Từng bị bán vì hết chỗ treo, kiệt tác Nga có thể đạt giá 80 triệu USD

Bức tranh Betonte Ecken sẽ được bán đấu giá vào ngày 17/11 tại Christie's, ước tính thu về từ 60-80 triệu USD. Ảnh: Christie's.

Solomon R. Guggenheim (1861-1949) là một nhà doanh nhân, nhà sưu tầm nghệ thuật người Mỹ kiêm nhà sáng lập Quỹ Solomon R. Guggenheim và bảo tàng nghệ thuật danh tiếng cùng tên tại New York.

Ông từng là một trong những nhà bảo trợ quan trọng và nhiệt thành nhất của danh họa người Nga Wassily Kandinsky (1866-1944), được xem là một trong những nhân vật quan trọng và có ảnh hưởng nhất đối với lịch sử nghệ thuật trừu tượng thế giới.

Tuy nhiên, khoảng 15 năm sau khi doanh nhân Mỹ qua đời, quỹ quản lý bộ sưu tập của ông nhận thấy sở hữu quá nhiều tác phẩm so với khả năng trưng bày. Năm 1964, dù vận hành bảo tàng Guggenheim tại Manhattan (New York), quỹ quyết định đưa 50 trong tổng số 170 bức tranh Kandinsky ra bán đấu giá tại London. Harry F. Guggenheim, cháu trai của nhà sưu tập, cho biết hội đồng quản trị lo ngại các tác phẩm phải nằm trong kho lưu trữ quá lâu.

Tại phiên đấu giá cùng năm, 50 bức tranh thu về tổng cộng 536.580 bảng Anh, tương đương khoảng 1,5 triệu USD ở thời điểm đó. Nhiều tác phẩm sau này quay trở lại thị trường với mức giá cao hơn đáng kể, CNN đưa tin.

Kiệt tác Kandinsky có thể lập kỷ lục đấu giá

Riêng Betonte Ecken được một nhà buôn nghệ thuật tại New York mua với giá 22.000 bảng Anh, tương đương khoảng 62.000 USD khi đó. Theo CNN, số tiền này tương đương khoảng 540.000 USD hiện nay. Sau hơn 6 thập kỷ, tác phẩm được nhà đấu giá Christie’s đưa trở lại thị trường với mức ước tính 60-80 triệu USD.

Max Carter, Chủ tịch toàn cầu bộ phận nghệ thuật thế kỷ XX và XXI của Christie’s, nhận xét rằng quỹ Guggenheim khi đó sở hữu số lượng tác phẩm Kandinsky dồi dào đến mức đáng kinh ngạc.

Mức giá dự kiến 60-80 triệu USD khiến Betonte Ecken đứng trước cơ hội trở thành tác phẩm đắt nhất từng được đấu giá của Kandinsky. Theo Christie’s, một bên bảo lãnh đã xác nhận mức chào mua vượt kỷ lục 37,2 triệu bảng Anh, tương đương 44,55 triệu USD, được trả cho bức Murnau mit Kirche II vào năm 2023.

Sự tăng giá của tác phẩm phản ánh vị thế ngày càng vững chắc của Kandinsky trên thị trường nghệ thuật. Khi được bán năm 1964, Betonte Ecken vẫn được xem là tác phẩm có tư duy tạo hình đi trước thời đại. Ngày nay, bức tranh trở thành một trong những sáng tác tiêu biểu của họa sĩ.

Một cuộc đấu giá năm 1964 gồm 50 bức tranh của Kandinsky do Quỹ Solomon R. Guggenheim tổ chức. Ảnh: Robert Dear.

Vẫn giữ tác phẩm biểu tượng

Theo Newser, Kandinsky vẽ Betonte Ecken trong khoảng từ tháng 12/1922 đến tháng 1/1923, giai đoạn quan trọng trong sự nghiệp của ông và lịch sử hội họa trừu tượng. Sinh ra tại Nga, họa sĩ là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn đến sự hình thành và phát triển của nghệ thuật trừu tượng từ thập niên 1910.

So với nhiều họa sĩ cùng thời, Kandinsky không sáng tác với số lượng quá lớn. Dù chưa có thống kê chính xác về toàn bộ sản lượng nghệ thuật, một bộ danh mục về các tác phẩm công khai của ông ghi nhận chưa đến 1.200 bức tranh sơn dầu.

Họa sĩ người Nga Wassily Kandinsky được coi là nhân vật quan trọng trong lịch sử nghệ thuật trừu tượng. Ảnh: Hugo Erfurth/Heritage Images.

Con số này khá khiêm tốn nếu đặt cạnh Pablo Picasso. Một bộ danh mục tác phẩm của danh họa Tây Ban Nha ghi nhận hơn 16.000 tranh và bản vẽ. Trong khi đó, nhiều tác phẩm của Kandinsky hiện thuộc sở hữu của các bảo tàng và tổ chức nghệ thuật, khiến cơ hội xuất hiện trên thị trường đấu giá càng hiếm.

Bảo tàng Guggenheim hiện vẫn sở hữu hơn 150 tác phẩm của Kandinsky, sau khi tiếp tục bổ sung tranh vào bộ sưu tập. Dù quyết định bán 50 bức tranh năm 1964 có thể khiến quỹ bỏ lỡ cơ hội sở hữu những tài sản nghệ thuật trị giá hàng chục triệu USD ngày nay, tổ chức này vẫn giữ lại những tác phẩm mang tính biểu tượng, bao ​​gồm Komposition VIII.

Trước phiên đấu giá năm 1964, Harry F. Guggenheim từng nhấn mạnh quỹ chỉ bán những tác phẩm không làm suy giảm vị thế của bộ sưu tập tại bảo tàng. Hơn 60 năm sau, quyết định đó được nhìn nhận dưới một góc độ khác khi những bức tranh từng được bán vì thiếu không gian trưng bày có thể đạt mức giá hàng chục triệu USD.

Trường hợp Betonte Ecken càng cho thấy giá trị của một tác phẩm không chỉ nằm ở thời điểm được sáng tác hay giao dịch.