Ưu đãi thuế cần gắn với trách nhiệm nâng cao chất lượng giáo dục

Phát biểu tại hội trường, đại biểu Lê Thị Thanh Xuân cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, tháo gỡ khó khăn cho các cơ sở giáo dục, đồng thời khuyến khích các nguồn lực xã hội đầu tư cho giáo dục và y tế.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Từ thực tiễn lĩnh vực giáo dục, đại biểu tập trung góp ý ba nhóm chính sách liên quan đến miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và thuế thu nhập đối với hoạt động cung cấp suất ăn tại các cơ sở giáo dục, khám bệnh, chữa bệnh.

Ưu đãi thuế phải gắn với trách nhiệm tái đầu tư cho giáo dục

Về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập và cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, đại biểu đồng tình với chủ trương này nhằm khuyến khích đầu tư, phát triển giáo dục.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cần hướng dẫn rõ ranh giới giữa dịch vụ phục vụ, hỗ trợ giáo dục với hoạt động kinh doanh độc lập; đồng thời tăng cường kiểm tra việc sử dụng khoản thu nhập được miễn thuế, bảo đảm nguồn lực này thực sự được tái đầu tư cho giáo dục.

Đối với cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, cần giám sát thực chất việc không chia lợi tức, không rút vốn và sử dụng phần tích lũy để phát triển nhà trường, tránh tình trạng lợi dụng chính sách ưu đãi thuế.

ĐBQH Lê Thị Thanh Xuân (Đắk Lắk) phát biểu

Đối với chính sách miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp cho đất sử dụng vào mục đích giáo dục và đào tạo, đại biểu cho rằng đây là giải pháp góp phần giảm chi phí, tạo thêm nguồn lực để các cơ sở giáo dục duy trì và phát triển hoạt động.

Dù vậy, ưu đãi thuế đất không đồng nghĩa với việc đã giải quyết được bài toán quỹ đất trường học. Thực tế, nhiều địa phương đang tập trung rà soát, bảo đảm quỹ đất trường học, nhất là tại khu vực đô thị, khu công nghiệp, nơi có dân số tăng cơ học và các xã biên giới. Cùng với đó là việc xem xét bố trí quỹ đất công, trụ sở và nhà đất dôi dư sau sắp xếp cho mục đích giáo dục.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị triển khai chính sách miễn thuế đồng bộ với quy hoạch và bố trí quỹ đất trường học. Đối với đất sử dụng hỗn hợp, vừa phục vụ giáo dục vừa có hoạt động thương mại, dịch vụ, cần hướng dẫn cụ thể cách xác định diện tích được miễn thuế, bảo đảm minh bạch, tránh lợi dụng chính sách.

Bảo đảm an toàn, ổn định bữa ăn bán trú cho học sinh

Đề cập chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động cung cấp suất ăn tại cơ sở giáo dục và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, ĐBQH Lê Thị Thanh Xuân nhấn mạnh, đây không chỉ là ưu đãi đối với doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh mà còn góp phần bảo đảm bữa ăn, dinh dưỡng và điều kiện học tập cho học sinh, nhất là học sinh bán trú ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới.

Thực tiễn tại Đắk Lắk cho thấy, nhiều trường phải mua thực phẩm trực tiếp từ hộ sản xuất, cá nhân và hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Việc lập hóa đơn, chứng từ và xác minh nguồn gốc thực phẩm còn khó khăn; nguồn cung, giá cả và vận chuyển tại địa bàn xa trung tâm, xã biên giới thiếu ổn định.

Các ĐBQH dự phiên thảo luận tại hội trường. Ảnh: Khánh Duy

Bên cạnh đó, nhiều trường tiểu học chưa có vị trí việc làm nhân viên nấu ăn; một số trường còn thiếu bếp ăn, nhà ăn, kho bảo quản và thiết bị chế biến. Những khó khăn này cho thấy việc tổ chức bữa ăn bán trú an toàn, ổn định đòi hỏi nguồn lực cho toàn bộ quá trình, từ cung ứng, chế biến, bảo quản đến nhân lực phục vụ.

Do đó, đại biểu cho rằng miễn thuế thu nhập đối với doanh nghiệp và cá nhân cung cấp suất ăn là cần thiết, góp phần giảm nghĩa vụ thuế, khuyến khích các đơn vị tham gia cung ứng, đầu tư thiết bị và duy trì nguồn thực phẩm ổn định.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý, miễn thuế cho đơn vị cung cấp không mặc nhiên đồng nghĩa với giá suất ăn giảm hoặc chất lượng bữa ăn được nâng lên. Vì vậy, cần có cơ chế giám sát giá thành, định lượng, khẩu phần, chất lượng và nguồn gốc thực phẩm; đồng thời làm rõ trách nhiệm của đơn vị cung cấp và nhà trường trong tổ chức, kiểm soát bữa ăn, bảo đảm an toàn thực phẩm.