Từ vùng rau sạch đến sản phẩm xanh

Việc tận dụng rau, củ và tinh bột tự nhiên để sản xuất ống hút sinh học ECOS đang mở ra hướng đi mới, gắn sản xuất nông nghiệp với kinh tế tuần hoàn, tiêu dùng xanh và xây dựng thương hiệu nông sản.

Làm chủ công nghệ để nâng giá trị nông sản

Chia sẻ về quá trình hình thành sản phẩm, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã nông nghiệp Sông Hồng (xã Thiên Lộc) Lê Văn Tám cho biết, từ vùng sản xuất rau sạch khoảng 25ha, hợp tác xã bắt đầu tính đến bài toán chế biến sâu thay vì chỉ bán nông sản dưới dạng nguyên liệu thô.

Những loại rau, củ như củ dền, cà rốt... cùng tinh bột tự nhiên được đưa vào sản xuất ống hút sinh học ECOS. Do đó, để có được công thức và quy trình sản xuất ống hút sinh học như hiện nay, hợp tác xã đã mất khoảng 3 năm nghiên cứu, thử nghiệm. Đó là khoảng thời gian không ít khó khăn khi hợp tác xã phải liên tục điều chỉnh nguyên liệu, công nghệ và phương thức chế biến. Nhiều mẻ sản phẩm thử nghiệm không đạt yêu cầu, gây thiệt hại về nguyên liệu và chi phí. Tuy nhiên, những lần thử nghiệm đó cũng giúp hợp tác xã từng bước tìm ra công thức phù hợp, tiến tới làm chủ quy trình sản xuất.

Ống hút sinh học ECOS của Hợp tác xã nông nghiệp Sông Hồng chế biến từ rau, củ quả. Ảnh: PV

“Đối với nông dân, việc tự đầu tư mua công nghệ chế biến nông sản không phải là chuyện dễ dàng. Nếu phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ có sẵn, khả năng chủ động sản xuất, cải tiến sản phẩm sẽ bị hạn chế. Vì vậy, hợp tác xã lựa chọn cách tự tìm tòi, nghiên cứu, sáng tạo, từng bước làm chủ công nghệ để tạo ra những sản phẩm từ rau, củ vừa bảo đảm chất lượng, vừa có giá trị kinh tế cao”, ông Lê Văn Tám cho biết thêm.

Điểm đáng chú ý là sản phẩm không chỉ hướng tới thay thế ống hút nhựa mà còn tận dụng nguồn nguyên liệu có nguồn gốc nông nghiệp để tạo ra một sản phẩm thân thiện với môi trường. Tại khu nhà xưởng rộng khoảng 5.000m², nguyên liệu rau, củ sau khi hấp chín được nghiền, phối trộn, sau đó đưa vào ép tạo hình.

Hiện, Hợp tác xã sản xuất khoảng 50.000 ống hút mỗi ngày. Sản phẩm có giá bán cao hơn ống hút nhựa thông thường nhưng đang từng bước được thị trường đón nhận nhờ xu hướng tiêu dùng xanh ngày càng phát triển.

Đặc biệt, sản phẩm đã được xuất khẩu sang một số thị trường như Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc và được cấp chứng nhận FDA. Đây là dấu hiệu cho thấy hướng đi từ vùng nguyên liệu đến chế biến sâu, chuẩn hóa sản phẩm và xây dựng thương hiệu đang tạo thêm dư địa phát triển cho nông sản ngoại thành Hà Nội.

Sản phẩm đã được xuất khẩu sang một số thị trường như Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc và được cấp chứng nhận FDA. Ảnh: PV

Không chỉ tạo ra sản phẩm thay thế đồ nhựa dùng một lần, cách làm của hợp tác xã còn hướng đến việc tận dụng tối đa giá trị của nguyên liệu.

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, ống hút sinh học của Hợp tác xã nông nghiệp Sông Hồng có khả năng phân hủy nhanh trong môi trường; sau khi sử dụng còn có thể ăn được và sử dụng làm phân bón cho cây trồng. Qua đó, sản phẩm được đặt trong một chuỗi giá trị khép kín hơn, từ sản xuất nguyên liệu đến chế biến và quay trở lại phục vụ sản xuất.

