Tuyên truyền nâng cao ý thức bảo vệ rừng

Cán bộ Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai tuyên truyền pháp luật cho người dân ấp Lý Lịch 2, xã Phú Lý.

Ðưa pháp luật đến với người dân

Chiều muộn, khi công việc chuyên môn tại đơn vị đã tạm khép lại, các cán bộ, nhân viên Tổ tuyên truyền pháp luật của Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai (Khu bảo tồn) lại đi đến các cụm dân cư sinh sống sâu trong rừng để tuyên truyền pháp luật. Những chuyến đi thầm lặng ấy đã được duy trì đều đặn suốt nhiều tháng qua.

Một trong những địa điểm đoàn đến tuyên truyền gần đây nhất là Nhà văn hóa ấp Lý Lịch 2 (xã Phú Lý), vì khu vực này có đông dân cư sinh sống ven rừng. Việc tổ chức tuyên truyền vào buổi tối nhằm phù hợp với điều kiện sinh hoạt của bà con, bởi ban ngày phần lớn người dân đều đi làm rẫy, làm thuê hoặc làm công nhân.

Ông Trần Thế Mỹ, Phó Trưởng ấp Lý Lịch 2 cho biết: Toàn ấp hiện có khoảng 400 hộ dân với hơn 1,2 ngàn người, phần lớn sinh sống bằng nghề nông. Vì vậy, việc tổ chức tuyên truyền vào buổi tối tạo điều kiện thuận lợi để người dân tham gia đầy đủ. “Ban ngày bà con đi làm hết nên rất khó tập trung. Tuyên truyền vào buổi tối giúp người dân nắm được các quy định về QLBVR, PCCCR cũng như cách phòng ngừa, góp sức bảo vệ tài nguyên rừng hiện nay” - ông Mỹ chia sẻ.

Nội dung trọng tâm được triển khai là chuyên đề Vai trò, trách nhiệm của cộng đồng dân cư trong công tác PCCCR mùa khô 2025-2026 và công tác QLBVR, bảo tồn đa dạng sinh học. Qua đó, người dân được giới thiệu tổng quan về tài nguyên rừng của Khu bảo tồn; giá trị của hệ sinh thái rừng và đa dạng sinh học; phổ biến các quy định pháp luật liên quan đến QLBVR; hướng dẫn nhận diện nguy cơ cháy rừng trong mùa khô, kỹ năng xử lý tình huống khi phát hiện cháy và trách nhiệm phối hợp với lực lượng chức năng trong công tác PCCCR.

Không chỉ dừng lại ở việc phổ biến quy định pháp luật, các buổi tuyên truyền còn góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của người dân trong công tác bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Chị Trần Thị Cẩm Tú ở ấp Lý Lịch 2 cho hay: Thời gian qua, chị tham gia nhiều buổi tuyên truyền do các cơ quan chức năng phối hợp tổ chức. Qua hoạt động này, chị hiểu rõ hơn trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ rừng, PCCCR và bảo tồn đa dạng sinh học, nhất là các loài động vật quý hiếm như: voi, bò tót, nai, khỉ…

Theo ông Bùi Văn Toàn, Phó Giám đốc Trung tâm Sinh thái, văn hóa, lịch sử Chiến khu Đ (thuộc Khu bảo tồn), bên cạnh công tác tuần tra, chốt trực nhằm ngăn chặn tình trạng xâm nhập rừng trái phép, Khu bảo tồn luôn xác định tuyên truyền, PBGDPL là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Hàng năm, đơn vị xây dựng kế hoạch tuyên truyền cụ thể, tổ chức đến tận các cụm dân cư trong và ven lâm phận để PBGDPL cho người dân. Nội dung tuyên truyền tập trung vào công tác QLBVR, PCCCR, vận động người dân tham gia chữa cháy theo phương châm “4 tại chỗ” (lực lượng tại chỗ, chỉ huy tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ) nếu xảy ra cháy rừng.

