Từ thăm dò dầu khí đến CCS: PETRONAS mở rộng hợp tác tại Việt Nam

Đó là thông điệp được Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Malaysia (PETRONAS) đưa ra tại buổi gặp gỡ báo chí ngày 20.10 ở TP.HCM. Tập đoàn khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) trong hoạt động tìm kiếm, thăm dò và phát triển dầu khí tại Việt Nam. Hợp tác thượng nguồn  theo PETRONAS, cũng là một trụ cột của Thỏa thuận Liên minh Chiến lược (Strategic Alliance Agreement – SAA) mà hai bên vừa ký kết.

“Tài nguyên dầu khí là hữu hạn và sẽ cạn kiệt. Vai trò của chúng tôi là cùng các đối tác liên tục tìm kiếm dầu khí tại các bể trầm tích của Việt Nam. Đó là cam kết của chúng tôi với đối tác và với Việt Nam. Chúng tôi sẽ tiếp tục thăm dò và hy vọng có thể phát triển các nguồn tài nguyên này một cách phù hợp”, ông Aimy Zairin Mohamed, Trưởng đại diện PETRONAS tại Việt Nam, chia sẻ.

Ông Aimy Zairin Mohamed, Trưởng đại diện PETRONAS tại Việt Nam, chia sẻ tại sự kiện.

Hơn ba thập kỷ hiện diện tại Việt Nam

Chia sẻ với phóng viên, ông Aimy cho biết PETRONAS bắt đầu đầu tư vào lĩnh vực thượng nguồn tại Việt Nam từ năm 1991, trở thành một trong những nhà đầu tư quốc tế tiên phong của ngành dầu khí trong nước. Năm 1994, tập đoàn ghi nhận phát hiện dầu khí đầu tiên tại mỏ Ruby. Đến nay, hoạt động tìm kiếm cơ hội phát triển tài nguyên vẫn được duy trì, trong đó có quyền lợi tham gia tại Lô 102 và 106 ngoài khơi bể Sông Hồng.

Từ điểm khởi đầu là dầu khí thượng nguồn, hoạt động của PETRONAS tại Việt Nam dần mở rộng sang khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), hóa dầu và các lĩnh vực năng lượng khác. Tuy nhiên, thượng nguồn vẫn là phần gắn bó lâu dài nhất trong quan hệ giữa tập đoàn Malaysia và Petrovietnam.

Theo ông Aimy, tăng trưởng kinh tế liên tục đang kéo theo nhu cầu năng lượng ngày càng lớn, đòi hỏi Việt Nam duy trì cơ cấu năng lượng cân bằng để bảo đảm an ninh nguồn cung, khả năng chi trả và mục tiêu giảm phát thải carbon. Muốn đáp ứng những yêu cầu này, cần có sự phối hợp giữa các đối tác, nguồn vốn đầu tư và giải pháp thực tiễn xuyên suốt chuỗi giá trị năng lượng.

Đại diện PETRONAS cho biết có ba lợi thế có thể đóng góp vào quá trình này: quan hệ hợp tác lâu dài, năng lực tích hợp chuỗi giá trị và khả năng kết nối các nguồn lực trong khu vực.

Thỏa thuận SAA mới được ký kết đánh dấu bước phát triển tiếp theo trong quan hệ giữa PETRONAS và Petrovietnam, tạo khuôn khổ để hai bên tăng cường hợp tác ở các lĩnh vực thượng nguồn, LNG, hạ nguồn và giải pháp phát thải carbon thấp. Thay vì giới hạn ở hoạt động tìm kiếm, khai thác dầu khí, phạm vi hợp tác được mở rộng theo hướng kết nối nhiều khâu của chuỗi năng lượng.

