'Tương lai ASEAN sẽ được kiến tạo từ các thành phố'

Lãnh đạo các thành phố ASEAN chụp ảnh lưu niệm tại hội nghị. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Chiều ngày 8/6 diễn ra Hội nghị lãnh đạo các thành phố ASEAN trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (AFF 2026). Tại sự kiện, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, mục tiêu đến năm 2045 của ASEAN là xây dựng "một cộng đồng có khả năng giải quyết các thách thức của đô thị hóa trong tương lai thông qua việc tận dụng các công nghệ hiện đại, hạ tầng tiên tiến, đồng thời thúc đẩy phát triển các thành phố thông minh và bền vững”.

Để đạt được mục tiêu trên, các thành phố ASEAN không thể hành động đơn lẻ mà cần sự kề vai sát cánh của tất cả các đô thị, các thành phố trong khối. Do đó việc tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm, huy động nguồn lực và thúc đẩy hợp tác thực chất giữa các thành phố ASEAN cần trở thành một ưu tiên quan trọng.

Đại diện thành phố chủ nhà của hội nghị, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá, ASEAN đang là một trong những khu vực phát triển năng động nhất thế giới. Quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ đã đưa các thành phố trở thành trung tâm tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và kết nối khu vực. Đồng thời, các đô thị cũng đang đối mặt với nhiều thách thức chung như biến đổi khí hậu, áp lực hạ tầng, ô nhiễm môi trường, yêu cầu chuyển đổi số và nhu cầu nâng cao chất lượng sống của người dân.

"Vì vậy, việc tăng cường hợp tác giữa các thành phố ASEAN không chỉ là nhu cầu tất yếu mà còn là động lực quan trọng để hiện thực hóa tầm nhìn về một Cộng đồng ASEAN tự cường, sáng tạo và phát triển bền vững," ông Vũ Đại Thắng nói.

Chủ tịch UBND thành phố khẳng định: “Chúng tôi tin tưởng rằng tương lai của ASEAN sẽ được kiến tạo từ chính các thành phố - nơi hội tụ nguồn lực, tri thức, công nghệ và khát vọng đổi mới. Không một thành phố nào có thể phát triển bền vững nếu đứng ngoài các mạng lưới hợp tác khu vực. Vì vậy, việc tăng cường kết nối giữa các đô thị ASEAN, chia sẻ kinh nghiệm quản trị, thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, đổi mới sáng tạo và giao lưu nhân dân là yếu tố then chốt để tạo nên sức mạnh chung cho toàn khu vực".

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chia sẻ tại hội nghị. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Chia sẻ thêm về định hướng phát triển của thành phố, ông Vũ Đại Thắng cho biết, Hà Nội đang nỗ lực mạnh mẽ để xây dựng một thành phố xanh hơn, thông minh hơn, hiện đại hơn và đáng sống hơn.

Hà Nội xác định chuyển đổi số là động lực quan trọng cho phát triển, do đó đang thúc đẩy xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ tiên tiến nhằm nâng cao hiệu quả quản trị đô thị, cung cấp dịch vụ công thuận tiện hơn và tạo môi trường phát triển tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, Hà Nội cũng luôn nhất quán quan điểm rằng công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi phục vụ con người. Người dân phải là trung tâm, là chủ thể và là đối tượng thụ hưởng của mọi chính sách phát triển đô thị.

Bên cạnh đó, Hà Nội cam kết thúc đẩy tăng trưởng xanh, nâng cao khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, phát triển hệ thống giao thông bền vững, mở rộng không gian xanh và bảo tồn các giá trị văn hóa trong tiến trình hiện đại hóa.

Cam kết tiếp tục là đối tác tin cậy, thành viên tích cực và có trách nhiệm trong các cơ chế hợp tác của ASEAN, Chủ tịch UBND TP Hà Nội mong muốn cùng các thành phố trong khu vực xây dựng một mạng lưới đô thị ASEAN ngày càng gắn kết, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững; đóng góp tích cực và hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực.

Bốn định hướng lớn

Tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho rằng, ASEAN đang bước vào giai đoạn bản lề để hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 trong bối cảnh thế giới đang biến đổi sâu sắc. Trên cơ sở đó, ông đề xuất 4 định hướng lớn để các bên cùng thảo luận.

Trước hết, kiến tạo các đô thị tự cường và lấy người dân làm trung tâm. Trong đó, các thành phố ASEAN cần thay đổi từ tư duy ứng phó sang chủ động cho tương lai; từ xây dựng giải pháp cho vấn đề riêng lẻ sang hình thành hệ sinh thái chống chịu cao trước các thách thức về phát triển.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc. Ảnh: Lê Hồng Nhung - Mekong ASEAN

Thứ hai, huy động và kết nối các nguồn lực cho phát triển đô thị. Theo Phó Thủ tướng, để khai thác hiệu quả Kế hoạch chiến lược Kết nối ASEAN 2026 - 2035, cần chủ động xây dựng các dự án có chất lượng, tăng cường hợp tác để tiếp cận các nguồn tài chính, công nghệ, tri thức và kinh nghiệm quản trị từ các đối tác.

Thứ ba, xây dựng mạng lưới tri thức và đổi mới sáng tạo giữa các thành phố ASEAN. Một trong những thế mạnh lớn nhất của ASEAN chính là sự đa dạng trong mô hình và kinh nghiệm phát triển đô thị.

“Chúng ta có Singapore với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới, Luang Prabang hài hòa giữa phát triển và bảo tồn di sản, siêu đô thị hàng chục triệu dân Jakarta, đến Dili với hành trình non trẻ nhưng đầy khao khát. Chúng ta cần biến sự đa dạng đó thành nguồn tri thức chung của ASEAN thông qua chia sẻ kinh nghiệm, đào tạo nguồn nhân lực, hợp tác thí điểm và triển khai các dự án cụ thể,” Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nói.

Thứ tư, biến các cam kết thành hành động và kết quả thực chất. Những sáng kiến được thảo luận hôm nay cần tiếp tục được cụ thể hóa thành các chương trình hợp tác có mục tiêu rõ ràng, có khả năng triển khai và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.

"Với tinh thần hợp tác và trách nhiệm chung, các thành phố ASEAN sẽ tiếp tục tăng cường kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và cùng nhau kiến tạo những động lực phát triển mới, đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng một Cộng đồng ASEAN tự cường, bền vững và lấy người dân làm trung tâm," Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc phát biểu.