Ứng dụng công nghệ số, chủ động phòng chống thiên tai

Đối với ứng dụng bản đồ số, học sinh được hướng dẫn thực hành trực tiếp trên điện thoại. Các em quét mã QR để truy cập bản đồ trên Google Maps.

Những năm gần đây, tỉnh Khánh Hòa liên tục chịu ảnh hưởng nặng do thiên tai gây nên. Trước thực tế đó, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã chủ động triển khai phương án ứng phó, trọng tâm là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong công tác sơ tán và cứu hộ, cứu nạn.

Mã QR bản đồ số sơ tán và cứu hộ thiên tai địa bàn phường Tây Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: Phan Sáu - TTXVN

Mã QR bản đồ số sơ tán và cứu hộ thiên tai địa bàn phường Tây Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: Phan Sáu - TTXVN

Là địa phương có mật độ dân cư đông và từng chịu thiệt hại nặng nề do mưa lũ, phường Tây Nha Trang đã chủ động xây dựng bản đồ số, đánh dấu 90 vị trí trọng yếu. Hệ thống chia thành 3 nhóm chính: 51 điểm sơ tán an toàn, 24 khu vực có nguy cơ ngập lụt cao và 15 vị trí bố trí lực lượng hỗ trợ  cứu nạn, cứu hộ. Bản đồ số phục vụ trực tiếp cộng đồng, đặc biệt là các hộ dân tại khu vực có nguy cơ ngập sâu; đồng thời hỗ trợ Ban chỉ huy, lực lượng trực ban, tổ dân phố và đội ngũ cứu hộ tại chỗ trong quá trình ứng phó thiên tai.

Thời gian này, các cơ sở giáo dục và đơn vị trên địa bàn phường đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, tổ chức các hoạt động ngoại khóa, phổ biến và hướng dẫn người dân, học sinh khai thác ứng dụng bản đồ số.

Tại Trường Trung học cơ sở Tây Nha Trang, những buổi học ngoại khóa diễn ra đặc biệt hơn khi giáo viên cho học sinh xem lại những hình ảnh về trận lụt lịch sử tháng 11/2025. Qua những thước phim, thầy cô chia sẻ với khó khăn mà học sinh vùng lũ từng trải qua, đồng thời hướng dẫn các em sử dụng điện thoại di động tra cứu bản đồ số.

Nhớ lại cơn lũ từng nhấn chìm nhiều tài sản của gia đình, em Vũ Đăng Khoa, học sinh lớp 9A3, Trường Trung học cơ sở Tây Nha Trang chia sẻ, thời điểm đó gia đình khá bất ngờ trước tốc độ nước dâng quá nhanh. Năm nay, gia đình em đã chủ động chuẩn bị lương thực, thực phẩm và sẵn sàng di chuyển đến vị trí an toàn ngay khi có thông báo của cơ quan chức năng.

Đối với ứng dụng bản đồ số, học sinh được hướng dẫn thực hành trực tiếp trên điện thoại. Các em quét mã QR để truy cập bản đồ trên Google Maps. Trên bản đồ, các vị trí được phân biệt bằng màu sắc: màu xanh lá đánh dấu điểm sơ tán an toàn; màu đỏ cảnh báo khu vực nguy hiểm như ngập sâu, sạt lở; màu xanh dương chỉ vị trí của lực lượng hỗ trợ.

Em Nguyễn Xuân Hoàng Vương, học sinh lớp 9A2, Trường Trung học cơ sở Tây Nha Trang cho biết, sau khi được hướng dẫn, em đã tự thao tác nhấn vào từng biểu tượng để xem địa chỉ, thông tin chi tiết và số điện thoại của cán bộ phụ trách hoặc lực lượng hỗ trợ. “Buổi học bản đồ số rất hữu ích. Nhờ bản đồ, người dân dễ dàng xác định nơi sơ tán gần nhất, nhận diện vùng nguy hiểm, đồng thời hỗ trợ chính quyền thống nhất dữ liệu để điều phối lực lượng nhanh chóng hơn” - em Nguyễn Xuân Hoàng Vương nói.

