Từ tuyến đầu cơ sở đến những chuyên án lớn

Truy xét tận gốc

Hơn 1.800 vụ việc bị phát hiện, gần 4.500 đối tượng bị bắt giữ chỉ sau hơn nửa tháng ra quân. Đằng sau những con số biết nói ấy không chỉ phản ánh thực trạng phức tạp của tội phạm ma túy, mà còn cho thấy một chuyển biến rất đáng chú ý: sự trưởng thành vượt bậc của lực lượng Công an cấp xã tại TP.Hồ Chí Minh.

Trong chiến lược xây dựng Thành phố không ma túy vào năm 2030, lực lượng Công an cơ sở đang từng bước khẳng định vai trò là những "pháo đài" giữ bình yên địa bàn, là tuyến phòng thủ đầu tiên và cũng là mắt xích đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hệ thống đấu tranh với tội phạm ma túy.

Thực tiễn nhiều năm cho thấy, cuộc chiến với ma túy sẽ không thể thành công nếu chỉ tập trung bắt giữ người sử dụng hay triệt phá các tụ điểm đơn lẻ. Không ít lần, một đối tượng nghiện bị xử lý thì ngay sau đó lại xuất hiện những người nghiện khác. Một tụ điểm bị xóa bỏ thì nơi khác tiếp tục hình thành. Nguyên nhân nằm ở chỗ nguồn cung ma túy phía sau vẫn còn nguyên vẹn.

Các đối tượng bị Công an phường Hiệp Bình bắt giữ

Nhận diện rõ vấn đề đó, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng ủy, Ban Giám đốc Công an TP.Hồ Chí Minh cùng sự hướng dẫn nghiệp vụ của Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (PC04), lực lượng Công an cấp xã đã chuyển mạnh tư duy từ "dọn dẹp hiện tượng" sang "truy xét nguồn gốc", từ xử lý phần ngọn sang đấu tranh tận gốc đường dây.

Phương châm "lần theo dòng chảy của ma túy" được quán triệt sâu rộng đến từng cán bộ, chiến sĩ cơ sở. Mỗi đối tượng sử dụng ma túy được phát hiện không còn đơn thuần là một vụ việc vi phạm, mà trở thành điểm xuất phát cho cả quá trình truy xét nguồn cung, người tổ chức, kẻ cầm đầu và các mắt xích liên quan.

Từ những người trực tiếp bám địa bàn, Công an cấp xã đã từng bước trở thành những "trinh sát địa bàn" thực thụ, chủ động phát hiện, sàng lọc và cung cấp những thông tin đặc biệt giá trị cho công tác điều tra mở rộng.

Thành quả trong hơn 15 ngày đầu ra quân đã minh chứng rõ điều đó: 1.827 vụ việc được phát hiện, gần 4.500 đối tượng bị bắt giữ. Những con số ấy vừa phản ánh tính chất phức tạp của tội phạm ma túy, vừa cho thấy khả năng nắm địa bàn, quản lý đối tượng và phát hiện dấu hiệu phạm tội ngày càng sắc bén của lực lượng Công an cơ sở.

Tại phường Long Trường, hiệu quả của phương châm "lần theo dòng chảy" được thể hiện rõ nét. Chỉ trong 15 ngày đầu cao điểm, Công an phường đã phát hiện, xử lý 15 vụ với 52 đối tượng; trong đó khởi tố 50 trường hợp. Tỷ lệ xử lý hình sự trên 96% cho thấy phía sau các vụ việc không chỉ là hành vi sử dụng ma túy đơn thuần mà còn tồn tại các hoạt động mua bán, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Điển hình, ngày 21/5/2026, từ việc phát hiện A.T.H dương tính với ma túy, lực lượng Công an phường không dừng lại ở xử lý hành chính. Quá trình đấu tranh, khai thác đã làm rõ nhóm đối tượng góp tiền mua cần sa qua mạng xã hội để tổ chức sử dụng tập thể và bán lại cho người nghiện.

Tiếp tục mở rộng truy xét, lực lượng Công an xác định thêm các đối tượng cung cấp ma túy đá, thu thập dữ liệu điện tử, giao dịch ngân hàng, từng bước dựng lên toàn bộ mạng lưới liên quan giữa TP.Hồ Chí Minh và Đồng Nai. Từ một đối tượng sử dụng ban đầu, 15 đối tượng bị khởi tố, 5 nhánh cung cấp ma túy bị bóc gỡ. Một vụ việc tưởng chừng rất nhỏ đã trở thành điểm khởi đầu cho việc triệt phá cả chuỗi hoạt động phạm tội phía sau.

Nếu Long Trường là minh chứng cho hiệu quả truy xét theo chiều sâu thì tại phường Hiệp Bình, năng lực đấu tranh của Công an cơ sở đã vươn tới quy mô liên tỉnh. Từ đối tượng T.B.T dương tính với ma túy, lực lượng Công an phát hiện và thu giữ gần 23 gam Methamphetamine. Từ đây, các tổ công tác tiếp tục lần theo những mắt xích trung gian, người vận chuyển và các đầu mối cung cấp.

