao động vừa học tập, nghiên cứu lý luận và thực tiễn để thực hiện một khát khao cháy bỏng: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”.

Tháng 7/1920, Người đã đọc Luận cương của Lê-nin về vấn đề dân tộc và thuộc địa, đăng trên Báo Nhân đạo; tháng 12/1920, Người tham dự Đại hội Tua (Pháp) và tham gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp.

Tháng 9/1938, được sự chấp thuận của Quốc tế Cộng sản, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc rời Liên Xô về Diên An (Trung Quốc), tìm cơ hội trở về nước hoạt động cách mạng. Đầu năm 1940, với bí danh “Hồ Quang”, “ông Trần”, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đến Côn Minh, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) để bắt liên lạc với các đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương đang hoạt động tại đây, nhằm chuẩn bị về nước.

Đầu tháng 1/1941, tại Tịnh Tây, Quảng Tây (Trung Quốc), Người đã gặp và chỉ thị cho đồng chí Hoàng Văn Thụ (do Trung ương lâm thời cử từ Việt Nam sang) chuẩn bị tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương.

Ngày 28/1/1941 (tức ngày mùng 2 Tết Tân Tỵ), được các cán bộ địa phương dẫn đường, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã trở về nước qua cột mốc 108 trên biên giới Việt - Trung, thuộc xã Trường Hà, huyện Hà Quảng (Cao Bằng). Ngày 8/2/1941, Người chuyển đến hang Cốc Bó, một hang núi kín đáo ở bản Pác Bó để đặt cơ sở cách mạng.

Hành trang của Người khi về nước chỉ có một chiếc vali mây, bên trong đựng chiếc máy chữ và một số tài liệu quan trọng khác, trong đó có lá cờ đỏ sao vàng, sau này được sử dụng trong Hội nghị Trung ương VIII (tháng 5/1941) tại lán Khuổi Nặm.

Việc lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chọn Pác Bó (Cao Bằng) để xây dựng căn cứ địa cách mạng không phải là sự lựa chọn tình cờ, ngẫu nhiên mà là một sự tìm hiểu, nghiên cứu kỹ lưỡng liên quan đến việc phát triển phong trào cách mạng trên cả nước.

Từ tầm nhìn chiến lược của một lãnh tụ, Người đã phát hiện ra Cao Bằng là nơi hội đủ cả “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” để xây dựng căn cứ địa cách mạng, nơi “đi đầu trong cuộc cách mạng giải phóng dân tộc”, từ đó mở rộng ra toàn quốc. Người chỉ rõ: “Căn cứ địa Cao Bằng sẽ mở ra triển vọng lớn cho cách mạng nước ta. Cao Bằng có phong trào tốt từ trước, lại kề sát biên giới, lấy đó làm cơ sở liên lạc quốc tế rất thuận lợi. Nhưng từ Cao Bằng phải phát triển về Thái Nguyên và thông xuống nữa mới có thể tiếp xúc với toàn quốc được. Có nối phong trào được với Thái Nguyên thì khi phát động đấu tranh vũ trang, luận thuận lợi có thể công, lúc khó khăn có thể thủ”.

Du khách tham quan hang Cốc Bó, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó, xã Trường Hà .

Ý nghĩa lịch sử và giá trị thời đại của cuộc hành trình 1941 -1945

Pác Bó (Cao Bằng) là quê hương có nhiều lý do để lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc quyết định chọn là nơi xây dựng căn cứ địa cách mạng của Đảng khi Người vừa về Tổ quốc sau 30 năm tìm đường cứu nước, cứu dân.

Tháng 2/1961, tròn 20 năm sau, Bác Hồ từ Hà Nội lên thăm và làm việc tại Cao Bằng, về với hang Cốc Bó, suối Lê-nin, núi Các Mác, lán Khuổi Nặm… Hình ảnh vị Cha già dân tộc trong trang phục giản dị, ân cần thăm hỏi các cụ già, em nhỏ bằng tiếng của đồng bào dân tộc Nùng đã làm xúc động biết bao nhiêu người.

Lúc sinh thời, Người từng nói: “Cao Bằng là quê hương thứ hai của tôi” và “Bác mong tỉnh Cao Bằng sớm trở thành một trong những tỉnh gương mẫu trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc như trước đây Cao Bằng là một trong những tỉnh đi đầu trong công cuộc cách mạng giải phóng dân tộc”…

Sự kiện Bác Hồ trở về Tổ quốc vào mùa Xuân của 85 năm trước đã đáp ứng đòi hỏi khách quan của phong trào cách mạng trong nước và sự phát triển của lịch sử đấu tranh giành độc lập của dân tộc Việt Nam.

Bằng trí lực, tâm lực, sức lực và một trái tim luôn nghĩ, luôn hướng về nước, về dân, Người đã cùng Trung ương Đảng hoàn chỉnh và phát triển đường lối cách mạng giải phóng dân tộc, đoàn kết và tập hợp lực lượng cùng toàn Đảng, toàn dân hướng vào một mục tiêu cao nhất là giành độc lập dân tộc và chính quyền về tay nhân dân.

Để tiến hành một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc giành thắng lợi, Người luôn quan tâm, củng cố cơ sở tổ chức Đảng từ Trung ương đến địa phương, đoàn kết, tập hợp các lực lượng yêu nước tham gia vào Mặt trận Việt Minh, tham gia vào cuộc vận động giải phóng dân tộc. Bên cạnh đó, đối với quốc tế, quyết định của Người trở về Tổ quốc vào thời điểm đó cũng là cơ sở quan trọng để sau này Việt Nam củng cố các mối quan hệ với các nước đồng minh chống lại chủ nghĩa phát xít, cũng như tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của các nước đồng minh đối với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nước ta giành thắng lợi trong cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945.

Với ý nghĩa lớn lao đó, sự kiện Bác Hồ về nước vào mùa xuân năm 1941 là một mùa xuân đặc biệt trong cuộc đời 79 mùa xuân của Người, vì đó là mùa xuân đầu tiên Bác về Tổ quốc, kết thúc một hành trình dài sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước để rồi từ đó, Người đã trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam và cùng Đảng ta đem lại những mùa xuân cho dân tộc.

Trần Trung Hiếu - Nguyễn Thị Phượng