Ukraine 'dùng dao mổ trâu để giết gà' khi đối phó UAV Nga

Ukraine đang phải tận dụng tiêm kích F-16 do Mỹ sản xuất để đối phó các máy bay không người lái (UAV) phản lực Nga, trong bối cảnh kho tên lửa phòng không suy giảm và những phương tiện đánh chặn cơ động khó đối phó mục tiêu bay nhanh, ở độ cao lớn.

Khi tiếp nhận những chiếc F-16 đầu tiên từ các đồng minh phương Tây năm 2023, Ukraine kỳ vọng dòng tiêm kích có giá 30-35 triệu USD mỗi chiếc sẽ góp phần thay đổi cục diện chiến trường.

Tuy nhiên, phi đội này hiện chủ yếu thực hiện nhiệm vụ phòng không, thay vì không chiến hoặc tập kích mục tiêu mặt đất.

Các UAV Geran phản lực thế hệ mới của Nga có tốc độ và trần bay vượt khả năng của nhiều tổ hợp súng máy phòng không cơ động, khiến F-16 trở thành một trong những phương tiện đánh chặn quan trọng của Kiev.

Tổng thống Volodymyr Zelensky từng mô tả dòng tiêm kích này là một trong những công cụ hiệu quả nhất để tiêu diệt UAV tốc độ cao.

Tuy nhiên, việc sử dụng tiêm kích đắt tiền để bắn hạ UAV có giá sản xuất chưa tới 70.000 USD đặt ra bài toán kinh tế và hậu cần.

Theo giới chức Ukraine, phi đội khoảng 50 chiếc F-16 đang phải hoạt động với cường độ cao, làm gia tăng nguy cơ hỏng hóc và nhu cầu bảo dưỡng.

Đầu tháng này, ông Zelensky cho biết khoảng một nửa số F-16 của Ukraine phải nằm đất để bảo dưỡng tại các nước châu Âu.

Kiev vẫn chờ thêm máy bay do Bỉ cam kết viện trợ, trong khi số phi công được đào tạo mỗi khóa còn hạn chế. Nguồn cung đạn dược cũng là một trong những thách thức lớn nhất.

David A. Deptula, trung tướng không quân Mỹ đã nghỉ hưu và đứng đầu Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell, nhận định Ukraine đang phải khai thác tối đa phi đội tiêm kích ít ỏi để bù đắp những thiếu hụt trong hệ thống phòng không.

Ông cảnh báo cách sử dụng F-16 như vậy chẳng khác nào “dùng dao mổ trâu để giết gà”, khiến Kiev tiêu hao nguồn lực hạn hẹp với tốc độ khó duy trì lâu dài.

Ukraine đang phát triển các dòng UAV đánh chặn nhằm giảm phụ thuộc vào tiêm kích và tên lửa Patriot đắt đỏ. Dù vậy, F-16 vẫn là một trong số ít phương tiện đủ khả năng truy đuổi UAV phản lực Nga.

Yurii Ihnat, người phát ngôn không quân Ukraine, cho biết F-16 từng đánh chặn tới 90% số tên lửa hành trình đối phương trong một số đợt tập kích. Ông cũng tiết lộ một phi công gần đây bắn hạ 10 UAV phản lực chỉ trong một chuyến xuất kích.

Trung tướng Krzysztof Krol, trợ lý tổng tham mưu trưởng quân đội Ba Lan, nhận định F-16 giữ vai trò sống còn đối với Ukraine, nhưng số lượng hiện có vẫn chưa đáp ứng nhu cầu phòng không.