UAE phản hồi về thông tin giải ngân hàng tỷ USD cho Iran

Người dân ở Tehran. Ảnh: WANA

Theo kênh Al Jazeera ngày 12/6, thông tin về động thái của UAE xuất hiện đúng vào giai đoạn cuối của các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt chiến tranh. Các nhà ngoại giao cho biết các cuộc đàm phán này bao gồm việc giải phóng hàng chục tỷ USD doanh thu dầu mỏ của Iran đang bị phong tỏa tại các ngân hàng nước ngoài theo các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Theo nguồn tin phương Tây, UAE đã đồng ý giải ngân tổng cộng 10 tỷ USD, trong đó hơn 3 tỷ USD đã được chuyển giao. Còn có nguồn tin nói rằng tổng số tiền liên quan lên tới 20 tỷ USD, đồng thời cho biết các bên đã thống nhất động thái này để đổi lấy việc Iran chấm dứt tấn công UAE. Đợt giải ngân đầu tiên trị giá 3 tỷ USD đã được thực hiện.

Không lâu sau khi có thông tin về việc giải ngân các khoản tiền này, Bộ Ngoại giao UAE ra tuyên bố bác bỏ các thông tin trên. Bộ này nêu rõ: “Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất hoàn toàn bác bỏ các thông tin được một số cơ quan truyền thông quốc tế đăng liên quan đến việc chuyển hoặc chuyển đổi khoản tiền nào từ UAE sang Cộng hòa Hồi giáo Iran, bao gồm cả tuyên bố về khoản tiền 3 tỷ USD”, đồng thời khẳng định không có khoản tiền nào của Iran bị phong tỏa được giải ngân, chuyển giao hoặc luân chuyển thông qua UAE.

Bộ Ngoại giao UAE cũng kêu gọi các cơ quan truyền thông bảo đảm tính chính xác, lấy thông tin từ các nguồn chính thức và tránh lan truyền hoặc đăng các thông tin hay tuyên bố không có căn cứ, thiếu độ tin cậy.

Hiện chưa thể xác minh liệu số tiền dự kiến được chuyển giao có thuộc về UAE hay nằm trong các tài khoản của Iran bị phong tỏa từ lâu trong hệ thống ngân hàng UAE hoặc ở nơi khác.

Tuy nhiên, khi được đề nghị bình luận về việc chuyển tiền này, một quan chức UAE nói nước này đang nỗ lực giảm căng thẳng và thúc đẩy hòa bình. Quan chức này nói: “Chính sách đối ngoại của UAE có định hướng là thúc đẩy hạ nhiệt căng thẳng và giảm đối đầu trên toàn khu vực, đồng thời thúc đẩy hòa bình và ổn định lâu dài. UAE ủng hộ các nỗ lực, bao gồm cả những nỗ lực do Mỹ thực hiện, nhằm bảo vệ người dân trong khu vực khỏi các hệ lụy của xung đột”.

Giải pháp tránh vượt “lằn ranh đỏ”

Trước đó trong ngày 12/6, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance nói rằng các khoản tiền bị phong tỏa sẽ không được giải ngân ngay cho Iran sau khi nước này ký thỏa thuận với Mỹ. Theo ông, thỏa thuận tiềm năng được xây dựng theo hướng Iran chỉ nhận được lợi ích kinh tế nếu thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình.

Nếu có thỏa thuận nói trên, điều đó cho thấy thay đổi đáng chú ý trong quan hệ UAE - Iran so với giai đoạn phần lớn thời gian chiến tranh, khi các cuộc tấn công của Iran khiến khách sạn ở Dubai vắng khách, buộc một số người nước ngoài rời đi và làm lung lay hình ảnh an toàn vốn là nền tảng cho vị thế trung tâm kinh doanh hàng đầu của quốc gia này.

Theo một nguồn tin, đây là cách giúp giải quyết xung đột giữa Mỹ và Iran mà không bên nào phải vượt qua “lằn ranh đỏ” của mình. Iran có thể tuyên bố đã nhận được khoản bồi thường thiệt hại chiến tranh, trong khi Mỹ có thể khẳng định họ không chi trả bất kỳ khoản tiền nào.

Trong khi đó, UAE đạt được mục tiêu bảo đảm an ninh và bảo vệ vị thế trung tâm kinh doanh của Dubai, đồng thời coi động thái này là một khoản đầu tư nhằm khôi phục lòng tin trong khu vực.

Theo thỏa thuận mà truyền thông đưa tin, để đổi lấy việc giải ngân, Iran sẽ chấm dứt tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào UAE, đồng thời hai bên sẽ khôi phục quan hệ song phương, bao gồm chia sẻ tình báo và hợp tác kinh tế.

Các nguồn tin tiết lộ Iran đã tiếp cận ít nhất hai quốc gia Arab vùng Vịnh khác để đạt các thỏa thuận tương tự.

Cuộc tấn công trực tiếp gần đây nhất nhằm vào UAE diễn ra hơn một tháng trước, vào ngày 4/5, khi Iran tấn công cảng Fujairah trên vịnh Oman.

Các cuộc đàm phán đã bắt đầu từ vài tuần trước nhưng được đẩy nhanh sau khi các quan chức của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tới Abu Dhabi tuần trước để gặp Sheikh Tahnoon bin Zayed Al Nahyan, cố vấn an ninh quốc gia UAE và là Phó Tiểu vương Abu Dhabi, đồng thời lưu trú tại nhà khách của ông.

Sau chuyến thăm đó, các quan chức UAE đã tới Tehran để đàm phán chi tiết về cơ chế thực hiện thỏa thuận.

Các khoản tiền bị phong tỏa

Các ngân hàng tại Dubai từ lâu đã nắm giữ lượng lớn tiền gửi có liên hệ với Iran. Phần lớn số tiền này hiện bị đóng băng theo các lệnh trừng phạt của Mỹ, vốn kiểm soát hệ thống thanh toán bằng USD trên toàn cầu và có thể khiến ngân hàng nước ngoài giao dịch với các thực thể Iran nằm trong danh sách đen bị cắt khỏi mạng lưới tài chính của Mỹ.

Ngày 11/4, một nguồn tin cấp cao Iran tiết lộ rằng Mỹ đã đồng ý giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran tại Qatar và các ngân hàng nước ngoài khác, dù một quan chức Mỹ nhanh chóng bác bỏ thông tin này.