PETRONAS hiện đang hoạt động tại Việt Nam trong lĩnh vực thượng nguồn, hợp tác LNG và kinh doanh hạ nguồn; đồng thời tìm kiếm cơ hội phát triển năng lượng tái tạo thông qua Gentari. Theo đại diện tập đoàn, việc kết hợp các năng lực này hướng đến đáp ứng nhu cầu năng lượng đang thay đổi, hỗ trợ tăng trưởng công nghiệp và góp phần thực hiện các mục tiêu giảm phát thải...

PM3 CAA: kéo dài khai thác đến năm 2047

Một ví dụ cụ thể về hợp tác thượng nguồn giữa hai nước là Khu vực Thỏa thuận Thương mại PM3 (PM3 Commercial Arrangement Area – PM3 CAA), nằm tại tại khu vực chồng lấn giữa Malaysia và Việt Nam. Đây là khu vực khai thác dầu khí xuyên biên giới, nơi nguồn tài nguyên và hạ tầng phục vụ cả hai thị trường.

Tháng 4.2025, PETRONAS, thông qua đơn vị Malaysia Petroleum Management, và Petrovietnam ký Thỏa thuận về các Nguyên tắc Chính, thống nhất khuôn khổ gia hạn Hợp đồng chia sản phẩm dầu khí (PSC) và Thỏa thuận mua bán khí thượng nguồn tại PM3 CAA thêm 20 năm, đến ngày 31.12.2047.

Khu vực này gồm các mỏ ngoài khơi trải rộng trên diện tích hơn 2.000 km², với trữ lượng còn lại ước tính lên đến 60 triệu thùng dầu quy đổi. Việc gia hạn tạo điều kiện duy trì khai thác liên tục tại bảy mỏ. Khí từ PM3 CAA được cung cấp cho Malaysia qua Kertih và cho Việt Nam qua Cà Mau.

“Việc gia hạn cho phép khu vực này tiếp tục được thăm dò để tìm thêm hydrocarbon. Hiện chúng tôi đang khai thác khí tại đây và cả Malaysia lẫn Việt Nam đều được hưởng lợi. Thêm thời gian sẽ cho phép khu vực tiếp tục được phát triển”, ông Aimy cho biết.

Gia hạn thời gian khai thác không chỉ giúp duy trì nguồn cung hiện có mà còn tạo thêm dư địa để tìm kiếm tài nguyên mới. Tháng 4.2025, hai tập đoàn đồng thời triển khai Thỏa thuận Nghiên cứu Kỹ thuật Chung (Technical Joint Study Agreement – TJSA) kéo dài một năm, nhằm đánh giá địa chất và địa vật lý tại một số lô đang mở ngoài khơi Việt Nam.

Nghiên cứu tập trung làm rõ triển vọng dầu khí tại các khu vực đã xác định, qua đó mở ra cơ hội đầu tư tiềm năng; tận dụng chuyên môn kỹ thuật, nguồn lực và giải pháp đổi mới sáng tạo của hai bên trong thăm dò; đồng thời góp phần phát hiện, phát triển tài nguyên phục vụ nhu cầu năng lượng dài hạn của Việt Nam.

Đến nay PETRONAS đã có mặt tại 100 quốc gia trên toàn cầu.

CCS có thể mở thêm dư địa khai thác khí

Một hướng đáng chú ý trong khuôn khổ gia hạn PM3 CAA, theo ông Aimy, là ứng dụng công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (CCS). Theo kế hoạch được PETRONAS chia sẻ, lượng CO₂ phát sinh từ hoạt động dầu khí sẽ được bơm ép trở lại lòng đất. Về lâu dài, khu vực này có tiềm năng trở thành trung tâm lưu giữ CO₂.

“Với việc gia hạn, còn có yếu tố CCS. CO₂ luôn là một trở ngại trong khai thác khí. Khi có CCS, chúng tôi có thể áp dụng công nghệ phù hợp để thu giữ và lưu trữ CO₂, từ đó khai thác được khí và hy vọng gia tăng sản lượng khí tại PM3 CAA”, ông Aimy giải thích.

