Tuyển sinh đại học 2026: Đề xuất nâng số nguyện vọng đăng ký lên 15, tránh rủi ro cho thí sinh
Các em muốn đăng ký rất nhiều nguyện vọng vào các trường top, ngành 'hot' mà mình yêu thích thì bây giờ phải giảm đi, dành nguyện vọng cho các ngành lấy điểm thấp hơn, bởi không chắc về cơ hội trúng tuyển. Điều này có thể dẫn đến tình trạng nhiều em không đỗ được vào đúng ngành mà mình mong muốn và đúng với năng lực, điểm số thực sự của các em.
Đây là ý kiến của nhiều trường đại học góp ý về dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học 2026 là số lượng nguyện vọng của thí sinh sẽ bị khống chế, thay vì không giới hạn như các năm trước.
Theo đó, thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo của các cơ sở đào tạo khác nhau và phải sắp xếp các nguyện vọng theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp.
Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2025. Ảnh: Xuân Quý
Đề xuất nâng số nguyện vọng tối đa từ 10 lên 15
Trao đổi với phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân, ông Nguyễn Quang Trung, Phó Trưởng phòng Truyền thông và Tuyển sinh, Trường Đại học Thương mại bày tỏ ủng hộ hầu hết các điều chỉnh tại dự thảo Quy chế mà Bộ GD-ĐT vừa công bố. Tuy nhiên, ông Trung đề xuất cân nhắc việc gia tăng số nguyện vọng thí sinh được đăng ký tối đa từ 10 lên 15 nguyện vọng.
Phó Trưởng phòng Truyền thông và Tuyển sinh, Trường Đại học Thương mại nhìn nhận, việc Bộ GD-ĐT đưa ra ngưỡng tối đa 10 nguyện vọng có thể dựa vào thống kê từ các mùa tuyển sinh trước, khi đại đa số thí sinh chỉ trúng tuyển ở 5 - 10 nguyện vọng đầu tiên. Việc giới hạn nguyện vọng thay vì để đăng ký tự do, không giới hạn như các năm trước là hoàn toàn hợp lý, nhưng cần cân nhắc tới một số vấn đề.
Ông Trung phân tích, thực tế các năm trước, vì không giới hạn số lượng nên thí sinh gần như không phải suy nghĩ nhiều, chỉ cần đăng ký nguyện vọng từ cao nhất xuống đến thấp nhất. Khi chỉ có 10 nguyện vọng trong tay, lúc này các em buộc phải đắn đo và nhiều khi không dám mạo hiểm. Sẽ có trường hợp thí sinh phải lựa chọn nhiều ngành thấp hơn năng lực dự kiến của mình, để trừ đi khả năng rủi ro, đảm bảo an toàn.
Như vậy, lẽ ra các em muốn đăng ký rất nhiều nguyện vọng vào các trường top, ngành “hot” mà mình yêu thích thì bây giờ phải giảm đi, dành nguyện vọng cho các ngành lấy điểm thấp hơn, bởi không chắc về cơ hội trúng tuyển. Điều này có thể dẫn đến tình trạng nhiều em không đỗ được vào đúng ngành mà mình mong muốn và đúng với năng lực, điểm số thực sự của các em.
Ông Nguyễn Quang Trung, Phó Trưởng phòng Truyền thông và Tuyển sinh, Trường Đại học Thương mại
“Nếu sau này các em nhận ra mình hoàn toàn có thể đỗ được vào trường top trên, vào đúng ngành học mà mình yêu thích nhưng lại phải học ở ngành không mong muốn, các em có thể suy nghĩ tới việc bỏ học hoặc có những lựa chọn khác, như vậy rất đáng tiếc”, ông Trung cho hay.
Bên cạnh đó, theo ông Trung, giai đoạn trước đây khi các trường đại học còn ít chương trình đào tạo, thí sinh có thể chỉ dành 1-2 nguyện vọng quan tâm nhất ở mỗi trường. Tuy nhiên hiện nay, đại đa số các trường, trong mỗi ngành đều có nhiều chương trình đào tạo để đa dạng hơn các hình thức học tập và phù hợp hơn với từng đối tượng thí sinh.
Ví dụ, các em quan tâm đến ngành Quản trị kinh doanh của Trường Đại học Thương mại thường mong muốn đăng ký 3 nguyện vọng vào cả 3 chương trình đào tạo liên quan đến ngành này của trường. Như vậy, các em đã mất tới 3 nguyện vọng.