Kết quả điều tra mở rộng đã thu thêm hơn 306 gam Ketamine, gần 48 gam Heroin cùng một khẩu súng quân dụng; đồng thời làm rõ các đối tượng liên quan trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Lâm Đồng và Đắk Lắk. Chỉ trong hơn một tháng, từ một người sử dụng ma túy, lực lượng Công an đã làm rõ hành vi của 17 đối tượng liên quan đến mua bán, tàng trữ và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Vai trò của công an cấp xã

Những kết quả ấy cho thấy, Công an cấp xã ngày nay không còn là lực lượng chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý địa bàn đơn thuần mà đã thực sự làm chủ nhiều kỹ năng nghiệp vụ quan trọng, đủ khả năng tham gia hiệu quả vào quá trình truy xét các đường dây ma túy phức tạp.

Đằng sau thành công của đợt cao điểm là cơ chế phối hợp đồng bộ giữa 168 Công an phường, xã với Phòng PC04 và các đơn vị nghiệp vụ của Công an Thành phố. Trong cơ chế đó, Công an cấp xã giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Họ là những người đầu tiên phát hiện đối tượng nghi vấn, là những người đầu tiên tiếp nhận tin báo của nhân dân. Họ cũng là lực lượng trực tiếp quản lý từng khu phố, từng khu nhà trọ, từng cơ sở kinh doanh có điều kiện.

Nhiều chuyên án lớn được xác lập thời gian qua đều bắt đầu từ những thông tin tưởng như rất nhỏ: một người nghiện lạ xuất hiện trong khu dân cư, một căn hộ có dấu hiệu tụ tập sử dụng ma túy, một giao dịch bất thường được người dân phản ánh. Từ những tín hiệu ban đầu đó, các đơn vị nghiệp vụ mới có cơ sở để mở rộng điều tra, dựng lên toàn bộ đường dây phía sau.

Mô hình "Công an cấp xã phát hiện, sàng lọc thông tin - Công an Thành phố mở rộng, đánh án lớn" đang phát huy hiệu quả rõ rệt, tạo nên sức mạnh tổng hợp trong cuộc chiến chống ma túy. Điều làm nên sức mạnh riêng có của Công an cấp xã chính là khả năng "bám dân, sát địa bàn".

Không một hệ thống camera hay phương tiện kỹ thuật nào có thể thay thế được sự am hiểu địa bàn của người chiến sĩ Công an cơ sở. Họ biết khu nhà trọ nào thường xuyên xuất hiện người lạ. Họ nắm được đối tượng nào vừa chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương. Họ nhận ra những biểu hiện bất thường của thanh, thiếu niên có nguy cơ sa vào tệ nạn ma túy.

Chính sự hiện diện thường xuyên ấy giúp lực lượng Công an cơ sở phát hiện sớm các nguy cơ, xử lý ngay từ khi mới manh nha, không để hình thành điểm, tụ điểm hay đường dây phức tạp. Không chỉ Long Trường hay Hiệp Bình, nhiều địa phương khác như Bến Cát, Thới Hòa... cũng liên tiếp lập công. Tính đến nay, lực lượng Công an đã phát hiện, bắt giữ gần 4.500 đối tượng; thu giữ hơn 140kg cần sa khô, 872 cây cần sa tươi, 412 gam heroin và 3,72kg ma túy tổng hợp.

Đặc biệt, việc phát hiện số lượng lớn cần sa được trồng tại chỗ cho thấy tội phạm ma túy đang xuất hiện xu hướng "tự cung tự cấp" ngay trong nội đô một phương thức mới đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ, liên tục và sâu sát từ cơ sở.

Cuộc chiến chống ma túy chưa bao giờ là nhiệm vụ dễ dàng. Đây là cuộc đấu tranh lâu dài, quyết liệt và đầy thử thách. Tuy nhiên, từ thực tiễn đợt cao điểm 45 ngày đêm, có thể khẳng định một điều: sau quá trình kiện toàn tổ chức bộ máy, tăng cường đào tạo và đầu tư nguồn lực, lực lượng Công an cấp xã TP.Hồ Chí Minh đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về bản lĩnh, trình độ nghiệp vụ và năng lực chiến đấu.

Từ vị trí là lực lượng hỗ trợ, họ đang trở thành những chiến sĩ tuyến đầu thực thụ trên mặt trận phòng, chống ma túy. Không chỉ phát hiện, xử lý các vụ việc xảy ra trên địa bàn, lực lượng Công an cơ sở ngày nay còn đủ năng lực sàng lọc thông tin, truy xét nguồn cung, bóc gỡ các mắt xích và góp phần triệt phá những đường dây ma túy hoạt động liên tỉnh, liên địa bàn. Cao điểm rồi sẽ kết thúc, nhưng nhiệm vụ làm sạch địa bàn sẽ còn tiếp tục.

Trên hành trình hiện thực hóa mục tiêu xây dựng TP.Hồ Chí Minh không ma túy vào năm 2030, những cán bộ, chiến sĩ Công an phường, xã ngày đêm bám dân, sát địa bàn sẽ tiếp tục là những "lá chắn thép" vững chắc nhất, là tuyến phòng thủ đầu tiên và cũng là nền tảng quan trọng nhất trong công tác phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với tội phạm ma túy.