Ukraine muốn Mỹ tăng viện trợ tên lửa Patriot để ngăn các cuộc tấn công từ Nga

Hệ thống tên lửa Patriot. Ảnh: AFP/TTXVN (không được phép khai thác, sử dụng bởi bên thứ ba)

Ukraine chỉ có số ít tên lửa so với nhu cầu

Theo truyền thông phương Tây, Tổng thống Zelensky cho rằng nếu Mỹ bán cho Ukraine lượng tên lửa tương đương 5% kho dự trữ hiện tại, Kiev có thể đủ sức vượt qua mùa đông và bảo vệ thêm nhiều dân thường. Nếu con số này tăng lên 10%, Ukraine có thể đánh chặn toàn bộ tên lửa đạn đạo mà Nga phóng vào nước này.

“Năm nay, chúng tôi có số tên lửa đánh chặn ít hơn 2,5 lần so với năm 2025, trong khi Nga có số tên lửa đạn đạo mỗi tháng cao gấp đôi trước đây”, ông Zelensky nói.

Các cuộc tập kích bằng tên lửa đạn đạo của Nga đã gia tăng nhanh chóng trong những tuần gần đây, trong đó thủ đô Kiev là một trong những mục tiêu chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Moskva đang tận dụng tình trạng kho tên lửa Patriot của Ukraine gần như cạn kiệt để tăng cường các cuộc tấn công vào những thành phố của nước này.

Theo Liên hợp quốc, tháng 7 là tháng có số dân thường Ukraine thiệt mạng cao nhất kể từ tháng 4/2022. “Mỗi đêm đều có các cuộc tấn công, và 4-5 lần mỗi tháng chúng tôi phải hứng chịu những đợt tập kích quy mô lớn. Đó là những đêm kinh hoàng. Người dân rất anh hùng và kiên cường, nhưng họ đã mệt mỏi”, Tổng thống Ukraine nói.

Ông Zelensky thậm chí đưa ra lời kêu gọi trực tiếp với Washington: “Nếu họ bán cho chúng tôi 5%, chúng tôi sẽ vượt qua mùa đông và cứu được nhiều sinh mạng. Nếu họ có thể bán 10%, chúng tôi sẽ tiêu diệt toàn bộ tên lửa đạn đạo của Nga. Hiện tôi chỉ có 1%”.

Cuộc đua khan hiếm toàn cầu

Tình trạng thiếu hụt Patriot không chỉ xuất phát từ nhu cầu của Ukraine. Mỹ hiện cũng phải đối mặt với lượng dự trữ tên lửa đánh chặn suy giảm sau cuộc chiến với Iran, khi Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh đã sử dụng hàng chục tên lửa để đối phó với các đợt phóng tên lửa và thiết bị bay không người lái giá rẻ từ Tehran.

Sự thiếu hụt này đang gây sức ép đặc biệt lớn lên Ukraine, nơi nhiều thành phố có những đêm gần như không còn khả năng phòng thủ trước các đợt tập kích bằng tên lửa của Nga.

Bên cạnh việc tìm cách mua thêm tên lửa từ Mỹ và các đồng minh, Kiev cũng đang kỳ vọng có thể tự sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot trong tương lai. Tuy nhiên, ông Zelensky thừa nhận kế hoạch này vẫn còn nhiều bất định.

Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng cho biết Washington sẽ cho phép Ukraine xin giấy phép sản xuất loại tên lửa đánh chặn phức tạp này. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau, ông Trump lại nói chưa chắc chắn về ý tưởng trên.

Các nhà sản xuất hệ thống Patriot đã cử quan chức tới Kiev để thảo luận về khả năng hợp tác sản xuất, nhưng đến nay chưa đạt được kết quả rõ ràng.

“Tôi hy vọng sẽ có được điều đó. Hiện tôi chưa có 5% và cũng chưa nhận được sự chấp thuận như vậy. Đây là một thách thức lớn đối với tôi, một trong những thách thức lớn nhất kể từ khi cuộc chiến bắt đầu”, ông Zelensky nói.

Tổng thống Ukraine cho biết ông đang trực tiếp vận động Nhà Trắng thông qua các cuộc gọi, tin nhắn, đồng thời tìm kiếm sự hỗ trợ từ các đồng minh để thuyết phục Washington tăng viện trợ Patriot. Tuy nhiên, ông từ chối tiết lộ chi tiết về những trao đổi gần đây với chính quyền Tổng thống Trump.

Ông xác nhận vừa có cuộc điện đàm với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance nhưng không bình luận về thông tin được Financial Times đưa ra rằng ông Vance có thể đã đề nghị Ukraine ngừng các cuộc tấn công nhằm vào một cảng dầu của Nga ở Biển Đen, vốn gây ảnh hưởng tới các doanh nghiệp Mỹ và làm gia tăng nguy cơ giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh.

Muốn Mỹ can dự sâu hơn vào tiến trình hòa bình

Bên cạnh vấn đề phòng không, Ukraine cũng đã đưa ra những đề xuất mới cho tiến trình hòa bình do Tổng thống Trump thúc đẩy, dù các nỗ lực đàm phán dường như rơi vào bế tắc trong những tháng gần đây.

Ông Zelensky không tiết lộ nội dung cụ thể của các đề xuất nhưng cho rằng Washington cần tham gia sâu hơn vào kế hoạch hòa bình.

“Chúng tôi cần sự tham gia nhiều hơn của phía Mỹ vào kế hoạch hòa bình. Tôi biết ơn đội ngũ của Tổng thống Trump vì họ muốn tiếp tục. Ông Putin hiện không muốn chấm dứt cuộc chiến và chưa có đủ sức ép đối với ông ấy”, ông nói.

Nhà lãnh đạo Ukraine đồng thời bác bỏ khả năng Kiev nhượng phần lãnh thổ còn lại ở Donbass. Theo ông, vấn đề quan trọng nhất với Ukraine vẫn là các cam kết bảo đảm an ninh, nhằm ngăn Nga tiếp tục phát động một cuộc chiến mới sau khi đạt được thỏa thuận đình chiến.

Trong bối cảnh kho tên lửa đánh chặn của Ukraine tiếp tục ở mức thấp, lời kêu gọi của Tổng thông Ukraine cho thấy bài toán phòng không đang trở thành một trong những yếu tố cấp bách nhất đối với Kiev, không chỉ để bảo vệ các thành phố trước các đợt tập kích hiện tại mà còn duy trì khả năng chống chịu trong những tháng mùa đông sắp tới.