Học sinh Liên đội Trường THCS Tây Nha Trang tổ chức hướng dẫn học sinh thực hành, hiểu được Bản đồ số. Ảnh: Phan Sáu - TTXVN

Học sinh Liên đội Trường THCS Tây Nha Trang tổ chức hướng dẫn học sinh thực hành, hiểu được Bản đồ số. Ảnh: Phan Sáu - TTXVN

Rút kinh nghiệm từ mưa lũ trước, tỉnh Khánh Hòa đã chủ động triển khai phương án ứng phó toàn diện. Tỉnh xác định 5 nhiệm vụ trọng tâm: Theo dõi – cảnh báo – chỉ huy thống nhất; sơ tán trước khi quá muộn; chốt chặn các điểm nguy hiểm; vận hành hồ đập an toàn;  triển khai hiệu quả công tác cứu hộ, cứu nạn. Trong công tác theo dõi, dự báo và cảnh báo, tỉnh từng bước đầu tư hiện đại hóa hạ tầng, khuyến khích các địa phương chủ động xây dựng bản đồ số, ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) và các nền tảng số để tích hợp, khai thác dữ liệu phòng chống thiên tai.

Ông Nguyễn Anh Hữu, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Tây Nha Trang, cho biết các buổi học ngoại khóa giúp học sinh trang bị kiến thức thiết thực về phòng, chống thiên tai, nhất là kỹ năng ứng phó với mưa lũ. Do nằm trên địa bàn thường xuyên xảy ra ngập lụt, nhà trường luôn chủ động xây dựng phương án bảo đảm an toàn cho học sinh. Điều này được đặc biệt chú trọng tại các phân hiệu thuộc khu vực ngập sâu, với mục tiêu đặt an toàn của học sinh lên hàng đầu.

Hiện nay, Ban Chỉ huy Quân sự các xã, phường trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa phối hợp với các lực lượng liên quan thường xuyên cập nhật dữ liệu về các điểm sơ tán, khu vực nguy hiểm và lực lượng ứng trực. Các địa phương cũng thành lập đội xung kích phòng, chống thiên tai tại từng tổ dân phố, hoàn thành số hóa bản đồ và đẩy mạnh tuyên truyền để người dân biết, chủ động ứng phó khi có tình huống xảy ra.

Theo Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Khánh Hòa, toàn tỉnh hiện có 67 hồ chứa, gồm 56 hồ thủy lợi và 11 hồ thủy điện. Tỉnh đã thành lập các đoàn kiểm tra an toàn công trình, rà soát phương án bảo vệ đập và kế hoạch ứng phó tình huống khẩn cấp vùng hạ du. Tính đến ngày 16/11, dung tích tích nước tại một số hồ lớn đạt tỷ lệ cao: Hồ Sông Cái đạt 176/219,81 triệu m3 (80% dung tích thiết kế); hồ Bà Râu đạt 4,15/4,67 triệu m3 (89% dung tích thiết kế); hồ Suối Dầu đạt 26,74/32,78 triệu m3 (82% dung tích thiết kế).

Ông Nguyễn Minh Thư, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa cho biết, cùng với công trình hồ đập, tỉnh tập trung kiểm tra hệ thống đê, kè, các vị trí có nguy cơ sạt lở bờ sông, bờ suối và công trình hạ tầng giao thông, điện, viễn thông, cấp nước, y tế, giáo dục. Lực lượng chức năng khẩn trương nạo vét, khơi thông cửa xả, kênh mương tiêu thoát nước, xử lý vật cản để hạn chế ngập úng. Đối với các khu vực nguy cơ sạt lở, tỉnh khoanh vùng cảnh báo để bảo vệ an toàn cho người dân, đồng thời nghiên cứu giải pháp xử lý căn cơ, lâu dài.

Phan Sáu/Vnanet.vn

Nguồn Bnews: https://bnews.vn/ung-dung-cong-nghe-so-chu-dong-phong-chong-thien-tai/445008.html