Từ phiên livestream đến xây dựng thương hiệu nông sản quê hương

Đưa nông sản lên không gian số

Tại Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Kim Sơn (thôn Giao Tất, xã Thuận An), những cây nấm sò sau khi thu hái được đóng gói, nhanh chóng đưa đến tay khách hàng. Qua phiên livestream, sản phẩm không chỉ được giới thiệu bằng hình ảnh, mà còn được kể câu chuyện về quy trình sản xuất, cách nhận biết độ tươi ngon và những lưu ý khi sử dụng. Những thông tin vốn chỉ được trao đổi trực tiếp tại cơ sở sản xuất, nay có thể tiếp cận đông đảo người tiêu dùng.

Trực tiếp tham dự phiên livestream, Phó Chủ tịch UBND xã Thuận An Nguyễn Thanh Hương cho biết, việc để người xem quan sát quy trình sản xuất là cách tạo dựng niềm tin đối với nông sản an toàn; đồng thời giúp mở rộng thị trường, kết nối tiêu thụ và tìm kiếm cơ hội hợp tác cho các cơ sở sản xuất trên địa bàn.

Phiên livestream giới thiệu, quảng bá và kết nối tiêu thụ sản phẩm nấm sò của Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Kim Sơn. Ảnh Vân Thư

Theo Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Kim Sơn Nguyễn Đức Duy, sản phẩm nấm của hợp tác xã đã có tem nhãn thương hiệu. Nấm được thu hái và chuyển đến khách hàng trong thời gian ngắn nhằm bảo đảm độ tươi ngon. Vì vậy, giới thiệu sản phẩm trên nền tảng số cũng là dịp để hợp tác xã cung cấp thông tin về chất lượng, thương hiệu và cách nhận biết sản phẩm, qua đó tăng thêm sự tin tưởng của người tiêu dùng.

Từ thực tế này có thể thấy, bán hàng trên môi trường số đòi hỏi người sản xuất không chỉ có sản phẩm, mà còn phải biết cách giới thiệu, cung cấp thông tin, tương tác với khách hàng và tổ chức giao nhận phù hợp. Đây cũng là lý do xã Thuận An chú trọng tập huấn kỹ năng thương mại điện tử cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh; hướng dẫn cách đưa sản phẩm lên sàn, xây dựng hình ảnh và từng bước tổ chức hoạt động kinh doanh trực tuyến.

Với diện tích đất canh tác lớn và nhiều sản phẩm đặc trưng, như nấm sò, nho, thanh long, đông trùng hạ thảo hay các sản phẩm chế biến, Thuận An có thêm dư địa để mở rộng thị trường bằng phương thức này. Điều đáng nói là các phiên livestream được thực hiện ngay tại vườn, cơ sở sản xuất, giúp người mua không chỉ nhìn thấy sản phẩm mà còn hình dung nơi sản phẩm được tạo ra.

Đó là điểm khác biệt của bán hàng nông sản trên môi trường số, câu chuyện phía sau sản phẩm trở thành một phần của giá trị hàng hóa. Với nông sản tươi, đó có thể là vùng trồng, mùa vụ, quy trình chăm sóc; với sản phẩm chế biến, đó là nguyên liệu, cách sản xuất, đóng gói và sử dụng. Khi những thông tin ấy được công khai, người tiêu dùng có thêm cơ sở để lựa chọn, còn người sản xuất có cơ hội tạo dấu ấn riêng cho sản phẩm.

Theo bà Nguyễn Thị Mai Hương, chủ mô hình trồng thanh long, thương mại điện tử mở thêm kênh tiếp cận thị trường cho các hộ sản xuất nhỏ, vốn thường phụ thuộc vào thương lái, điểm bán và nhóm khách hàng quen thuộc. Đặc biệt, tương tác trực tiếp trong các phiên livestream giúp người sản xuất nắm bắt câu hỏi, nhu cầu và phản hồi của người tiêu dùng để điều chỉnh cách giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm.

