Ứng dụng chuyển đổi số phổ biến thông tin, nâng cao chất lượng hiệu quả trong bầu cử

Chủ động ứng dụng công nghệ số cho công tác bầu cử

Nếu trước đây, công tác bầu cử chủ yếu dựa trên phương thức quản lý truyền thống với sổ sách giấy tờ và nhiều quy trình thủ công, thì đến cuộc bầu cử lần này, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ đã được triển khai sâu rộng trong nhiều khâu chuẩn bị và tổ chức.

Những đổi mới không chỉ nằm ở việc tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp hay rút ngắn thời gian thực hiện một số bước trong quy trình bầu cử, mà còn thể hiện ở quyết tâm đưa công nghệ thông tin và chuyển đổi số vào toàn bộ quá trình quản lý, điều hành và phục vụ cử tri.

Một điểm bỏ phiếu bầu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 – 2031 tại phường Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Bà Nguyễn Thị Thành, tổ trưởng tổ bầu cử số 19, phường Hoàn Kiếm quét mã QR để có thông tin cập nhật về công tác bầu cử.

Theo báo cáo của Bộ Công an, việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng định danh điện tử VNeID đã tạo bước đột phá trong lập và quản lý danh sách cử tri. Đến nay, 3.320/3.321 đơn vị cấp xã trên cả nước (trừ đặc khu Hoàng Sa) đã ứng dụng phần mềm quản lý cử tri, phân bổ hơn 78,5 triệu cử tri về các khu vực bỏ phiếu chính xác, đạt tỷ lệ 99,48%.

Điều này cho thấy mức độ phủ rộng của hạ tầng dữ liệu dân cư, đồng thời phản ánh sự thay đổi trong phương thức quản lý: Từ rà soát thủ công sang xử lý trên nền tảng dữ liệu tập trung, có khả năng cập nhật theo thời gian thực.

Nhờ đó, việc thống kê, đối chiếu và điều chỉnh thông tin cử tri trở nên nhanh chóng hơn, giảm thiểu sai sót và hạn chế tình trạng trùng lặp.

Không chỉ trong quản lý dữ liệu, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được đưa vào hỗ trợ công tác tuyên truyền về bầu cử. Nhiều địa phương đã sử dụng AI để biên tập nội dung, thiết kế video hướng dẫn quy trình bỏ phiếu, giúp thông tin trở nên trực quan, sinh động và dễ tiếp cận hơn với nhiều nhóm cử tri.

Nếu trước đây, ở nhiều địa phương, thông tin về bầu cử chủ yếu được truyền tải qua hệ thống truyền thanh cơ sở, pano, áp phích hoặc các hội nghị tại thôn, tổ dân phố, thì năm nay, cùng với các phương thức truyền thống, nhiều xã, phường đã tận dụng mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến để lan tỏa thông tin.

Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại giúp mở rộng phạm vi tiếp cận, đồng thời bảo đảm tính chính thống của nội dung tuyên truyền.

Tạo điều kiện nắm thông tin mọi lúc, mọi nơi

Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc ứng dụng mã QR trong tuyên truyền bầu cử. Tại phường Hoàn Kiếm, việc gắn mã QR tại các điểm niêm yết giúp cử tri dễ dàng tra cứu địa điểm bỏ phiếu, thông tin liên quan, đồng thời gửi phản ánh, kiến nghị khi cần thiết.

Đây không chỉ là một giải pháp kỹ thuật đơn giản, mà là sự chuyển đổi từ truyền thông một chiều sang tương tác hai chiều. Người dân không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn có thể chủ động truy cập, kiểm chứng và phản hồi.

Bà Nguyễn Thị Thành, tổ trưởng tổ bầu cử số 19, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội cho biết: Từ khi niêm yết danh sách bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 – 2031, qua hướng dẫn của cán bộ phường, quét mã QR và chuyển vào nhóm tổ để đảng viên, cán bộ tìm hiểu. Đây là phương thức nhanh và hiệu quả bởi đa phần chúng tôi đều sử dụng ứng dụng này trong thông tin liên lạc.

Từ góc độ của cử tri, ông Nguyễn Phong Chương, 95 tuổi, phường Tây Hồ (Hà Nội), cho biết: "Thông tin danh sách cử tri, tiểu sử của các ứng cử viên đều được chuyển vào nhóm zalo cộng đồng. Lúc rảnh rỗi tôi mở ra xem cụ thể để từ đó có sự lựa chọn chính xác lúc bỏ phiếu".

Các nhóm chat trên zalo cộng đồng được nhiều khu dân cư hiện nay sử dụng thông tin về bầu cử, cập nhật thường xuyên. Bên cạnh đó, các xã, phường cũng xây dựng những video clip sử dụng trí tuệ nhân tạo để hướng dẫn quy trình bỏ phiếu, hướng dẫn thao tác trên ứng dụng VNeID như đăng ký điều chuyển nơi bỏ phiếu hoặc tra cứu thông tin.

