Urenco phải đi đầu trong việc hiện đại hóa quy trình thu gom và vận chuyển chất thải

Áp lực từ phương thức thủ công và những "điểm nghẽn"

Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Hữu Tiến, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội (Urenco) cho biết, năm 2026, Urenco duy trì khối lượng công việc lớn với doanh thu hợp nhất dự kiến đạt 2.116 tỷ đồng (đạt 103% kế hoạch thành phố giao), tổng thu giá dịch vụ ước đạt 341,6 tỷ đồng. Doanh nghiệp đã đầu tư 3.020 thùng rác kín khít thay thế hoàn toàn xe gom hở tại 11 phường thuộc Vành đai 1, xử lý dứt điểm 101 điểm mất vệ sinh môi trường, lắp đặt 50 camera giám sát hành vi đổ rác trộm và khánh thành trạm xử lý phân bùn bể phốt 287 tấn/ngày tại Cầu Diễn…

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường và các đại biểu tham quan Trung tâm điều hành, giám sát của Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội. Ảnh: Ngọc Tú.

Dù vậy, hoạt động duy trì vệ sinh môi trường tại khu vực nội đô vẫn bộc lộ một số hạn chế. Doanh thu của riêng Công ty mẹ mới đạt khoảng 95% chỉ tiêu; số thu dịch vụ từ khối hộ gia đình và cơ sở kinh doanh chỉ đạt khoảng 85% kế hoạch. Đáng chú ý, tại nhiều tuyến phố trung tâm, rác thải sinh hoạt vẫn chủ yếu được thu gom bằng xe gom hở đẩy tay, sau đó tập kết về các điểm cẩu rải rác ngay dưới lòng đường, vỉa hè. Hình thức này không chỉ gây ùn tắc giao thông vào các khung giờ sinh hoạt mà còn làm rò rỉ nước rác, phát tán mùi xú uế, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cảnh quan đô thị.

Ông Nguyễn Hữu Tiến, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội báo cáo tại buổi làm việc. Ảnh: Ngọc Tú.

Bên cạnh đó, việc phân cấp quản lý theo địa giới hành chính xã, phường khiến công tác vệ sinh trên cùng một trục giao thông bị chia cắt. Điển hình tại khu vực hầm chui Kim Liên, các phường Kim Liên và Văn Miếu chỉ bố trí quét hút cơ giới 2 lần/ngày mà không rửa đường; trong khi phía phường Bạch Mai và Hai Bà Trưng lại duy trì rửa đường 2 lần/tuần. Tần suất duy trì thiếu đồng đều trên toàn tuyến Vành đai 1 làm giảm hiệu quả làm sạch và gây mất mỹ quan đô thị. Cùng với đó, quỹ đất dành cho trạm trung chuyển kín gần như chưa được bố trí thỏa đáng, khiến cự ly và chi phí vận chuyển tăng cao, cản trở tiến trình cơ giới hóa khép kín.

Đẩy mạnh cơ giới hóa, tiến tới xóa bỏ các điểm cẩu rác hở

Chỉ đạo tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường nhấn mạnh, Urenco phải đóng vai trò hạt nhân, đi đầu trong việc hiện đại hóa quy trình thu gom và vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt. Lãnh đạo thành phố yêu cầu Công ty khẩn trương phối hợp với chính quyền cơ sở khảo sát, xây dựng phương án lắp đặt thùng rác công cộng đạt chuẩn tại các tuyến phố chính, phố đi bộ, khu du lịch, công viên, đồng thời nghiên cứu thí điểm thùng rác bán ngầm ở những địa điểm đủ điều kiện nhằm giảm diện tích chiếm dụng bề mặt.

Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: Ngọc Tú.

Về phương án tập kết rác trước khi vận chuyển về khu xử lý, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường yêu cầu Urenco rà soát toàn bộ điểm cẩu hiện có, quy định rõ thời gian tập kết ngoài giờ cao điểm và tuyệt đối không để rác lưu cữu qua ngày. Dụng cụ lưu chứa phải tuyệt đối kín khít, khu vực tập kết phải được phun rửa sạch sẽ ngay sau khi thu gom. Urenco phải phối hợp cùng các phường bố trí quỹ đất chuyển tải kín, phấn đấu đạt mục tiêu mỗi phường có tối thiểu 1 điểm trung chuyển đạt chuẩn quy hoạch để tiến tới xóa bỏ hoàn toàn các điểm cẩu rác hở trên đường phố.

Thực tế triển khai thử nghiệm xe điện ba bánh tại 21 tổ dân phố, thuộc phường Hoàn Kiếm, đã chứng minh tính hiệu quả khi xóa bỏ hoàn toàn 35 điểm cẩu tập trung trên đường phố và giảm 70 thùng rác lưu động phát sinh. Trên cơ sở đó, thành phố chỉ đạo Công ty tiếp tục đánh giá, hoàn thiện lộ trình mở rộng phương tiện chuyên dùng ra các phường Vành đai 1 trong năm 2027 và phủ kín Vành đai 2 vào năm 2028. Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội yêu cầu, việc đưa xe cẩu ngang có cánh tay robot vào vận hành từ ngày 1-12-2026 cần được theo dõi sát sao về nhân công, nhiên liệu và chi phí để làm cơ sở ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật mới. Toàn bộ lộ trình xe thu gom phải được kết nối GPS và camera về Trung tâm điều hành để phục vụ công tác giám sát, nghiệm thu minh bạch.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Ngọc Tú.

Đối với việc phân loại chất thải tại nguồn và kinh tế tuần hoàn, thành phố yêu cầu tổng kết mô hình thu gom bằng túi tiêu chuẩn theo lượng thải phát sinh tại phường Cửa Nam để đề xuất cơ chế giá phù hợp; đồng thời sớm hoàn thành lắp đặt 100 nhà thu hồi chất thải tái chế, chuẩn bị đầu tư trạm phân loại rác tái chế tại Cầu Diễn nhằm nâng sản lượng thu gom lên 50 tấn/ngày.

Về các dự án hạ tầng xử lý chất thải cấp bách, Phó Chủ tịch UBND thành phố giao các sở, ngành liên quan phối hợp tháo gỡ khó khăn về mặt bằng, thủ tục đầu tư và tài chính để Urenco triển khai đúng tiến độ dự án xử lý phân bùn bể phốt 600 tấn/ngày tại Cầu Diễn ngay trong quý IV-2026, chuẩn bị khởi công nhà máy 600 tấn/ngày tại Nam Sơn vào năm 2027 và hoàn thành việc cải tạo nhà máy xử lý chất thải công nghiệp Nedo vào tháng 7-2027.

“Urenco phải đổi mới tư duy điều hành, chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức lao động thủ công sang quản trị bằng công nghệ và cơ giới hóa, lấy chất lượng phục vụ nhân dân và diện mạo văn minh của Thủ đô làm thước đo hiệu quả công tác”, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường nhấn mạnh.