Uống trà tía tô chanh có tác dụng gì?

1. Tác dụng của trà tía tô chanh

Tía tô chanh (Melissa officinalis) là một loại thảo dược thuộc họ bạc hà (Lamiaceae), có hương thơm dịu của chanh.

Từ nhiều thế kỷ trước, loại cây này đã được sử dụng trong y học cổ truyền châu Âu để hỗ trợ giảm căng thẳng, cải thiện giấc ngủ và làm dịu các triệu chứng khó chịu nhẹ ở đường tiêu hóa. Khác với trà xanh hay cà phê, trà tía tô chanh không chứa caffeine, vì vậy thường được lựa chọn vào buổi tối hoặc những thời điểm cần thư giãn.

Dưới đây là một số tác dụng của trà tía tô chanh:

1.1 Có thể giúp giảm căng thẳng và thư giãn

Một trong những tác dụng được nghiên cứu nhiều nhất của tía tô chanh là khả năng hỗ trợ giảm căng thẳng. Theo một tổng quan nghiên cứu công bố trên tạp chí Nutrients năm 2024, các bằng chứng hiện có cho thấy trà tía tô chanh có tiềm năng hỗ trợ giảm lo âu, cải thiện tâm trạng, nâng cao một số chức năng nhận thức và cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Các nhà khoa học cho rằng một số hoạt chất trong tía tô chanh có thể tác động đến hệ thống GABA – chất dẫn truyền thần kinh đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa cảm xúc và tạo cảm giác thư giãn. Đây được xem là cơ chế giúp nhiều người cảm thấy bình tĩnh hơn sau khi uống trà.

Theo bác sĩ Manjaree Daw, chuyên gia nội khoa tại Cleveland Clinic (Mỹ), tía tô chanh có thể hữu ích đối với những người bị căng thẳng hoặc lo âu nhẹ, nhưng không thay thế các phương pháp điều trị tâm lý hoặc thuốc khi có chỉ định.

Trà tía tô chanh từ lâu được sử dụng như một loại trà thảo mộc giúp thư giãn tinh thần và hỗ trợ giấc ngủ

1.2 Hỗ trợ giấc ngủ ở một số người

Bên cạnh tác dụng thư giãn, trà tía tô chanh còn được nhiều người sử dụng như một thức uống trước khi đi ngủ. Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng tía tô chanh có thể giúp người bị mất ngủ nhẹ hoặc khó ngủ do căng thẳng dễ đi vào giấc ngủ hơn. Điều này có thể liên quan đến tác dụng làm dịu hệ thần kinh trung ương.

Tuy nhiên, hiệu quả không giống nhau ở tất cả mọi người. Giấc ngủ còn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như mức độ căng thẳng, thói quen sinh hoạt, việc sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ hay các bệnh lý nền. Do đó, nếu tình trạng mất ngủ kéo dài, người bệnh nên đi khám để được xác định nguyên nhân thay vì chỉ dựa vào các loại trà thảo mộc.

1.3 Hỗ trợ tiêu hóa

Một lợi ích khác thường được nhắc đến là khả năng hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi hoặc khó chịu vùng bụng. Một số nghiên cứu cho thấy các hợp chất trong tía tô chanh có thể giúp thư giãn cơ trơn đường tiêu hóa, từ đó góp phần giảm co thắt nhẹ. Tuy nhiên, bằng chứng hiện nay chưa đủ mạnh để khẳng định hiệu quả đối với mọi đối tượng.

Trên thực tế, phản ứng của mỗi người có thể khác nhau. Có người cảm thấy dễ chịu hơn sau khi uống trà, nhưng cũng có người hầu như không nhận thấy sự thay đổi. Vì vậy, nếu thường xuyên bị đau bụng, đầy hơi hoặc rối loạn tiêu hóa kéo dài, người bệnh cần được thăm khám để tìm nguyên nhân thay vì tự điều trị bằng các loại trà thảo mộc.

2. Nên uống bao nhiêu là phù hợp?

Theo Cleveland Clinic, hầu hết người trưởng thành khỏe mạnh có thể sử dụng khoảng 1–2 tách trà tía tô chanh mỗi ngày. Người dùng nên pha theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc sử dụng lá khô có nguồn gốc rõ ràng. Nếu dùng trà túi lọc, có thể ưu tiên các sản phẩm không sử dụng nhựa trong túi trà để hạn chế nguy cơ tiếp xúc với vi nhựa.

Có thể thêm một lượng nhỏ mật ong hoặc vài giọt nước cốt chanh để tăng hương vị, nhưng không nên cho quá nhiều đường nếu sử dụng thường xuyên.

3. Những đối tượng cần thận trọng

Mặc dù được xem là khá an toàn, trà tía tô chanh vẫn có thể gây tác dụng không mong muốn ở một số người. Một số lưu ý gồm:

Có thể gây buồn ngủ hoặc giảm sự tỉnh táo.
Có khả năng tương tác với thuốc an thần, thuốc ngủ hoặc một số thuốc điều trị tuyến giáp.
Người bị suy giáp hoặc đang điều trị bệnh tuyến giáp nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra phản ứng dị ứng.
Không nên uống cùng rượu hoặc kết hợp với các thảo dược có tác dụng an thần vì có thể làm tăng cảm giác buồn ngủ.

Phụ nữ mang thai, đang cho con bú, người mắc bệnh mạn tính hoặc đang sử dụng thuốc điều trị cũng nên trao đổi với bác sĩ trước khi bổ sung bất kỳ loại thảo dược nào vào chế độ ăn.

Trà tía tô chanh có thể là một phần của lối sống lành mạnh, đặc biệt đối với những người muốn thư giãn hoặc xây dựng thói quen uống trà không chứa caffeine. Việc kết hợp chế độ ăn uống cân đối, tập thể dục thường xuyên, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng vẫn là nền tảng quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe tinh thần cũng như thể chất.