Xã Thuận An tập huấn hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử Hi1. Ảnh: Vân Thư

Tuy nhiên, lượt xem hay số đơn hàng của một phiên livestream không phải đích đến cuối cùng. Một hình ảnh bắt mắt có thể thu hút khách hàng lần đầu, nhưng để họ quay trở lại, sản phẩm phải giữ được chất lượng, nguồn gốc phải rõ ràng, bao bì phù hợp và việc giao hàng bảo đảm. Nói cách khác, livestream chỉ có thể mở cánh cửa thị trường; chất lượng sản phẩm và uy tín mới quyết định khách hàng có ở lại hay không.

Từ bán hàng trực tuyến đến xây dựng thương hiệu

Câu chuyện ở Thuận An đang xuất hiện ở nhiều địa phương khác của Hà Nội. Tại xã Xuân Mai, livestream được triển khai để quảng bá và kết nối tiêu thụ sản phẩm địa phương. Trong một phiên bán hàng, lãnh đạo xã cùng tham gia giới thiệu các sản phẩm, như chả cá trắm, chả cá cốm tươi, ruốc cá rô, ruốc cá rong biển của Novera Foods. Nội dung không chỉ tập trung vào sản phẩm, mà còn giới thiệu câu chuyện vùng nguyên liệu hồ Miễu và cách chế biến, giúp người xem hiểu rõ hơn sản phẩm được làm từ đâu và có giá trị gì.

Tại xã Phú Xuyên, các phiên livestream cũng mở thêm một kênh tiêu thụ cho sản phẩm nông nghiệp và OCOP. Giám đốc Hợp tác xã Tâm Anh Đào Thị Lương cho biết, đơn vị đã giới thiệu hơn 60 sản phẩm tự sản xuất và phân phối; một phiên livestream thu hút hơn 11.000 lượt theo dõi, giúp lượng đơn hàng tăng khoảng 60% so với trước.

Những con số trên cho thấy sức lan tỏa của nền tảng số, nhưng điều đáng chú ý hơn là cách các địa phương đang thay đổi tư duy xúc tiến thương mại. Thay vì chờ người mua tìm đến, sản phẩm được đưa trực tiếp đến trước mắt khách hàng; thay vì chỉ giới thiệu giá bán, người sản xuất có thể kể về vùng nguyên liệu, quy trình và câu chuyện sản phẩm.

Thông qua nền tảng số, nhiều nông sản các địa phương đã được quảng bá đến khách hàng. Ảnh: Vân Thư

Từ đó, livestream không còn đơn thuần là một phương thức bán hàng. Đây là một mắt xích trong quá trình xây dựng thương hiệu, khi mỗi hình ảnh, thông tin và tương tác với khách hàng đều góp phần tạo nên nhận diện cho sản phẩm.

Hướng đi này cũng phù hợp với yêu cầu số hóa hoạt động sản xuất, tiêu thụ nông sản của Hà Nội. Thành phố đang thúc đẩy truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử nông sản, tập huấn kỹ năng bán hàng trực tuyến, ứng dụng mã QR và hỗ trợ sản phẩm nông sản an toàn, OCOP tham gia các sàn thương mại điện tử.

Vì vậy, bài toán đặt ra không chỉ là làm sao có một phiên livestream đông người xem, mà là làm thế nào để duy trì sự hiện diện trên không gian số sau phiên phát trực tiếp. Muốn vậy, người sản xuất phải đồng thời hoàn thiện chất lượng sản phẩm, bao bì, thông tin nguồn gốc, phương thức giao nhận và chăm sóc khách hàng.

Khi những yếu tố ấy được làm đồng bộ, mỗi phiên livestream sẽ không dừng ở vài đơn hàng tức thời. Từ một màn hình điện thoại, nông sản quê hương có thể bước vào một thị trường rộng hơn; từ một lần giới thiệu sản phẩm, người sản xuất có thể từng bước tạo dựng dấu ấn và niềm tin của khách hàng. Đó mới là giá trị lâu dài của việc đưa nông sản lên không gian số.