“Nhờ các hình thức tuyên truyền này, người dân dễ tiếp cận thông tin hơn và chủ động tham gia các hoạt động liên quan đến bầu cử”, ông Chương chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Xuân Lưỡng, Phó Giám đốc Sở Nội vụ, Ủy viên thư ký Ủy ban Bầu cử thành phố Hà Nội, Hà Nội có hơn 6 triệu cử tri, số lượng đại biểu được bầu lớn, phạm vi địa bàn rộng, nhiều khu vực đặc thù như chung cư cao tầng, khu công nghiệp, làng nghề, cơ sở tôn giáo, bệnh viện, đơn vị thuộc lực lượng vũ trang… Vì vậy, công tác chuẩn bị phải được thực hiện đồng bộ, chặt chẽ từ thành phố tới cơ sở.

Từ góc độ quản lý, theo đại diện Sở Nội vụ Hà Nội, kỳ bầu cử năm nay có nhiều điểm mới, trong đó việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong công tác bầu cử được đánh giá là một trong những nét nổi bật.

Toàn bộ 126/126 xã, phường của Hà Nội đã sử dụng phần mềm quản lý cử tri thống nhất trên toàn quốc, kết nối trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Việc lập, điều chỉnh và bổ sung danh sách cử tri được thực hiện trên nền tảng dữ liệu số. Thẻ cử tri được in trực tiếp từ dữ liệu đã chuẩn hóa, bảo đảm đồng bộ thông tin và tiết kiệm thời gian cho cơ sở.

Đáng chú ý, cử tri có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 có thể đăng ký chuyển nơi bỏ phiếu thông qua ứng dụng VNeID.

Với một đô thị có số lượng lớn sinh viên, người lao động tạm trú như Hà Nội, giải pháp này có ý nghĩa thực tiễn lớn, giúp bảo đảm quyền bầu cử của công dân được thực hiện thuận lợi hơn.

Đối với người ứng cử, việc đăng ký thông tin ứng cử cũng được thực hiện trên hệ thống thông tin của Hội đồng Bầu cử quốc gia. Phần mềm quản lý thông tin bầu cử đã được triển khai tới toàn bộ 126 xã, phường, giúp cập nhật dữ liệu từ địa phương về Trung ương nhanh chóng.

Bên cạnh đó, Hà Nội cũng sử dụng hiệu quả hình thức hội nghị trực tuyến trong công tác tiếp xúc cử tri, tạo điều kiện để các ứng cử viên tiếp cận đông đảo cử tri và trình bày chương trình hành động.

Song song với chuyển đổi số, thành phố đặc biệt chú trọng công tác bảo đảm an toàn thông tin. Các hệ thống được vận hành trên đường truyền bảo mật, quyền truy cập được phân cấp chặt chẽ và thiết bị đầu cuối được rà soát thường xuyên.

Ứng dụng công nghệ để tổ chức bầu cử hiệu quả, đúng luật

Theo Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh, chuyển đổi số đã trở thành phương thức điều hành xuyên suốt trong nhiều hoạt động của bộ máy nhà nước, trong đó có công tác bầu cử.

Người dân có thể tra cứu thông tin danh sách các ứng cử viên ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 – 2031.

Việc kết nối và đối chiếu danh sách cử tri với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cùng với việc sử dụng các nền tảng như VNeID, giúp nâng cao độ chính xác của thông tin và hạn chế sai sót.

Tuy nhiên, theo ông Lê Quang Mạnh, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ. Điều quan trọng nhất vẫn là trách nhiệm của con người trong việc rà soát, kiểm tra và chịu trách nhiệm đối với từng khâu trong quá trình tổ chức bầu cử.

Vì vậy, cùng với việc triển khai các hệ thống số, công tác tập huấn và hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở được đặc biệt coi trọng nhằm bảo đảm mọi quy trình được thực hiện đúng luật và thống nhất.

Trong chuyến kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại TP Cần Thơ mới đây, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia, cũng yêu cầu địa phương tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong công tác bầu cử.

Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao việc TP Cần Thơ đã chủ động ứng dụng chuyển đổi số trong chỉ đạo và tổ chức bầu cử. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể được triển khai ngay tại các tổ bầu cử và khu vực bỏ phiếu, đặc biệt trong công tác tuyên truyền.

Thông qua công nghệ dịch tự động, các nội dung tuyên truyền có thể được chuyển tải bằng nhiều ngôn ngữ như Khmer, Chăm, Hoa…, giúp mọi tầng lớp nhân dân tiếp cận đầy đủ thông tin về bầu cử.

Bên cạnh việc ứng dụng công nghệ, các địa phương cũng cần tiếp tục rà soát kỹ lưỡng danh sách cử tri, bảo đảm niêm yết chính xác, không để sót; quản lý chặt chẽ các khâu in ấn, con dấu, phiếu bầu và thông tin ứng cử viên.

Công tác vận động cử tri tham gia bầu cử cần được triển khai linh hoạt, phù hợp với đặc thù từng địa bàn, nhất là khu vực có đông học sinh, sinh viên, công nhân tại các khu công nghiệp, khu chế xuất và các hộ kinh doanh.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ trong công tác bầu cử không làm thay đổi bản chất của hoạt động dân chủ này, mà góp phần nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và thuận tiện cho người dân.

Bài, ảnh, clip: XM/Báo Tin tức và Dân tộc