Ukraine đang phụ thuộc vào UAV như thế nào trong xung đột với Nga?

Các đồng minh phương Tây như Mỹ theo dõi sát sao cuộc xung đột tại Ukraine để rút ra bài học về chiến tranh quy mô lớn hiện đại, trong đó có vai trò ngày càng nổi bật của UAV. Theo các ước tính, khoảng 80% các đòn tấn công của Kiev hiện có sự tham gia của UAV – yếu tố giúp nước này duy trì năng lực tác chiến trước Nga.

Ảnh minh họa: Reuters

Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào UAV của Kiev không hoàn toàn xuất phát từ học thuyết quân sự, mà phần lớn do thiếu hụt các hệ thống vũ khí khác - một khác biệt quan trọng khi quân đội phương Tây cân nhắc điều chỉnh cơ cấu lực lượng.

Một người huấn luyện điều khiển UAV của Lục quân Mỹ, đồng thời là cựu binh NATO từng tham chiến tại Ukraine nói với Business Insider rằng Ukraine nhiều khi sử dụng UAV trong những nhiệm vụ không thực sự phù hợp. Ông Jakub Jajcay, cựu thành viên lực lượng đặc nhiệm Slovakia - quốc gia thành viên NATO cho biết nhiều nhiệm vụ dùng UAV lẽ ra nên sử dụng loại vũ khí khác để đạt hiệu quả cao hơn.

“Có một mức độ nhận thức nhất định và cả sự thất vọng với những nhiệm vụ chúng tôi được giao. Những người điều khiển UAV biết rằng đôi khi chúng tôi đang lãng phí UAV”, ông Jakub Jajcay nói. Theo ông, trong nhiều tình huống, pháo sẽ là lựa chọn tốt hơn nếu có sẵn.

“Với các quân đội có điều kiện về thời gian và nguồn lực tài chính, việc phát triển những hệ thống tinh vi hơn sẽ hợp lý hơn", ông nhận định.

Lục quân Mỹ cho biết họ hiểu rõ hoàn cảnh đặc thù của Ukraine, ngay cả khi Washington đang đẩy mạnh nâng cao năng lực tác chiến bằng UAV. Thiếu tá Rachel Martin, Giám đốc khóa huấn luyện tác chiến UAV tiên tiến của Lục quân Mỹ, nhận định Ukraine đang “chiến đấu để sinh tồn”.

“Họ sử dụng những gì sẵn có vì không có hệ thống tác chiến đa tầng như chúng tôi", bà Rachel Martin nói, ám chỉ năng lực phối hợp tác chiến trên bộ, trên không và trong không gian của Mỹ.

Bà Martin cho rằng cục diện chiến sự có thể đã rất khác nếu Ukraine khởi đầu với một tổ hợp công nghiệp – quốc phòng tương đương Mỹ, có khả năng sản xuất vũ khí tiên tiến quy mô lớn. Dù sở hữu lực lượng quân sự nhỏ hơn nhiều so với Nga và từng bị dự báo sẽ nhanh chóng sụp đổ, Ukraine đến nay vẫn cầm chân được đối phương, trong đó UAV đóng vai trò then chốt trong kho vũ khí hạn chế của nước này.

Theo bà Martin, một phần trong chương trình huấn luyện của Mỹ là đảm bảo binh sĩ không sử dụng UAV trong mọi tình huống, bởi chúng không phải lúc nào cũng là lựa chọn tối ưu.

“UAV là một công cụ để hoàn thành nhiệm vụ, nhưng không phải lúc nào cũng là công cụ phù hợp cho mọi loại nhiệm vụ”, bà nhấn mạnh, đồng thời cho rằng các hệ thống vũ khí tiên tiến truyền thống của Mỹ vẫn vượt trội trong một số kịch bản tác chiến.

Quân đội Mỹ, cũng như nhiều quốc gia NATO khác, đang tăng mạnh đầu tư vào UAV sau khi chứng kiến hiệu quả của loại khí tài này tại Ukraine, đặc biệt là các UAV cỡ nhỏ không chỉ dùng để trinh sát mà còn để tấn công.

Theo bà Martin, Ukraine đã phá hủy hoặc gây hư hại nhiều khí tài đắt tiền của Nga, từ xe tăng đến hệ thống phòng không, bằng UAV cỡ nhỏ, cho thấy “một khoản chi phí nhỏ có thể phá hủy mục tiêu có giá trị chiến lược lên tới hơn 7 triệu USD”. Bà nhận định đây là “một bài học mở mang tầm mắt cho thế giới” và Mỹ không thể bỏ qua, dù sở hữu năng lực quân sự tiên tiến.

“Nếu bài toán là chi phí, thì UAV rõ ràng là lựa chọn hợp lý. Chúng rẻ hơn và không đặt sinh mạng con người vào nguy hiểm để hoàn thành nhiệm vụ”, bà nói.

Dẫu vậy, nhiều chuyên gia quân sự cho rằng phương Tây đúng khi không phụ thuộc vào UAV ở mức độ như Ukraine. Ông Jajcay khẳng định “không thể phủ nhận UAV rất hữu ích”, song nhấn mạnh cần cân nhắc kỹ liệu chúng có phải là công cụ hiệu quả và kinh tế nhất cho phần lớn các nhiệm vụ thực địa hay không.

Kiều Anh/VOV.VN Tổng hợp