Từ vi phạm của tài xế đến trách nhiệm doanh nghiệp vận tải

Tổng kiểm soát xe kinh doanh vận tải

Từ ngày 26/8 đến 25/9/2026, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) trên toàn quốc triển khai tổng kiểm soát, xử lý vi phạm đối với phương tiện kinh doanh vận tải.

CSGT Hà Nội hướng dẫn xe khách vào vị trí kiểm tra trong đợt tổng kiểm soát phương tiện kinh doanh vận tải ngày 26/8/2026. Ảnh: TTXVN

Nhóm phương tiện được tập trung kiểm soát gồm xe kinh doanh vận tải hàng hóa như xe tải, xe đầu kéo, xe chở vật liệu xây dựng và xe kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên, trong đó có xe khách hai tầng, xe giường nằm.

Quốc lộ, cao tốc, các tuyến đường đèo dốc, quanh co và khu vực có nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông cao là những địa bàn trọng điểm.

Ngay ngày đầu triển khai, lực lượng chức năng đã kiểm soát 13.074 phương tiện, lập biên bản 1.980 trường hợp vi phạm. Trong đó có 739 xe vận tải hành khách và 1.241 xe vận tải hàng hóa.

Riêng tại Hà Nội, 655 phương tiện được kiểm tra, 267 trường hợp bị xử lý, tổng số tiền phạt khoảng 489,85 triệu đồng. Các lỗi được phát hiện liên quan đến dừng, đỗ; chở quá tải, quá khổ; đi vào đường cấm, giờ cấm; tốc độ và một số quy định trong hoạt động vận tải.

Đợt tổng kiểm soát được triển khai sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 56/CĐ-TTg ngày 21/8/2026 về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đối với hoạt động kinh doanh vận tải bằng xe ô tô.

Theo Công điện, tai nạn giao thông liên quan đến xe kinh doanh vận tải chiếm 37,3% tổng số vụ tai nạn giao thông. Chính phủ cũng chỉ ra tình trạng một số đơn vị kinh doanh vận tải chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm; một bộ phận lái xe còn vi phạm quy định về trật tự, an toàn giao thông.

Hơn 4.000 trường hợp có dấu hiệu lái xe quá thời gian

Bên cạnh tuần tra trực tiếp trên đường, dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình đang được sử dụng để rà soát hoạt động của phương tiện và người lái.

Ngày 23/7, Cục Cảnh sát giao thông cho biết qua hệ thống giám sát hành trình đã phát hiện hơn 4.000 trường hợp lái xe kinh doanh vận tải có dấu hiệu điều khiển phương tiện quá thời gian làm việc.

Đây là số trường hợp có dấu hiệu qua dữ liệu, không phải hơn 4.000 trường hợp đã được xác định vi phạm.

Trong quá trình rà soát, cơ quan chức năng kiểm tra 168 phương tiện có dấu hiệu vi phạm và chuyển thông tin 18 phương tiện đang lưu thông trên các tuyến cao tốc để lực lượng làm nhiệm vụ kiểm tra.

Kết quả, 4 trường hợp bị xử lý, gồm 2 lái xe điều khiển phương tiện quá thời gian làm việc và 2 trường hợp vi phạm liên quan đến thiết bị giám sát hành trình, thẻ nhận dạng lái xe.

Cùng với xử lý lái xe, lực lượng chức năng lập biên bản 4 doanh nghiệp là chủ phương tiện về hành vi giao xe cho người làm công thực hiện vi phạm.

Theo quy định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, thời gian lái xe liên tục của người lái xe ô tô kinh doanh vận tải không quá 4 giờ, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Thời gian làm việc trong một ngày, một tuần thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động.

Việc bố trí lái xe, lịch trình, thời gian nghỉ và quản lý phương tiện vì vậy gắn trực tiếp với trách nhiệm của đơn vị kinh doanh vận tải.

CSGT đối chiếu thông tin phương tiện, giấy tờ và dữ liệu trong quá trình kiểm tra xe kinh doanh vận tải. Ảnh: Trung Nguyên/TTXVN

Kiểm soát từ nơi xuất phát

Công điện 56/CĐ-TTg yêu cầu Bộ Xây dựng tăng cường thanh tra, kiểm tra các đơn vị kinh doanh vận tải và bộ phận quản lý an toàn; đồng thời kiểm soát điều kiện của phương tiện và người lái ngay từ nơi xuất phát.

Các phương tiện không bảo đảm điều kiện an toàn kỹ thuật, hết hạn kiểm định, chở quá tải, quá khổ, quá số người hoặc lái xe không đủ điều kiện không được để tham gia giao thông.

Chính phủ cũng yêu cầu rà soát quy định về vận tải đường bộ, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phương tiện, công tác kiểm định và những quy định liên quan đến các loại phương tiện có nguy cơ cao, trong đó có xe chở hàng, xe chở người khối lượng lớn và xe khách hai tầng có giường nằm.

Một yêu cầu khác là tăng cường khai thác dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe và camera hành trình để phục vụ quản lý, phát hiện và xử lý vi phạm.

Như vậy, việc kiểm tra hoạt động vận tải không còn phụ thuộc hoàn toàn vào các chốt kiểm soát trên đường. Dữ liệu về hành trình, thời gian lái xe và tình trạng hoạt động của phương tiện có thể được sử dụng để rà soát từ xa trước khi lực lượng chức năng trực tiếp kiểm tra.

Tiến tới xếp hạng chất lượng, an toàn doanh nghiệp

Công điện 56/CĐ-TTg còn giao Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng nghiên cứu, đánh giá các tiêu chí đối với doanh nghiệp kinh doanh vận tải hành khách đường bộ, tiến tới xây dựng phương án xếp hạng chất lượng, an toàn.

Nếu được triển khai, việc đánh giá doanh nghiệp vận tải sẽ có thêm nhóm tiêu chí liên quan trực tiếp đến an toàn trong quá trình kinh doanh.

Chính phủ đồng thời yêu cầu duy trì hoạt động tuần tra, kiểm soát thường xuyên, tăng ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hệ thống giám sát giao thông.

Đợt tổng kiểm soát phương tiện kinh doanh vận tải sẽ kết thúc vào ngày 25/9. Tuy nhiên, các yêu cầu về quản lý phương tiện, thời gian lái xe, khai thác dữ liệu và trách nhiệm của chủ phương tiện được đặt ra như những nhiệm vụ thường xuyên.

Với doanh nghiệp vận tải, an toàn không bắt đầu khi chiếc xe gặp lực lượng kiểm tra trên đường. Trách nhiệm đã được đặt ra từ khâu bố trí lái xe, quản lý phương tiện và tổ chức mỗi chuyến đi.