Tỷ giá không còn là 'rào chắn' của nhà đầu tư ngoại

"Nút thắt" từ tỷ giá dần được tháo gỡ

Bước sang năm 2026, triển vọng thị trường tài chính Việt Nam được nhìn nhận trong trạng thái thận trọng nhưng tích cực hơn so với giai đoạn trước, khi những áp lực lớn nhất lên dòng vốn ngoại, đặc biệt là rủi ro tỷ giá được dự báo sẽ dịu bớt. Trong bối cảnh chính sách tiền tệ toàn cầu bước vào chu kỳ bình thường hóa và các cân đối vĩ mô trong nước dần cải thiện, tỷ giá USD/VND được kỳ vọng không còn là yếu tố chi phối mạnh đến quyết định phân bổ vốn của nhà đầu tư nước ngoài như những năm 2024 - 2025.

Các báo cáo triển vọng năm 2026 của Trung tâm Phân tích Chứng khoán VPBank (VPBankS Research) và Công ty Chứng khoán Rồng Việt cho thấy, sự đồng thuận ở nhận định chung, áp lực tỷ giá trong năm 2026 được dự báo giảm so với hai năm trước, dù mức độ cải thiện và biên độ dao động vẫn phụ thuộc vào nhiều biến số trong và ngoài nước. Trong kịch bản cơ sở, sự ổn định tương đối của tỷ giá có thể trở thành nền tảng quan trọng giúp cải thiện tâm lý của dòng vốn đầu tư gián tiếp, vốn đã duy trì trạng thái phòng thủ kéo dài.

Theo VPBankS Research, năm 2025 khép lại với nhiều áp lực lên thị trường tiền tệ. Sau giai đoạn chững lại trong quý I, tỷ giá USD/VND tăng liên tục trong hai quý tiếp theo, đạt đỉnh 26.550 đồng/USD vào ngày 26/8, tăng hơn 4,3% so với đầu năm. Trên thị trường tự do, giá USD có thời điểm lên tới 28.000 đồng. Dù đà tăng chậm lại vào những tháng cuối năm, tỷ giá vẫn neo ở mức cao, tạo áp lực lên tâm lý nhà đầu tư và hoạt động điều hành.

Diễn biến này, theo đánh giá của VPBankS Research, là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới làn sóng bán ròng mạnh mẽ của khối ngoại. Tính chung cả năm 2025, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng hơn 126.000 tỷ đồng trên HoSE, trong đó riêng tháng 8 ghi nhận mức kỷ lục hơn 42.000 tỷ đồng. Biến động tỷ giá đã làm gia tăng rủi ro chuyển đổi lợi nhuận, khiến dòng vốn đầu tư gián tiếp có xu hướng thu hẹp hiện diện tại thị trường Việt Nam.

Áp lực tỷ giá trong năm 2026 được dự báo giảm so với hai năm trước. Ảnh: Nguyễn Ngọc

Bước sang năm 2026, các chuyên gia của VPBankS Research đưa ra kịch bản tích cực hơn khi cho rằng, biên độ biến động tỷ giá có thể thu hẹp đáng kể, thậm chí chỉ quanh mức ±1% trong điều kiện thuận lợi. Động lực quan trọng đến từ sự cải thiện của cán cân thanh toán tổng thể, với mức thặng dư dự phóng đạt khoảng 47,8 tỷ USD. Theo VPBankS, đây là kết quả của sự cộng hưởng giữa môi trường quốc tế thuận lợi hơn và các yếu tố nội tại tích lũy trong nhiều năm.

Trong khi đó, Chứng khoán Rồng Việt đưa ra góc nhìn thận trọng hơn về biên độ dao động của tỷ giá trong năm 2026. Theo kịch bản cơ sở của Rồng Việt, tỷ giá USD/VND được dự báo dao động trong biên độ ±4% và có thể kết thúc năm trong khoảng 26.890 - 27.150 đồng/USD. Dù vậy, báo cáo của Rồng Việt cũng nhấn mạnh rằng áp lực tỷ giá năm 2026 được kỳ vọng bớt căng thẳng hơn so với giai đoạn 2024 - 2025, nhờ ba yếu tố chính: các ngân hàng trung ương lớn tiếp tục bình thường hóa chính sách lãi suất khi áp lực lạm phát suy giảm, chênh lệch lãi suất USD/VND tiếp tục thu hẹp và dòng vốn FDI duy trì ổn định.

