Tư vấn chọn trường cho học sinh: Trách nhiệm và tâm tư

Phụ huynh phải biết thực tế lực học của con để đăng ký nguyện vọng phù hợp.

Chọn trường phù hợp với năng lực thực tế của học sinh

Cách đây 2 tháng, cô Lê Thị Phương, giáo viên chủ nhiệm lớp 9A, Trường THCS Tô Vĩnh Diện (xã Triệu Sơn) đã thực hiện công tác tư vấn, định hướng chọn trường cho phụ huynh, học sinh. Theo cô Phương, tư vấn chọn trường không chỉ nhìn vào điểm thi thử mà phải quan sát cả quá trình học tập 4 năm THCS của học sinh. Cô chia sẻ: “Nhiệm vụ quan trọng của giáo viên là phải hướng học sinh chọn trường phù hợp với năng lực. Phụ huynh cần biết thực tế lực học của con đến đâu để đăng ký đúng trường. Về cơ bản, phụ huynh đồng thuận cao với sự tư vấn của giáo viên chủ nhiệm. Nhưng, bên cạnh đó cũng có một số phụ huynh còn lưỡng lự, do đó tôi đã gọi điện, gặp gỡ trao đổi thêm”.

“Điều quan trọng, trong quá trình tư vấn chọn trường, giáo viên phải rất thẳng thắn nhưng đồng thời cũng phải tế nhị”, cô Phạm Thị Lụa, giáo viên chủ nhiệm lớp 9C, Trường THCS Đông Thanh (phường Đông Tiến), nói.

Theo cô Lụa, một số phụ huynh không khỏi hoài nghi khi được tư vấn chọn trường này mà không phải trường kia. Nếu không giải thích cặn kẽ, sẽ khó thuyết phục, thậm chí dễ “chạm” đến sự tự ái của phụ huynh. Cô Lụa cho biết: “Hiện lớp 9C có 24/31 học sinh đăng ký vào trường THPT công lập, còn 7 em dự kiến rẽ sang Trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Mới đây, chúng tôi tiếp tục làm công tác tư vấn sau khi nắm bắt được tỷ lệ học sinh đăng ký vào một số trường THPT công lập. Với những trường có tỷ lệ thi cao, nếu lực học trung bình, khả năng đậu là rất thấp. Vì vậy, các em có thể xem xét thay đổi nguyện vọng, lựa chọn trường khác... Hiệu quả tư vấn đạt được khi nhà trường giúp phụ huynh hiểu rằng: Ngôi trường tốt nhất là trường phù hợp nhất với năng lực thực tế của con”.

Tôn trọng quyền tự quyết - Thước đo đạo đức người thầy

Trong những năm gần đây, dư luận từng xôn xao trước những thông tin về việc một số cơ sở giáo dục “vận động” quá mức, thậm chí gây sức ép để học sinh có học lực trung bình không đăng ký thi vào lớp 10 công lập, nhằm bảo đảm “tỷ lệ đỗ đẹp” cho nhà trường. Đây là một thực trạng cần được nhìn nhận thẳng thắn và chấn chỉnh nghiêm túc dưới góc độ đạo đức nghề nghiệp.

Nhiệm vụ quan trọng của giáo viên là định hướng giúp học sinh chọn trường phù hợp với năng lực học tập. Trong ảnh: Một buổi ôn thi môn Toán của học sinh lớp 9A, Trường THCS Tô Vĩnh Diện.

Mới đây, một phụ huynh có con học lớp 9 tại một trường THCS trên địa bàn phường Hạc Thành đã rất bức xúc khi lãnh đạo nhà trường không ký hồ sơ cho học sinh với lý do học sinh đăng ký không đúng theo tư vấn của giáo viên chủ nhiệm. Phụ huynh này cho hay: “Gia đình lúc đầu cũng định nghe theo sự tư vấn của giáo viên, đăng ký trường phù hợp năng lực của con. Nhưng sau đó xem xét lại, thấy trường A ở khoảng cách quá xa nên đã đăng ký cho con thi vào trường B, gần nhà hơn. Thực tế, năm học trước, điểm chuẩn 2 trường gần tương đương nhau. Tuy nhiên, không hiểu vì sao giáo viên chủ nhiệm và hiệu trưởng cương quyết phản đối, buộc phụ huynh phải thay đổi đăng ký...”.

“Buộc”, tức là đã gây áp lực cho phụ huynh. Trong khi đó, việc chọn trường phải thực hiện trên tinh thần tự nguyện. Ngay cả khi đã có sự tư vấn, gia đình học sinh vẫn có thể không theo định hướng của giáo viên. “Quan điểm của tôi, học sinh có nguyện vọng thì cứ đăng ký thi, nhưng cũng phải xác định, không đậu vẫn phải vui vẻ chấp nhận và rẽ hướng, bởi còn nhiều sự lựa chọn cho các em phía trước. Hiện tại, lớp tôi còn 3 học sinh đang đăng ký vào một trường THPT công lập trên địa bàn, nhưng với lực học hiện tại của các em, cơ hội đậu rất thấp. Tuy nhiên, gia đình học sinh vẫn bảo vệ quan điểm của mình. Chúng tôi tôn trọng sự lựa chọn đó. Nhà trường, giáo viên không ép được mà chỉ làm công tác định hướng...”, cô Lê Thị Phương cho biết.

Về vấn đề này, thầy giáo Nguyễn Sơn Hùng, Hiệu trưởng Trường THCS Đông Thanh (phường Đông Tiến), nhấn mạnh: “Lãnh đạo nhà trường luôn quán triệt giáo viên không được gây áp lực lên phụ huynh. Giáo viên có nhiệm vụ phân tích để gia đình thấy rủi ro nếu chọn trường quá sức, nhưng quyền ký vào phiếu đăng ký dự thi phải thuộc về học sinh và cha mẹ các em. Việc ép buộc không chỉ vi phạm quyền lợi của các em mà còn làm mất niềm tin vào môi trường giáo dục”.

Khi mỗi quyết định được đưa ra dựa trên sự tôn trọng và thấu hiểu, đó mới là nền tảng thực sự cho sự trưởng thành của học sinh. Và đừng để những con số thành tích làm lu mờ quyền được thử sức và ước mơ của học trò. Ranh giới giữa việc “tư vấn tâm huyết” và “áp đặt chủ quan” vốn rất mỏng manh, điều đó đòi hỏi sự tỉnh táo của cả người làm giáo dục lẫn phụ huynh.