UBTVQH yêu cầu làm rõ các quy định trong dự thảo Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi

Hoàn thiện cơ chế phân cấp, kiểm soát ô nhiễm môi trường

Tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, cơ quan soạn thảo đã tiếp thu nhiều ý kiến của đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự thảo luật theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp phát biểu.

Cụ thể, dự thảo bổ sung, làm rõ các tiêu chí xác định yếu tố nhạy cảm về môi trường, trong đó có vấn đề di dân, tái định cư, xả nước thải và nguồn nước phục vụ cấp nước sinh hoạt. Thẩm quyền thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), cấp giấy phép môi trường tiếp tục được phân cấp cho địa phương; một số đối tượng được chuyển sang đăng ký môi trường nhằm giảm thủ tục cho dự án đầu tư.

Đối với quản lý chất thải và kiểm soát ô nhiễm, dự thảo bổ sung quy định quản lý chất lượng nước mặt theo lưu vực, kiểm soát khả năng chịu tải của nguồn nước; đồng thời luật hóa công cụ kiểm tra khí thải, vùng phát thải thấp và hoàn thiện cơ chế quản lý tổng hợp chất lượng không khí. Các quy định về quan trắc cũng được chỉnh lý theo hướng bảo đảm tính chính xác, khách quan của dữ liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường thống nhất và tăng cường chia sẻ thông tin.

Về thị trường carbon, dự thảo tiếp tục duy trì quy định kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở 2 năm một lần, đồng thời hoàn thiện trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường theo thông lệ quốc tế, bảo đảm lợi ích quốc gia. Cơ quan soạn thảo cũng bổ sung quy định về thẩm quyền giải thể Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam và quỹ cấp tỉnh, kèm cơ chế chuyển tiếp để bảo đảm ổn định khi thực hiện.

Còn ý kiến khác nhau về mức chi ngân sách và miễn ĐTM

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề nghị đưa vào luật quy định mức chi tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho sự nghiệp bảo vệ môi trường. Theo cơ quan thẩm tra, quy định này sẽ tạo căn cứ để các bộ, ngành bố trí kinh phí và để Quốc hội giám sát việc thực hiện.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải.

Một vấn đề khác là đề xuất miễn ĐTM đối với dự án thứ cấp trong khu, cụm công nghiệp. Cơ quan thẩm tra cho rằng cần loại trừ những dự án có nguy cơ gây ô nhiễm rất cao, sử dụng nhiều hóa chất độc hại, phát sinh lượng lớn chất thải nguy hại, nhập khẩu phế liệu hoặc áp dụng công nghệ rủi ro cao. Báo cáo ĐTM của dự án hạ tầng khu công nghiệp chỉ đánh giá tác động tổng thể, chưa thể bao quát đầy đủ công nghệ và hóa chất của từng dự án thành phần.

Về ô nhiễm liên tỉnh, Ủy ban đề nghị quy định rõ trách nhiệm phối hợp, bắt buộc tham vấn ý kiến các địa phương chịu tác động đối với dự án có nguy cơ gây ô nhiễm liên tỉnh; đồng thời giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì điều phối khi sự cố ảnh hưởng từ hai tỉnh trở lên.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị bổ sung dịch vụ tư vấn môi trường vào danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; rà soát tính khả thi của các quy định về năng lực thực thi của chính quyền cấp xã, trách nhiệm tái chế bao bì và lộ trình phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.

Cho ý kiến tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, nhưng phải đi đôi với nâng cao năng lực giám sát, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan.

Đối với mức chi tối thiểu 2% ngân sách cho bảo vệ môi trường, Chủ tịch Quốc hội đồng tình với quan điểm của Chính phủ không quy định cứng tỷ lệ này trong luật. Theo Chủ tịch Quốc hội, việc phân bổ ngân sách được Quốc hội xem xét hằng năm; nếu luật hóa một tỷ lệ cố định sẽ thiếu linh hoạt khi cần điều chỉnh mức chi cao hơn.

Về miễn ĐTM cho dự án thứ cấp trong khu, cụm công nghiệp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục đơn giản hóa thủ tục để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, tránh phát sinh quy định rườm rà. Tuy nhiên, trách nhiệm xử lý ô nhiễm liên tỉnh cần được quy định rõ, không để xảy ra tình trạng đùn đẩy giữa các địa phương.

Giải trình thêm, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho biết, Chính phủ đề nghị không đưa tỷ lệ chi tối thiểu 2% vào dự thảo luật, trên cơ sở chủ trương không ban hành thêm quy định cứng về tỷ lệ phần trăm trong cân đối ngân sách cho từng ngành, lĩnh vực. Đối với việc miễn ĐTM cho dự án thứ cấp, Chính phủ đề nghị giữ phương án đã trình nhằm khơi thông nguồn lực, thu hút đầu tư nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát rủi ro môi trường.

Chính phủ tiếp thu ý kiến về phối hợp xử lý ô nhiễm liên tỉnh và sẽ rà soát cùng cơ quan thẩm tra. Về dịch vụ tư vấn môi trường, Chính phủ thống nhất đưa nội dung này vào Luật Đầu tư. Riêng Quỹ Bảo vệ môi trường, Chính phủ đề xuất bổ sung thẩm quyền quyết định thành lập, giải thể quỹ cho Chính phủ để xem xét trên cơ sở hiệu quả hoạt động và yêu cầu thực tiễn.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị Chính phủ tiếp tục phối hợp với cơ quan thẩm tra rà soát, hoàn thiện dự thảo, giải trình rõ những vấn đề còn ý kiến khác nhau, nhất là mức chi ngân sách cho bảo vệ môi trường, điều kiện miễn ĐTM, dịch vụ tư vấn môi trường và quy định về Quỹ Bảo vệ môi trường.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, thông qua dự thảo luật sau khi được tiếp thu, chỉnh lý theo kết luận tại phiên họp. Chính phủ chịu trách nhiệm về nội dung chính sách và kỹ thuật lập pháp, bảo đảm chất lượng, tiến độ trình Quốc hội quyết định vào cuối kỳ họp.