Cả hai báo cáo đều cùng chỉ ra vai trò của bối cảnh tiền tệ toàn cầu. Theo Rồng Việt, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dự kiến thực hiện hai đợt cắt giảm lãi suất trong năm 2026, đưa lãi suất liên bang về mức 3,0 - 3,25% vào cuối năm, kéo theo dự báo chỉ số DXY giảm về vùng 92 - 95. Trong bối cảnh đó, áp lực lên VND được đánh giá sẽ giảm so với giai đoạn Fed duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt.

Trên nền tảng tỷ giá ổn định hơn, VPBankS Research dự báo dòng vốn đầu tư gián tiếp có thể thay đổi trạng thái sau ba năm liên tiếp bán ròng. Trong kịch bản cơ sở, FII được kỳ vọng mua ròng trở lại khoảng 3 tỷ USD trong năm 2026, khi rủi ro tiền tệ không còn là yếu tố chi phối mạnh đến quyết định giải ngân. Song song, dòng vốn FDI thực hiện được dự báo tiếp tục tăng khoảng 6%, phản ánh kỳ vọng phục hồi của nhu cầu tiêu dùng toàn cầu và hoạt động xuất khẩu.

Linh hoạt lãi suất và tín dụng

Bên cạnh tỷ giá, lãi suất và tín dụng cũng là hai biến số quan trọng trong bức tranh vĩ mô năm 2026. Theo VPBankS Research, thị trường có thể chứng kiến một đợt điều chỉnh tăng nhẹ lãi suất huy động khoảng 50 điểm cơ bản vào quý II/2026. Tuy nhiên, động thái này được nhìn nhận mang tính chủ động nhằm chuẩn bị nguồn vốn cho nhu cầu tín dụng gia tăng, thay vì phản ứng phòng thủ trước áp lực tỷ giá như giai đoạn cuối năm 2022.

VPBankS dự báo tăng trưởng tín dụng năm 2026 có thể đạt 18 - 20%, phản ánh nhu cầu vốn của doanh nghiệp khi hoạt động sản xuất kinh doanh mở rộng. Việc tăng lãi suất huy động, theo đó, chủ yếu nhằm đảm bảo nguồn vốn và các chỉ tiêu an toàn thanh khoản của hệ thống ngân hàng.

Ở góc nhìn điều hành, Chứng khoán Rồng Việt cho rằng, trong kịch bản cơ sở, Ngân hàng Nhà nước nhiều khả năng chưa tăng lãi suất điều hành ít nhất trong nửa đầu năm 2026. Thay vào đó, chính sách tiền tệ sẽ tiếp tục được điều tiết linh hoạt thông qua thị trường mở nhằm ứng phó với áp lực tỷ giá và nhu cầu thanh khoản ngắn hạn. Dù vậy, Rồng Việt cũng lưu ý khả năng xuất hiện các đợt căng thẳng thanh khoản cục bộ, có thể dẫn tới những nhịp biến động lãi suất thực tế trong nền kinh tế.

Theo Rồng Việt, lãi suất huy động trong năm 2026 có thể tăng thêm 50 - 100 điểm cơ bản, kéo theo lãi suất cho vay nhích lên mặt bằng mới. Trong bối cảnh nguồn vốn đầu tư của nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng, quá trình phục hồi của thị trường trái phiếu doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ diễn ra nhưng với tốc độ chậm và thận trọng.

Nhìn tổng thể, cả VPBankS Research và Chứng khoán Rồng Việt đều cho rằng, năm 2026 là giai đoạn áp lực tỷ giá có xu hướng hạ nhiệt, tạo dư địa nhất định cho điều hành chính sách tiền tệ. Dù các rủi ro vẫn hiện hữu và kịch bản dự báo có độ chênh lệch, điểm chung là tỷ giá được kỳ vọng không còn thành rào chắn lớn đối với nhà đầu tư nước ngoài. Trong bối cảnh đó, sự ổn định tương đối của các biến số vĩ mô có thể trở thành nền tảng để thị trường Việt Nam cải thiện vị thế trong chu kỳ phân bổ vốn toàn cầu tiếp theo.

Có thể bạn quan tâm

Ngân Thương