Ukraine-Mỹ bắt tay xây dựng sáng kiến hòa bình mới, đưa Nga trở lại bàn đàm phán

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) trong cuộc gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, trong nỗ lực sớm chấm dứt xung đột theo những điều kiện có thể chấp nhận được đối với cả Nga và Ukraine, tại Washington, D.C., ngày 19/8/2025. Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN

Theo các nguồn tin của báo The Kyiv Independent ngày 24/7, các đề xuất mới sẽ phản ánh những gì phía Ukraine gọi là "thực tế mới trên chiến trường" sau nhiều tháng cục diện xung đột thay đổi.

Một quan chức Mỹ cho biết Nhà Trắng tin rằng Điện Kremlin hiện có thể sẵn sàng hơn trong việc chấp nhận ít nhất một lệnh ngừng bắn một phần trên không, khi Ukraine ngày càng mở rộng các cuộc tấn công vào sâu trong lãnh thổ Liên bang Nga.

Nỗ lực ngoại giao mới được khởi động sau nhiều tháng bế tắc, trong bối cảnh Washington tìm cách khôi phục tiến trình đàm phán vốn gần như đình trệ từ đầu năm.

Các cuộc đàm phán hòa bình được nối lại

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gần đây đã có cuộc điện đàm với hai đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump là các ông Steve Witkoff và Jared Kushner.

Đây là những người đang dẫn dắt các nỗ lực của Washington nhằm làm trung gian cho một giải pháp chấm dứt xung đột giữa Ukraine và Liên bang Nga.

Theo một nguồn tin nắm trực tiếp nội dung cuộc trao đổi, hai bên không thảo luận chi tiết về các đề xuất cụ thể. Thay vào đó, hai đặc phái viên thông báo với ông Zelensky rằng Nhà Trắng đang chuẩn bị một khuôn khổ đàm phán sửa đổi.

Bước tiếp theo dự kiến sẽ là phối hợp chặt chẽ với Kiev trước khi các đề xuất này được chuyển tới phía Liên bang Nga.

Ukraine từng hy vọng sẽ tiếp tục các cuộc trao đổi trực tiếp với ông Witkoff và ông Kushner tại Phần Lan trong tuần này. Tuy nhiên, kế hoạch đã bị gián đoạn do tình hình leo thang mới nhất giữa Mỹ và Iran.

Dù vậy, các cuộc thương lượng vẫn đang tiếp tục diễn ra ở hậu trường.

Theo các quan chức tham gia xây dựng kế hoạch, hiện ông Witkoff và ông Kushner chưa có kế hoạch tới Kiev, nhưng dự kiến sẽ đến Liên bang Nga vào cuối tháng 7 hoặc đầu tháng 8, sau khi hoàn tất việc thống nhất lập trường với phía Ukraine.

Ông Trump và ông Zelensky chuẩn bị bước đi tiếp theo

Nỗ lực ngoại giao mới được kỳ vọng sẽ được thúc đẩy mạnh hơn vào đầu tuần tới.

Tổng thống Zelensky và Tổng thống Trump đang chuẩn bị có cuộc gặp nhằm thảo luận về giai đoạn tiếp theo của sáng kiến hòa bình.

Một nguồn tin am hiểu kế hoạch cho biết hai nhà lãnh đạo có thể gặp nhau bên lề lễ tang Thượng nghị sĩ Mỹ Lindsey Graham vào ngày 28/7, mặc dù phương án tổ chức cuộc gặp tại Nhà Trắng vẫn đang được cân nhắc.

Một trong những nội dung dự kiến được thảo luận là nỗ lực mới nhằm thu xếp cuộc gặp trực tiếp giữa ông Zelensky và Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin.

Ông Zelensky nhiều lần khẳng định chỉ có Tổng thống Putin mới có đủ thẩm quyền để chấm dứt cuộc xung đột toàn diện hiện nay. Tuy nhiên, mọi nỗ lực tổ chức cuộc gặp đều vấp phải cùng một trở ngại.

Điện Kremlin liên tục từ chối các cuộc gặp tại một quốc gia trung lập, đồng thời yêu cầu ông Zelensky phải đến Liên bang Nga.

Về phần mình, Kiev cho rằng đây không phải là một đề xuất thiện chí, mà chỉ là cách để tránh các cuộc đàm phán trực tiếp.

Trước đó, ông Trump từng tuyên bố ông không phản đối việc tham gia một cuộc gặp như vậy nếu điều đó giúp thúc đẩy tiến trình hòa bình.

Chiến trường đã thay đổi

Trong những tháng gần đây, cả hai bên đều tăng cường đáng kể các chiến dịch không kích tầm xa.

Ukraine đã đẩy mạnh các cuộc tấn công nhằm vào hệ thống hậu cần, cơ sở hạ tầng quân sự và các mục tiêu chiến lược nằm sâu trong lãnh thổ Liên bang Nga.

Ở chiều ngược lại, Liên bang Nga cũng gia tăng các cuộc tập kích bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào các thành phố của Ukraine, trong đó đáng chú ý là thủ đô Kiev.

Ukraine hiện đang đối mặt với tình trạng thiếu nghiêm trọng tên lửa đánh chặn Patriot, vốn là hệ thống duy nhất hiện nay có khả năng đánh chặn các tên lửa đạn đạo của Liên bang Nga.

Trước đó, Tổng thống Zelensky đã gửi thư cho ông Trump để cảnh báo về sự thiếu hụt năng lực phòng thủ trước tên lửa đạn đạo của Ukraine. Mặc dù Nhà Trắng đã phản hồi, nhưng vẫn chưa rõ Mỹ có đồng ý hỗ trợ khắc phục tình trạng này hay không.

Theo các nguồn tin, chính diễn biến trên chiến trường đang định hình các tính toán ngoại giao mới.

Lập luận được đưa ra là cả hai bên đều có thể có động lực chấp nhận một thỏa thuận ngừng bắn trên không: Ukraine đang cạn dần tên lửa đánh chặn, trong khi Liên bang Nga ngày càng phải đối mặt với các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine.

Một quan chức Mỹ nhận định Washington tin rằng Liên bang Nga hiện có thể cởi mở hơn đối với việc đàm phán về một lệnh ngừng bắn trên không so với vài tháng trước.

Tuy nhiên, việc liệu thiện chí đó có mở rộng sang một thỏa thuận hòa bình toàn diện hay không vẫn còn rất nhiều nghi ngờ.

Các quan chức Mỹ từ chối cho biết liệu Nhà Trắng có gia tăng sức ép đối với Liên bang Nga nếu Moskva không chấp nhận các đề xuất mới hay không.

Ngày 23/7, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố: "Chúng tôi vẫn để ngỏ cánh cửa đối với tiến trình đàm phán".

Trong khi đó, các quan chức Ukraine vẫn tỏ ra hoài nghi về khả năng Moskva thực sự sẵn sàng chấm dứt cuộc xung đột.

Theo đánh giá của họ, cơ hội thực tế nhất hiện nay là đạt được một thỏa thuận ngừng bắn trên không, ngay cả khi các cuộc giao tranh trên bộ vẫn tiếp tục diễn ra.