Ứng dụng AI trong khai thác thông tin quốc tế phục vụ tham mưu chính sách tiền tệ

Từ áp lực “biển thông tin” đến yêu cầu đổi mới cách làm việc

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, việc nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức đã trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng. Thực hiện Kế hoạch số 01-KH/BCHTW ngày 21/3/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cũng như Quyết định số 1938/QĐ-NHNN ngày 28/4/2025 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, Vụ CSTT đã từng bước tiếp cận và ứng dụng các công cụ số vào hoạt động chuyên môn, hướng tới cải tiến quy trình làm việc và nâng cao hiệu quả tham mưu chính sách, phù hợp với điều kiện thực tiễn của đơn vị.

Các cán bộ tham mưu chính sách tiền tệ đang chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào công việc chuyên môn hằng ngày - Ảnh minh họa

Là đơn vị đảm nhiệm chức năng tham mưu, nghiên cứu và tổng hợp thông tin kinh tế vĩ mô, Vụ CSTT thường xuyên phải tiếp cận, xử lý khối lượng lớn báo cáo, ấn phẩm quốc tế từ các tổ chức uy tín như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD)… Đây là những tài liệu chuyên sâu, chứa nhiều nội dung phân tích, đánh giá về tình hình kinh tế vĩ mô, triển vọng tăng trưởng, các rủi ro, bất ổn tiềm ẩn và hàm ý chính sách. Việc đọc, chọn lọc và phân tích toàn diện nguồn tài liệu này đòi hỏi nhiều thời gian và công sức, trong khi yêu cầu về tính kịp thời của công tác tham mưu ngày càng cao. Chính từ áp lực thực tiễn đó, nhu cầu tìm kiếm công cụ hỗ trợ hiệu quả hơn cho quá trình khai thác thông tin đã trở nên rõ nét.

Xuất phát từ thực tiễn công việc, các cán bộ trong Vụ đã tích cực học hỏi và chủ động ứng dụng công cụ AI để hỗ trợ khai thác thông tin và xử lý nội dung chính của các báo cáo quốc tế. Việc ứng dụng này tập trung vào chắt lọc các luận điểm quan trọng, nhận diện xu hướng nổi bật và tổng hợp các khuyến nghị chính sách, qua đó phục vụ trực tiếp nhu cầu cập nhật thông tin, phân tích, dự báo và xây dựng báo cáo chuyên môn.

Thực tiễn triển khai cho thấy, việc ứng dụng AI trong tóm tắt tài liệu đã góp phần rút ngắn đáng kể thời gian tiếp cận, xử lý các nguồn thông tin có dung lượng lớn, tạo điều kiện để cán bộ nhanh chóng nắm bắt những nội dung cốt lõi thay vì phải đọc, tra cứu, tìm kiếm số lượng lớn báo cáo lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm trang trong điều kiện hạn chế về thời gian và nguồn lực. Nhờ đó, công tác nghiên cứu được hỗ trợ hiệu quả hơn, đặc biệt trong việc theo dõi sát các diễn biến kinh tế quốc tế và nhận diện sớm những yếu tố có thể tác động đến điều hành chính sách tiền tệ trong nước. Việc khai thác thông tin theo hướng có chọn lọc cũng góp phần nâng cao chất lượng nội dung trong các báo cáo phân tích, tham mưu của đơn vị đảm bảo thông tin đến tay người nhận không chỉ nhanh hơn mà còn “đúng, trúng, đủ” hơn.

Không dừng lại ở giá trị công cụ, sáng kiến này còn mang ý nghĩa lan tỏa, từng bước hình thành thói quen ứng dụng công nghệ số trong công việc chuyên môn, phù hợp với tinh thần của phong trào “Bình dân học vụ số”. Thay vì chỉ tiếp cận công nghệ ở mức làm quen, cán bộ trong Vụ đã áp dụng, khai thác công cụ số như một trợ lý đồng hành trong xử lý thông tin, qua đó nâng cao hiệu quả làm việc của cả cá nhân và tập thể.

Con người giữ vai trò trung tâm trong ứng dụng AI

Dù mang lại nhiều lợi ích thiết thực, quá trình triển khai ứng dụng AI cũng cho thấy rõ một nguyên tắc quan trọng, đó là AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế vai trò trung tâm của cán bộ chuyên môn. Vụ CSTT xác định rõ trách nhiệm của cán bộ trong việc kiểm chứng, chọn lọc và đánh giá thông tin do AI xử lý. Việc ứng dụng AI cần được thực hiện một cách thận trọng, có kiểm soát, không thay thế hoàn toàn quá trình nhận định, phân tích, đánh giá chuyên sâu vốn đòi hỏi kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn. Đây chính là “van an toàn” bảo đảm tính chính xác của thông tin và sự phù hợp với định hướng điều hành chính sách. Nói cách khác, công nghệ giúp cán bộ đi nhanh hơn, còn năng lực chuyên môn mới là yếu tố quyết định đi đúng hướng - sự kết hợp hài hòa giữa hai yếu tố này chính là chìa khóa để đảm bảo chất lượng đầu ra của các sản phẩm nghiên cứu, báo cáo tham mưu chính sách của đơn vị.

Có thể thấy, việc ứng dụng AI trong tóm tắt và xử lý thông tin từ các báo cáo quốc tế là một giải pháp thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tiễn và tính chất công việc của Vụ CSTT. Sáng kiến này không chỉ góp phần cải tiến phương thức tiếp cận, xử lý thông tin, tiết kiệm thời gian, nâng cao chất lượng thông tin phục vụ công tác tham mưu, viết báo cáo, mà còn thể hiện tinh thần chủ động, sáng tạo trong triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” tại đơn vị.

Trong thời gian tới, Vụ CSTT sẽ tiếp tục phổ biến và khuyến khích việc ứng dụng các công cụ AI trong hỗ trợ tóm tắt tài liệu tới toàn thể cán bộ trong Vụ, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả khai thác và sử dụng thông tin, đáp ứng tốt hơn yêu cầu ngày càng cao của công tác phân tích, đánh giá, tham mưu điều hành chính sách tiền tệ trong bối cảnh mới. Đồng thời, Vụ CSTT tiếp tục đẩy mạnh phổ biến và triển khai hiệu quả kế hoạch hành động của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; khuyến khích cán bộ, công chức chủ động nghiên cứu, đề xuất các sáng kiến ứng dụng công nghệ số vào thực tiễn công tác. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của đơn vị, đáp ứng yêu cầu đổi mới trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu rộng của ngành Ngân hàng và nền kinh tế.