Ung thư ác tính không đau, bất ngờ 'ăn' nửa mặt bệnh nhân sau 3 tháng

Khối u ung thư phát triển nhanh, ăn mòn gần như toàn bộ xương gò má, xương hàm trên và hốc mắt phải.

Khoảng 3 tháng trước khi nhập viện, ông N.D.S. (76 tuổi, Hà Nội) phát hiện một khối u ở vùng má phải. Ban đầu, khối u không gây đau nhưng phát triển rất nhanh, ngày càng cứng chắc, chèn ép các mô xung quanh, làm hẹp hốc mắt và khiến thị lực suy giảm nghiêm trọng.

Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho thấy khối u đã xâm lấn rộng, phá hủy toàn bộ xương gò má, xương hàm trên, vùng xoang hàm, hốc mũi, sàn và thành ngoài hốc mắt phải cùng nhiều tổ chức lân cận.

Sinh thiết xác định người bệnh mắc ung thư biểu mô tế bào vảy xâm lấn.

Trước mức độ tổn thương lan rộng, các bác sĩ chỉ định phẫu thuật cắt bỏ triệt để khối u kết hợp tái tạo toàn bộ vùng hàm mặt bị khuyết hổng.

Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến, Phụ trách khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, đây là một trong những ca bệnh rất phức tạp do khối u đã xâm lấn sâu vào xương hàm trên, xương gò má, các cấu trúc xương vùng mũi và thành dưới hốc mắt phải.

Để điều trị triệt căn, giảm nguy cơ tái phát và kiểm soát khả năng di căn, ê-kíp phải cắt rộng toàn bộ vùng tổn thương theo nguyên tắc điều trị ung thư, loại bỏ cả khối u, các mô bị xâm lấn và một phần mô lành xung quanh.

Người bệnh được cắt bỏ toàn bộ xương hàm trên bên phải, nhãn cầu phải, vét hạch cổ và đồng thời tái tạo lại các cấu trúc vùng mặt đã bị cắt bỏ.

Theo TS Chiến, đây là cuộc phẫu thuật đặc biệt khó bởi ngoài việc loại bỏ hoàn toàn khối u, các bác sĩ còn phải xử lý một khuyết hổng rất lớn ở vùng mặt, đồng thời phục hồi tối đa cấu trúc giải phẫu để người bệnh có thể sinh hoạt sau điều trị.

Để chuẩn bị cho ca phẫu thuật, lần đầu tiên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương ứng dụng công nghệ mô hình 3D trong đánh giá tổn thương và xây dựng kế hoạch phẫu thuật.

Ê-kíp bác sĩ phẫu thuật cho bệnh nhân.

Từ dữ liệu chụp cắt lớp vi tính, ê-kíp tạo dựng mô hình 3D giúp quan sát trực quan phạm vi khối u, xác định chính xác ranh giới cần cắt bỏ và mô phỏng toàn bộ các bước phẫu thuật trước khi đưa người bệnh lên bàn mổ.

Thông qua mô hình này, các bác sĩ tính toán phương án cắt xương, dự kiến hình dạng phần xương cần tái tạo, xác định vị trí lấy vạt và lựa chọn phương pháp tạo hình phù hợp với mức độ khuyết hổng.

Việc chuẩn bị một "kịch bản" phẫu thuật chi tiết từ trước giúp ê-kíp chủ động trong quá trình mổ, hạn chế các tình huống phát sinh và giảm nguy cơ cho người bệnh.

Để tái tạo vùng mặt sau khi cắt bỏ khối u, các bác sĩ sử dụng vạt da, cơ và xương bả vai trái của chính người bệnh.

Hai ê-kíp phẫu thuật được triển khai song song. Ê-kíp thứ nhất, với sự phối hợp của chuyên gia Hoàng Văn Nhạ (khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện K3), thực hiện cắt bỏ triệt để toàn bộ khối u xâm lấn, vét hạch cổ và kiểm soát diện cắt theo nguyên tắc điều trị ung thư.

Trong khi đó, ê-kíp tạo hình do TS Dương Mạnh Chiến phụ trách tiến hành bóc vạt da, cơ và xương vùng bả vai trái để tái tạo vùng khuyết hổng. Các bác sĩ phục hồi cấu trúc xương hàm trên, hốc mắt và phần mềm vùng mặt, đồng thời thực hiện nối vi phẫu dưới kính hiển vi nhằm đảm bảo vạt ghép được cấp máu đầy đủ.

Nhờ sự phối hợp đồng thời giữa hai ê-kíp cùng kế hoạch phẫu thuật được xây dựng trên nền tảng mô hình 3D, thời gian mổ được rút ngắn đáng kể. Thay vì kéo dài khoảng 12 giờ như dự kiến, toàn bộ ca phẫu thuật hoàn thành trong 8 giờ.

Theo các bác sĩ, thể trạng của người bệnh cũng góp phần quan trọng vào thành công của ca mổ. Dù đã 76 tuổi, ông S. không mắc các bệnh mạn tính đáng kể như tăng huyết áp, đái tháo đường hay bệnh tim mạch, giúp cơ thể chịu đựng được cuộc phẫu thuật kéo dài và giảm nguy cơ biến chứng.

Sau ca mổ kéo dài 8 giờ, người bệnh được theo dõi và điều trị tích cực. Sau 7 ngày, sức khỏe phục hồi rõ rệt.

"Hiện toàn trạng bệnh nhân ổn định, tỉnh táo, tiếp xúc tốt, có thể ngồi dậy và tự sinh hoạt. Vạt da ghép vi phẫu vùng mặt hồng ấm, được cấp máu tốt, trương lực mềm, cho thấy mô ghép sống tốt và đang thích ứng hiệu quả", TS Dương Mạnh Chiến cho biết.