Ukraine bất ngờ khi ông Trump công bố thỏa thuận dầu diesel với Nga

Phái đoàn Ukraine tới Miami, bang Florida, tuần trước với kỳ vọng thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng với Nga. Tuy nhiên, diễn biến sau đó khiến các quan chức Kiev sửng sốt, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đạt thỏa thuận liên quan đến nguồn cung dầu diesel của Nga.

Theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, Kiev đề xuất ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu và cơ sở dầu mỏ của Nga nếu Moskva chấm dứt các cuộc tập kích nhằm vào hạ tầng năng lượng Ukraine.

Chính quyền Ukraine tin rằng Washington có đủ ảnh hưởng để thúc đẩy 2 bên đạt được thỏa thuận.

Ông Zelensky cho biết trước cuộc gặp, ông đã trao đổi với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner về khả năng tạo đột phá ngoại giao trước mùa đông và cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ.

Ông Witkoff sau đó đề xuất tổ chức cuộc gặp ở Florida để thảo luận những ý tưởng mới.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo Ukraine, 2 đặc phái viên Mỹ không đề cập đến khả năng Washington đạt thỏa thuận dầu diesel với Nga.

Phái đoàn Ukraine chỉ biết Tổng thống Trump dự định điện đàm với người đồng cấp Nga Vladimir Putin ngày 9/10 và có thể công bố quyết định liên quan đến các lệnh trừng phạt.

Các quan chức Ukraine cho biết họ bất ngờ khi được thông báo Washington chuẩn bị nới lỏng trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga.

Một quan chức cấp cao Ukraine nói với Kyiv Independent rằng đại diện các nước Đức, Pháp, Anh, Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cũng sửng sốt trước diễn biến này.

Khoảng 1 giờ sau, ông Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng cuộc thảo luận với ông Putin diễn ra thành công. Theo tuyên bố của Tổng thống Mỹ, Nga sẽ cung cấp hàng triệu tấn dầu diesel cho Mỹ và thị trường toàn cầu.

Động thái này gây chú ý bởi trước đó, ông Trump đã ký sắc lệnh mở rộng trừng phạt Nga nhằm hạn chế nguồn thu từ dầu mỏ và khí đốt, qua đó gây sức ép tài chính lên Moskva trong cuộc chiến tại Ukraine.

Bộ Tài chính Mỹ sau đó thông báo Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài sẽ cấp giấy phép tạm thời, cho phép đưa dầu diesel Nga ra thị trường toàn cầu đến ngày 7/4/2027. Một quan chức Ukraine cho rằng thời hạn miễn trừ cho thấy Washington có thể đã chuẩn bị kế hoạch từ trước.

Chưa đầy 48 giờ sau, ngày 11/10, ông Trump tiếp tục tuyên bố Nga và Ukraine nhất trí ngừng tấn công hạ tầng năng lượng của nhau.

Tuy nhiên, ông Zelensky khẳng định Kiev chưa đạt thỏa thuận như vậy và chỉ biết thông tin qua truyền thông. Ông cho biết Ukraine sẵn sàng hưởng ứng nếu Nga thực sự đồng ý ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng.

Phía Nga cũng phát tín hiệu chưa nắm rõ nội dung tuyên bố. Ông Igor Ananskikh, Phó chủ tịch thứ nhất Ủy ban Năng lượng thuộc Hạ viện Nga, nói rằng thông tin này có thể nhằm tác động đến giá dầu, nhưng ông không biết mức độ xác thực của thỏa thuận.

Ông Zelensky cho biết sẽ yêu cầu nhóm đàm phán làm rõ nội dung các cuộc gặp với phía Mỹ, đồng thời tìm hiểu liệu việc nới lỏng trừng phạt có liên quan đến kế hoạch các đặc phái viên Mỹ tới Moskva hay không.

Dù bất bình trước cách Washington xử lý vấn đề, nhà lãnh đạo Ukraine khẳng định Mỹ vẫn giữ vai trò quan trọng trong nỗ lực chấm dứt chiến tranh.