Ứng xử có văn hóa trên không gian mạng

Mỗi ngày, có hàng triệu lượt chia sẻ, bình luận được đăng tải trên các nền tảng mạng xã hội (MXH). Không gian mạng đã trở thành một phần của đời sống hiện đại, nơi con người kết nối, trao đổi thông tin và bày tỏ quan điểm. Nhưng cũng chính ở đó, không ít người đang quên rằng phía sau mỗi tài khoản là một con người thật, phía sau mỗi dòng bình luận là trách nhiệm đối với lời nói của mình. Khi những lời lẽ thô tục, xúc phạm, thậm chí đe dọa người khác được buông ra một cách dễ dãi, văn hóa ứng xử trên không gian mạng cũng dần bị bào mòn.

Câu chuyện 2 sinh viên năm thứ tư ngành y khoa của Trường đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội vừa bị đình chỉ học tập một năm sau khi xuất hiện trong đoạn clip với những lời lẽ chửi tục, phát ngôn phản cảm trên MXH là một ví dụ đáng suy ngẫm. Chỉ vài phút mất kiểm soát đã khiến công sức nhiều năm học tập bị phủ bóng bởi một hành vi thiếu chuẩn mực.

Đây không phải là trường hợp cá biệt. Thời gian qua, không ít vụ việc người nổi tiếng, cán bộ, công chức, giáo viên, học sinh, sinh viên... phải nhận hình thức xử lý vì phát ngôn thiếu chuẩn mực trên MXH. Điểm chung của những vụ việc này là sự ngộ nhận rằng không gian mạng là nơi có thể tùy tiện nói gì cũng được, miễn là "cho hả giận", "cho vui" hoặc để thu hút sự chú ý.

Đáng lo hơn, văn hóa chửi tục, chửi thề trên mạng đang có xu hướng trở nên phổ biến. Chỉ một ý kiến trái chiều cũng có thể kéo theo hàng loạt bình luận công kích, miệt thị, xúc phạm danh dự người khác. Có những cuộc tranh luận nhanh chóng biến thành màn đấu khẩu đầy ngôn từ khiếm nhã. Có những video cố tình sử dụng lời lẽ phản cảm để câu lượt xem, câu tương tác. Khi những biểu hiện lệch chuẩn xuất hiện với tần suất dày đặc, một bộ phận người trẻ dễ coi đó là điều bình thường, vô tình làm lệch chuẩn mực giao tiếp trong đời sống.

Điều đáng nói là không gian mạng chưa bao giờ là "vùng miễn trách nhiệm". Mỗi bình luận, mỗi đoạn video hay một lần phát trực tiếp đều để lại dấu vết số. Một phát ngôn bộc phát có thể được chia sẻ với tốc độ chóng mặt, trở thành bằng chứng để cơ quan, đơn vị hoặc nhà trường xem xét trách nhiệm. Nhiều người phải trả giá bằng cơ hội việc làm, danh dự cá nhân, thậm chí đánh mất niềm tin mà xã hội dành cho mình. Đó là cái giá không hề nhỏ cho những phút giây thiếu kiềm chế.

MXH sẽ tiếp tục phát triển, nhưng giá trị của con người không được đo bằng lượng người theo dõi hay số lượt tương tác, mà bằng cách ứng xử trước cộng đồng. Văn hóa không chỉ thể hiện ở nơi công sở, trường học hay ngoài đường phố; văn hóa còn hiện diện trong từng dòng trạng thái, từng bình luận trên không gian mạng. Biết dừng lại một vài giây để cân nhắc trước khi nhấn nút "đăng", biết tôn trọng người khác ngay cả khi bất đồng quan điểm, đó cũng là cách mỗi người gìn giữ hình ảnh của chính mình và góp phần xây dựng một môi trường mạng văn minh, an toàn và giàu tính nhân văn.

Minh Ngọc

Nguồn Đồng Nai: https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202608/ung-xu-co-van-hoa-tren-khong-gian-mang-3ec0deb/