Ngoài hình thức tuyên truyền trực tiếp, đơn vị còn triển khai nhiều hình thức đa dạng như: phát thanh tuyên truyền, treo băng rôn tại các khu dân cư và khu vực bìa rừng, phát tờ rơi… “Chính nhờ công tác tuyên truyền kịp thời, nhận thức của người dân ngày càng được nâng lên, nhiều hộ dân chủ động tham gia giữ rừng, phối hợp cùng lực lượng chức năng trong công tác PCCCR và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên” - ông Toàn chia sẻ.

Nâng cao ý thức cộng đồng

Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực 5 Nguyễn Ngọc Phượng cho biết: Thời gian qua, đơn vị đã tăng cường phối hợp với các địa phương, chủ rừng đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức phong phú, thiết thực. Ngoài tuyên truyền cho người dân, lực lượng kiểm lâm còn chú trọng tuyên truyền trong trường học nhằm nâng cao nhận thức cho học sinh - thế hệ tương lai của đất nước.

Lực lượng Hạt Kiểm lâm khu vực 5 tuyên truyền, vận động người dân không xâm nhập rừng trái phép.

Một trong những mô hình hiệu quả hiện nay là tổ chức các buổi tuyên truyền cổ động về PCCCR, QLBVR và bảo vệ động vật hoang dã. Tại các chương trình này, đơn vị bố trí khu trưng bày tranh ảnh giới thiệu về giá trị đa dạng sinh học của rừng; hình ảnh các loài động vật quý hiếm như: voi, bò tót, nai, khỉ, chim rừng… Đồng thời tuyên truyền các hành vi bị nghiêm cấm như: đốt lửa gây cháy rừng; săn bắt, bẫy, mua bán động vật hoang dã. Sau khi tham quan khu trưng bày, học sinh được cán bộ kiểm lâm trực tiếp trao đổi, hướng dẫn kỹ năng phòng cháy, nâng cao nhận thức bảo vệ rừng và động vật hoang dã. Cách làm trực quan, sinh động đã tạo sự hứng thú cho các em học sinh, giúp nội dung tuyên truyền trở nên dễ tiếp cận và dễ ghi nhớ hơn.

Tương tự, thời gian qua, các đơn vị chủ rừng (Ban Quản lý rừng phòng hộ Xuân Lộc, Ban Quản lý rừng phòng hộ Tân Phú), các vườn quốc gia (Vườn quốc gia Cát Tiên, Vườn quốc gia Bù Gia Mập) hay các địa phương (phường Trị An, phường Xuân Lộc…) cũng đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, PBGDPL cho người dân với nhiều hình thức phong phú, đa dạng. Nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, tình trạng vi phạm lâm luật trên nhiều địa bàn đã giảm đáng kể, nhận thức của người dân về bảo vệ rừng ngày càng nâng lên rõ rệt.

Theo ông Lê Trung, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm thành phố Đồng Nai, người dân sống trong và ven rừng là lực lượng rất quan trọng trong công tác QLBVR, PCCCR vì có khả năng phát hiện sớm và hỗ trợ lực lượng chức năng xử lý các tình huống ngay từ ban đầu. “Chúng tôi luôn xác định phải phát huy vai trò của cộng đồng trong công tác QLBVR, PCCCR. Thông điệp chúng tôi muốn gửi đến cộng đồng là: mỗi người dân hãy nâng cao ý thức trách nhiệm, chung tay bảo vệ rừng, không để xảy ra cháy rừng” - ông Trung nhấn mạnh.

Hiện nay, thời tiết trên địa bàn Đồng Nai vẫn còn nắng nóng, khiến nguy cơ cháy rừng có thể xảy ra. Trước tình hình đó, các cơ quan, đơn vị và địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến cáo người dân không sử dụng lửa tùy tiện trong và ven rừng; không đốt nương rẫy vào những ngày có dự báo cháy rừng ở cấp nguy hiểm, cấp cực kỳ nguy hiểm; khi đốt phải chuẩn bị đầy đủ dụng cụ chữa cháy, có người canh gác và dập tắt hoàn toàn tàn lửa sau khi đốt xong…

Từ những kết quả mang lại nêu trên cho thấy, những buổi tuyên truyền gần dân, sát thực tế đang từng bước lan tỏa ý thức giữ rừng trong cộng đồng, góp phần bảo vệ “lá phổi xanh” của Đồng Nai cho hôm nay và mai sau.