“Theo quan điểm cá nhân, tôi mong thí sinh được thêm khoảng 5 nguyện vọng nữa, tối đa 15 nguyện vọng để các em có sự lựa chọn tốt hơn, dễ dàng hơn. Trong trường hợp Bộ GD-ĐT quyết định mức tối đa 10 nguyện vọng như hiện nay, các em cần dành nhiều thời gian hơn cho việc tìm hiểu và nghiên cứu các trường”, ông Trung nói.
Với việc số lượng nguyện vọng của thí sinh sẽ bị khống chế, thay vì không giới hạn như các năm trước, ông Trung lưu ý thí sinh cần xác định sớm ngành nghề mong muốn theo đuổi, trường đại học và ngành học yêu thích, tìm hiểu điểm chuẩn các năm trước để tham khảo. Nếu chưa nắm bắt rõ thông tin, các em có thể nhờ đến sự tư vấn của các trường.
“Hiện nay các trường, bao gồm Trường Đại học Thương mại đều đã mở các kênh tư vấn để phục vụ thí sinh. Các em nên tìm hiểu sớm để có những lựa chọn tốt nhất, không nên để đến lúc bắt đầu mở cổng đăng ký mới đi tìm hiểu. Khi đó, các em có thể bị cuống và không còn nhiều thời gian lựa chọn”, ông Trung cho hay.
Thí sinh cần hiểu mình, hiểu ngành và hiểu trường khi lựa chọn nguyện vọng
Ông Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh thì nhìn nhận, việc Bộ GD-ĐT giới hạn nguyện vọng đăng ký xét tuyển còn 10 nguyện vọng, so với không giới hạn như trước đây đã được dựa trên số liệu phân tích từ theo dõi kết quả thí sinh trúng tuyển những năm qua. Theo đó, thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng dưới 10 chiếm đa số. Do đó, con số này là phù hợp.
Trường hợp Bộ GD-ĐT “chốt” phương án trên, ông Phạm Thái Sơn khuyên thí sinh cần “hiểu mình, hiểu ngành và hiểu trường”.
Ông Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh
Trước hết, các em nên hiểu mình, xác định được ngành nghề yêu thích cũng như năng lực thực tế của bản thân. Không nên mơ mộng quá đà mà hãy nhìn thẳng vào điểm thi, học lực thật, tổ hợp thế mạnh, khu vực ưu tiên. Nếu điểm thi dự kiến chỉ đạt 23, các em không nên dành tất cả lựa chọn cho các mã ngành lấy 26 - 27 điểm rồi “cầu may”.
Bên cạnh đó, ngành “hot” chưa chắc là ngành hợp. “Những ngành học như AI, Kinh tế số, Luật kinh tế, Logistics,... nghe rất đã tai, nhưng các em hãy tự hỏi: mình học để theo được 4 năm không, ra trường có sẵn sàng làm nghề không? Chọn ngành hợp năng lực và tính cách luôn cho xác suất trúng tuyển và tốt nghiệp cao hơn”, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh lưu ý thí sinh.
Ngoài ra, theo ông Sơn, thí sinh cũng cần hiểu trường. Mỗi trường đại học có chiến lược tuyển sinh khác nhau, có trường mạnh về kỹ thuật - công nghệ, có trường nổi trội khối kinh tế - quản trị - luật, có trường lại có học phí, môi trường, cơ hội thực tập rất “dễ thở”,... Các em không nên chỉ nhìn tên trường để lựa chọn nguyện vọng mà hãy nhìn vào chuẩn đầu ra, tỷ lệ có việc làm, cũng như hệ sinh thái hỗ trợ sinh viên.
Ông Sơn khuyên thí sinh nên chia 10 nguyện vọng có trong tay thành 3 nhóm rõ ràng. Trong đó, nhóm mơ ước khoảng 2 - 3 nguyện vọng, là những ngành cao hơn điểm dự kiến một chút để không hối tiếc. Nhóm phù hợp gồm 4 - 5 nguyện vọng, là những ngành sát điểm, sát năng lực. Nhóm an toàn gồm 2 - 3 nguyện vọng thấp hơn điểm dự kiến, để không rơi vào cảnh “trắng tay”.
“Một lưu ý quan trọng là thứ tự nguyện vọng sẽ quyết định tất cả. Nguyện vọng 1 không phải để “cho oai” mà là ngành, trường các em muốn học nhất, có khả năng trúng tuyển. Hệ thống xét tuyển chung không xét “đậu rồi cho đổi”, do đó thí sinh cần nghiên cứu, tìm hiểu kỹ lưỡng trước khi đưa ra lựa chọn”, ông Sơn nhấn mạnh.
