Ukraine bất lực trước 'mưa' tên lửa Nga, hệ thống Patriot lộ dấu hiệu cạn đạn đánh chặn

Nga tiếp tục gia tăng sức ép lên Ukraine bằng các đợt tập kích đường không quy mô lớn.

Thống kê của Không quân Ukraine cho thấy trong tháng 7, Nga đã phóng tổng cộng 381 tên lửa cùng hàng nghìn máy bay không người lái (UAV), tương đương hơn 12 tên lửa mỗi ngày. Đây là mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát.

Điều khiến Ukraine lo ngại hơn là tỷ lệ tên lửa đạn đạo trong các cuộc tấn công ngày càng tăng.

Không quân Ukraine cho biết chỉ đánh chặn được 58% tổng số tên lửa Nga trong tháng 7. Riêng các tên lửa đạn đạo như tên lửa đạn đạo Iskander-M và đạn phòng không S-400 hoán cải chỉ có tỷ lệ đánh chặn 28%.

Trong đợt tập kích rạng sáng 5/8, Ukraine thừa nhận không bắn hạ được bất kỳ mục tiêu nào trong số 4 tên lửa hành trình siêu thanh Oniks, tên lửa hành trình siêu vượt âm Zircon cùng 24 tên lửa đạn đạo Iskander-M và đạn phòng không S-400 hoán cải mà Nga phóng.

Các tổ hợp phòng không Patriot cũng không khai hỏa trong cuộc tấn công này, làm dấy lên nhận định rằng Kiev đang thiếu tên lửa đánh chặn.

Tên lửa đạn đạo được xem là thách thức lớn nhất đối với phòng không Ukraine. Loại vũ khí này bay với tốc độ rất cao và lao xuống mục tiêu theo quỹ đạo gần như thẳng đứng, khiến lực lượng phòng không chỉ có vài phút để phát hiện, tính toán quỹ đạo và triển khai đánh chặn.

Ông Ivan Stupak, cựu sĩ quan Cơ quan An ninh Ukraine, cho biết các cuộc tập kích bằng tên lửa đạn đạo thường diễn ra rất bất ngờ.

Theo ông, từ lúc còi báo động vang lên đến khi tên lửa rơi xuống chỉ còn rất ít thời gian để người dân tìm nơi trú ẩn.

Nga cũng liên tục điều chỉnh chiến thuật bằng cách thay đổi hướng tiếp cận, thời điểm phóng và sử dụng đầu đạn mồi bẫy trên một số loại tên lửa nhằm làm giảm hiệu quả đánh chặn. Điều này buộc Ukraine phải liên tục thích nghi nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn.

Hiện nay, tổ hợp phòng không Patriot do Mỹ và các đồng minh viện trợ vẫn là lá chắn chủ lực của Ukraine trước các cuộc tập kích bằng tên lửa đạn đạo.

Mỗi tổ hợp có giá gần 1,1 tỷ USD. Một khẩu đội hoàn chỉnh gồm xe chỉ huy, radar điều khiển hỏa lực, xe phát điện, đài thông tin liên lạc và 6 - 8 bệ phóng.

Ukraine được trang bị tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE cho Patriot. Loại tên lửa này có tầm bắn tối đa 120 km đối với máy bay và 60 km đối với tên lửa đạn đạo.

Kiev nhiều lần khẳng định đây là hệ thống duy nhất đủ khả năng đối phó tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và tên lửa đạn đạo Iskander-M.

Tuy nhiên, hiệu quả của Patriot phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn tên lửa đánh chặn. Theo các quan chức Ukraine, kho dự trữ của Mỹ đã suy giảm sau các chiến dịch quân sự tại Trung Đông, trong khi nhu cầu từ nhiều đồng minh khác cũng tăng lên, khiến lượng đạn viện trợ cho Kiev giảm đáng kể.

Tình trạng thiếu hụt bộc lộ rõ trong cuộc tập kích rạng sáng 1/8. Nga phóng 35 tên lửa, trong đó có 27 tên lửa đạn đạo, nhưng Ukraine chỉ đánh chặn được 2 quả.

Sau vụ tấn công, ông Volodymyr Zelensky cho biết nguyên nhân chủ yếu là Ukraine không còn đủ tên lửa Patriot để đối phó với số lượng mục tiêu quá lớn.

Ukraine từng đề xuất với Washington từ năm 2024 về việc cho phép sản xuất tên lửa Patriot trong nước hoặc hợp tác với các đối tác châu Âu nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Mỹ. Tuy nhiên, đề xuất này không được chấp thuận.

Cuối tháng 7, ông Donald Trump phát tín hiệu tích cực về khả năng cấp phép sản xuất Patriot, song cho biết Mỹ vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.