Ứng dụng AI và robot thúc đẩy chuyển đổi sản xuất ngành dệt may

Toàn cảnh Hội thảo "Ứng dụng AI và Robot trong chuyển đổi sản xuất ngành Dệt may”. Ảnh: Hằng Trần/Bnews/Vnanet.vn

Ngày 29/10 tại Hà Nội, Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) phối hợp với Trung tâm Hỗ trợ phát triển công nghiệp thuộc Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương và Viện Công nghệ Công nghiệp Hàn Quốc tổ chức Hội thảo “Ứng dụng AI và Robot trong chuyển đổi sản xuất ngành dệt may”.

Đây là kỳ Hội thảo công nghệ dệt may lần thứ 12, tiếp nối chuỗi hoạt động hợp tác thường niên được triển khai từ năm 2015 nhằm giới thiệu các giải pháp kỹ thuật tiên tiến, chia sẻ kiến thức và tăng cường kết nối ngành dệt may giữa Việt Nam, Hàn Quốc cùng các nước châu Á.

Phát biểu tại hội thảo, ông Đỗ Nam Bình, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp thuộc Bộ Công Thương nhấn mạnh, dệt may giữ vị trí chiến lược trong nền kinh tế Việt Nam, đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu, tạo việc làm ổn định cho hàng triệu lao động và giúp quốc gia tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng cũng như chuỗi giá trị toàn cầu.

Đỗ Nam Bình cũng chỉ rõ ngành dệt may đang đứng trước những biến động và thách thức lớn. Áp lực cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, trong khi các thị trường xuất khẩu lớn đưa ra yêu cầu khắt khe không chỉ về giá thành, chất lượng hay tiến độ giao hàng mà còn mở rộng sang truy xuất nguồn gốc, phát triển xanh, giảm phát thải cùng trách nhiệm xã hội. Mô hình tăng trưởng cũ dựa chủ yếu vào nguồn lao động dồi dào và chi phí sản xuất thấp đang dần bộc lộ những giới hạn rõ rệt. Do đó, để duy trì năng lực cạnh tranh và bảo đảm phát triển bền vững, ngành dệt may cần chuyển dịch từ lợi thế chi phí sang lợi thế về năng suất, công nghệ, chất lượng và khả năng tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao.

Đại biểu tham luận tại Hội thảo “Ứng dụng AI và Robot trong chuyển đổi sản xuất ngành Dệt may”. Ảnh: Hằng Trần/Bnews/Vnanet.

Về giải pháp công nghệ, ông Đỗ Nam Bình cho rằng trí tuệ nhân tạo không chỉ dừng lại ở các dây chuyền tự động hay nhà máy thông minh mà còn hỗ trợ đắc lực cho doanh nghiệp từ khâu thiết kế sản phẩm, dự báo nhu cầu thị trường, lập kế hoạch sản xuất, tối ưu hóa nguyên vật liệu đến quản lý đơn hàng, kiểm soát chất lượng và tổ chức chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, robot và các giải pháp tự động hóa phát huy hiệu quả trong việc vận chuyển nguyên phụ liệu, công đoạn cắt, trải vải, kiểm tra sản phẩm và đóng gói.

Dù vậy, do đặc thù ngành dệt may có sản phẩm đa dạng, đơn hàng thường xuyên thay đổi và nhiều công đoạn liên quan đến vật liệu mềm cùng thao tác phức tạp, việc ứng dụng công nghệ cần phải tính toán kỹ lưỡng dựa trên bài toán thực tế của từng doanh nghiệp. Đặc biệt, với thực trạng phần lớn doanh nghiệp dệt may Việt Nam có quy mô vừa và nhỏ, các giải pháp công nghệ phải thực sự phù hợp với năng lực tài chính, trình độ quản trị và khả năng tiếp nhận. Doanh nghiệp không nhất thiết phải đầu tư ngay những hệ thống quá lớn hay phức tạp mà có thể bắt đầu từ một công đoạn cụ thể hoặc một mô hình thí điểm hiệu quả, sau đó đánh giá, rút kinh nghiệm và nhân rộng.