Ở đây, CCS không chỉ được đặt ra như một giải pháp quản lý phát thải, mà còn có thể hỗ trợ xử lý một trong những trở ngại kỹ thuật của hoạt động khai thác khí. Nếu được triển khai phù hợp, công nghệ này có khả năng giúp mở rộng cơ hội khai thác tại khu vực, đồng thời kết hợp mục tiêu phát triển tài nguyên với yêu cầu giảm phát thải.

Dù vậy, đây vẫn là lĩnh vực còn mới tại Đông Nam Á. “CCS còn mới tại khu vực. Malaysia đã có một số kinh nghiệm về thu giữ carbon, nhưng chúng tôi cũng đang trong hành trình học hỏi”, ông Aimy chia sẻ.

Bên cạnh CCS, PETRONAS cho biết đang thúc đẩy các nỗ lực giảm phát thải methane trong hoạt động thượng nguồn. Từ tháng 10.2024, tập đoàn triển khai Chương trình Lãnh đạo Quản lý Methane trong Ngành Năng lượng ASEAN 2.0, với Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) là một trong các đối tác tham gia.

Mở rộng hợp tác từ nguồn tài nguyên đến thị trường khu vực

Ngoài PM3 CAA, PETRONAS cho rằng lợi thế hoạt động tại Đông Nam Á có thể hỗ trợ các dự án năng lượng ở Việt Nam. Với kinh nghiệm tại Indonesia, Brunei và Thái Lan, trong đó có Khu vực Phát triển chung Malaysia - Thái Lan, tập đoàn có cơ sở để chia sẻ năng lực kỹ thuật và kinh nghiệm vận hành với đối tác Việt Nam.

Theo ông Aimy, vị trí địa lý và hệ thống hạ tầng đã được thiết lập trong khu vực cho phép kết nối nguồn tài nguyên với thị trường tiêu thụ, qua đó hỗ trợ hợp tác năng lượng xuyên biên giới. Các sáng kiến như PM3 CAA, hợp tác LNG và Dự án lưới điện liên kết Việt Nam - Malaysia - Singapore (VMS) được PETRONAS xem là những ví dụ về vai trò của quan hệ đối tác khu vực đối với nguồn cung hiện tại cũng như cơ hội phát triển trong tương lai.

“Chúng tôi đang tìm cách khai mở thêm nguồn tài nguyên trong nước, tích hợp các giải pháp năng lượng theo cách mới và từng bước kết nối Việt Nam với các cơ hội trong khu vực”, ông Aimy cho biết.

Thành lập năm 1974, PETRONAS là tập đoàn dầu khí quốc gia thuộc sở hữu Nhà nước Malaysia, có nhiệm vụ quản lý và phát triển tài nguyên dầu khí quốc gia. Tập đoàn hiện diện tại hơn 100 quốc gia, hoạt động trên toàn chuỗi giá trị năng lượng, từ thăm dò, khai thác dầu khí đến LNG, lọc hóa dầu, tiếp thị, kinh doanh, dầu nhờn và các giải pháp năng lượng sạch hơn.

Với Việt Nam, trọng tâm hợp tác được PETRONAS nhấn mạnh vẫn là tìm kiếm và phát triển nguồn tài nguyên trong nước, đồng thời mở rộng kết nối giữa các lĩnh vực năng lượng. Hiệu quả của khuôn khổ hợp tác mới sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển các cam kết thành hoạt động thăm dò, dự án đầu tư và nguồn cung thực tế, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nền kinh tế.

Ủng hộ PETRONAS tiếp tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam

Trước đó, vào ngày 16.10.2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã tiếp ông Tengku Muhammad Taufik, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Dầu khí quốc gia Malaysia (PETRONAS) nhân dịp thăm và làm việc tại Việt Nam. Cùng dự có Đại sứ Malaysia tại Việt Nam.