Xây thương hiệu từ chất lượng và nguyên liệu

Theo ông Lê Văn Tám, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã nông nghiệp Sông Hồng, mục tiêu của hợp tác xã không chỉ là làm ra một sản phẩm để bán trên thị trường mà quan trọng hơn là xây dựng thương hiệu dựa trên chất lượng.

Trong bối cảnh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng vẫn còn tồn tại, thương hiệu không thể chỉ được tạo dựng bằng hình thức mà phải bắt đầu từ gốc, từ nguyên liệu, quy trình sản xuất đến tiêu chuẩn của sản phẩm. Do đó, muốn xây dựng được thương hiệu thì phải xây dựng từ gốc, phải làm ra những sản phẩm an toàn, chất lượng. Do đó, sản phẩm của Hợp tác xã Nông nghiệp Sông Hồng đã được công nhận OCOP 5 sao. Đây không chỉ là sự ghi nhận đối với chất lượng sản phẩm mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn trong việc duy trì chất lượng, chuẩn hóa quy trình, nâng cao giá trị và phát triển thương hiệu.

Máy cán ống hút của Hợp tác xã nông nghiệp Sông Hồng. Ảnh: Thanh Chương

Từ thực tế của hợp tác xã, có thể thấy chế biến sâu đang tạo thêm hướng đi cho các vùng sản xuất nông nghiệp sạch, an toàn thân thiện với môi trường. Nếu chỉ bán rau, củ tươi, giá trị sản phẩm phụ thuộc nhiều vào thị trường, mùa vụ và khả năng tiêu thụ tại từng thời điểm. Khi được chế biến thành sản phẩm mới, nguyên liệu nông nghiệp có thêm giá trị gia tăng, đồng thời mở rộng được thị trường tiêu thụ.

Phó Chánh văn phòng phụ trách Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng Nông thôn mới Ngọ Văn Ngôn cho biết, hướng đi này còn phù hợp với yêu cầu phát triển nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn trên địa bàn thành phố. Thay vì chỉ tập trung vào sản lượng, Hợp tác xã nông nghiệp Sông Hồng còn hướng tới tận dụng nguồn nguyên liệu tự nhiên, giảm phụ thuộc vào sản phẩm nhựa dùng một lần và tạo ra những sản phẩm có vòng đời thân thiện hơn với môi trường.

Hợp tác xã Nông nghiệp Sông Hồng dự kiến tiếp tục nghiên cứu, phát triển thêm các sản phẩm thân thiện với môi trường như túi từ tinh bột ngô, các loại đĩa, thìa nhỏ... Ảnh: PV

Để mở rộng thị trường tiêu thụ, trong thời gian tới, Hợp tác xã Nông nghiệp Sông Hồng dự kiến tiếp tục nghiên cứu, phát triển thêm các sản phẩm thân thiện với môi trường như túi từ tinh bột ngô, các loại đĩa, thìa nhỏ...

Việc mở rộng danh mục sản phẩm được kỳ vọng tạo thành chuỗi sản phẩm sinh học, tận dụng tốt hơn nguồn nguyên liệu tự nhiên và đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm thay thế đồ nhựa sử dụng một lần.

Từ một vùng rau sạch của Hợp tác xã Nông nghiệp Sông Hồng cho thấy giá trị của nông sản không chỉ nằm ở khâu sản xuất mà còn được quyết định bởi khả năng chế biến, sáng tạo và xây dựng thương hiệu.

Khi nông dân chủ động nghiên cứu, làm chủ công nghệ và kiểm soát chất lượng, rau, củ không còn chỉ được bán dưới dạng nguyên liệu thô mà có thể trở thành những sản phẩm mới, có khả năng tiếp cận thị trường rộng hơn.

Đây cũng là hướng đi cho thấy sản xuất nông nghiệp có thể gắn chặt hơn với chế biến sâu, kinh tế tuần hoàn và tiêu dùng xanh. Khi vùng nguyên liệu được kết nối với công nghệ chế biến và thị trường, nông sản không chỉ nâng cao giá trị mà còn có thêm cơ hội xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và phát triển bền vững.