Trong tiến trình này, hợp tác quốc tế đóng vai trò hết sức quan trọng. Hàn Quốc sở hữu bề dày kinh nghiệm trong phát triển công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao và xây dựng hệ thống sản xuất thông minh, trong khi Việt Nam có nền tảng dệt may lớn cùng nhu cầu đổi mới công nghệ cấp thiết. Ông Đỗ Nam Bình đề nghị tập trung vào ba trọng tâm gồm xác định đúng bài toán sản xuất có nhu cầu ứng dụng thực tế, thúc đẩy mô hình nghiên cứu thí điểm giữa các viện và doanh nghiệp hai nước, đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực để làm chủ công nghệ.

Cùng quan điểm tại hội thảo, ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, khẳng định xu hướng tự động hóa, số hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo đang trở thành động lực then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất lao động, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe và thúc đẩy mục tiêu phát triển bền vững. Bên cạnh yếu tố công nghệ, việc chủ động nguồn nguyên liệu, đặc biệt là nguyên liệu xanh có khả năng truy xuất nguồn gốc, được xem là chìa khóa quyết định năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động và chịu tác động từ các xung đột địa chính trị.

Nhìn lại bức tranh toàn cảnh năm qua, ngành dệt may Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế vững chắc trong nhóm ba quốc gia xuất khẩu lớn nhất toàn cầu. Cụ thể, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành năm 2025 đạt 46,2 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng 6% so với năm trước. Cùng với đó, ngành đạt xuất siêu khoảng 21 tỷ USD, sản phẩm dệt may đã có mặt tại 138 thị trường quốc tế và tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa đạt khoảng 52%, phản ánh mức độ chủ động ngày càng cao trong việc cung ứng nguyên phụ liệu trong nước. Chín tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam đạt 35,72 tỷ USD, tăng 3,3% so với cùng kỳ năm trước.

Hướng tới mục tiêu đạt kim ngạch xuất khẩu 49 tỷ USD trong năm 2026, ngành dệt may đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm. Các nhiệm vụ cốt lõi bao gồm đa dạng hóa thị trường và đối tác xuất khẩu, phát triển mạnh công nghiệp nguyên phụ liệu để hình thành chuỗi liên kết hoàn chỉnh, đầu tư đổi mới công nghệ gắn liền với trí tuệ nhân tạo, đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy chuyển đổi xanh theo mô hình kinh tế tuần hoàn và chú trọng xây dựng, phát triển thương hiệu dệt may Việt Nam trên cả thị trường nội địa lẫn quốc tế.

Tại Hội thảo, các diễn giả cũng tập trung thảo luận về các giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo và robot, các nội dung trình bày trải dài từ khâu thiết kế, quản lý vòng đời sản phẩm cho đến công tác điều hành sản xuất thực tế tại nhà máy. Ông Park Jun Ho, Nghiên cứu viên cao cấp của KITECH, chia sẻ về tiềm năng chuyển đổi toàn diện ngành may mặc Việt Nam thông qua hệ thống trí tuệ nhân tạo và robot.

Ông Ju Kyeong Sik, Giám đốc Youth Hitech, giới thiệu hệ thống quản lý vòng đời sản phẩm và hệ thống điều hành sản xuất tích hợp trí tuệ nhân tạo, hướng tới mục tiêu kết nối xuyên suốt mọi hoạt động từ khâu thiết kế đến giai đoạn sản xuất trong công nghiệp thời trang hiện đại.

Ở góc độ chuyên môn về thiết kế, bà Kathy Phạm, Giám đốc CLO Virtual Fashion Việt Nam, chia sẻ chủ đề về quy trình thời trang tích hợp trí tuệ nhân tạo vượt ra ngoài khuôn khổ sáng tạo kỹ thuật số thông thường. Đồng thời, ông Lee HeeDong, Tiến sĩ nghiên cứu viên của KITECH, mang đến các trường hợp thực tiễn về ứng dụng robot trong sản xuất dệt may tại Hàn Quốc, qua đó cung cấp góc nhìn đa chiều và bài học kinh nghiệm hữu ích cho các doanh nghiệp Việt Nam trong quá trình nghiên cứu, lựa chọn và triển khai các giải pháp tự động hóa phù hợp với thực tiễn sản xuất kinh doanh tại doanh nghiệp.