Ưu tiên nguồn lực thực hiện các mô hình khuyến nông

Anh Vàng A Chí (thứ 2 từ trái sang), bản Pa Pốm, phường Điện Biên Phủ nghe cán bộ Trung tâm Khuyến nông - Giống cây trồng tỉnh chia sẻ kỹ thuật trồng và chăm sóc chanh leo.

Gia đình anh Vàng A Chí, bản Pa Pốm, phường Điện Biên Phủ, là một trong 7 hộ tham gia mô hình trồng thử nghiệm chanh leo do Trung tâm Khuyến nông - Giống cây trồng, vật nuôi tỉnh triển khai. Từ chỗ chưa có kinh nghiệm với loại cây trồng này, gia đình ông được hướng dẫn kỹ thuật từ khâu làm đất, trồng cây đến chăm sóc, bón phân và theo dõi sâu bệnh. Anh Vàng A Chí cho biết: “Khi tham gia mô hình, gia đình được hỗ trợ giống, vật tư và hướng dẫn cách làm giàn, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh. Nhờ thực hiện theo hướng dẫn, chanh leo phát triển tốt và đã cho thu hoạch. Gia đình sẽ tiếp tục chăm sóc để cây cho năng suất ổn định”.

Mô hình trồng thử nghiệm chanh leo do Trung tâm Khuyến nông - Giống cây trồng tỉnh thực hiện từ tháng 11/2025 tại bản Pa Pốm, phường Điện Biên Phủ và bản Huổi Hua, xã Núa Ngam có tổng diện tích 10,4ha, với 7 hộ tham gia. Trong đó, 2 hộ ở bản Pa Pốm trồng 2,4ha; 5 hộ ở bản Huổi Hua trồng 8ha. Các hộ được tập huấn kỹ thuật, hỗ trợ 70% chi phí giống, phân bón, vật tư và thuốc bảo vệ thực vật; đồng thời được cán bộ khuyến nông hướng dẫn trong suốt quá trình chăm sóc. Theo đánh giá bước đầu, năng suất chanh leo dự kiến đạt 29,2 tấn/ha. Với giá bán trung bình 15.000 đồng/kg, doanh thu ước đạt 438 triệu đồng/ha; sau khi trừ chi phí, lợi nhuận dự kiến khoảng 220 triệu đồng/ha. Kết quả này mở ra triển vọng phát triển cây trồng mới tại 2 địa phương.

Kỹ sư Lò Thanh Nhàn, cán bộ Trung tâm Khuyến nông - Giống cây trồng, vật nuôi tỉnh, người phụ trách mô hình chanh leo cho biết: “Qua theo dõi, cây chanh leo sinh trưởng, phát triển khá tốt. Trong quá trình thực hiện, cán bộ kỹ thuật thường xuyên hướng dẫn các hộ chăm sóc, cắt tỉa cành, bón phân và theo dõi sâu bệnh. Để cây tiếp tục ra hoa, đậu quả, đơn vị sẽ tiếp tục hướng dẫn người trồng cần chăm sóc đúng quy trình, giữ ẩm cho cây và phát hiện, xử lý sâu bệnh kịp thời”.

Cùng với chanh leo, mô hình trồng cà phê đang được triển khai tại nhiều địa phương. Tại xã Nà Hỳ, mô hình trồng cà phê giai đoạn 2025 - 2027 có quy mô 24,5ha, thu hút 37 hộ tham gia. Cán bộ kỹ thuật phối hợp với khuyến nông xã hướng dẫn người dân chăm sóc, giữ ẩm, chủ động nguồn nước tưới và theo dõi sâu bệnh. Qua kiểm tra, cây cà phê phát triển tốt; cây mắc ca trồng che bóng sinh trưởng ổn định. Ông Quàng Văn Xuyên, bản Phiêng Ngúa, xã Nà Hỳ chia sẻ: Tham gia mô hình, gia đình  được cán bộ hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cà phê, nên đã biết cách theo dõi vườn cây, làm cỏ, giữ ẩm và phát hiện sâu bệnh để xử lý kịp thời.

Thông tin về kết quả hoạt động khuyến nông trong thời gian qua, đồng chí Lê Xuân Cảnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Điện Biên cho biết: Với sự quan tâm chỉ đạo của UBND tỉnh, sự vào cuộc trách nhiệm của đội ngũ khuyến nông viên trên địa bàn, giai đoạn 2021 - 2025, Điện Biên tổ chức được 376 lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho nông dân và đội ngũ làm công tác khuyến nông các cấp, đạt 114,29% kế hoạch, với tổng số 14.882 lượt người tham gia. Tỉnh cũng tổ chức các hoạt động giới thiệu sản phẩm nông nghiệp, hội nghị, hội thảo, tọa đàm tư vấn kỹ thuật và tham quan học tập kinh nghiệm sản xuất tại các địa phương trong tỉnh và một số tỉnh bạn. Đáng chú ý, tỉnh đã nhân rộng 283 mô hình khuyến nông trên các lĩnh vực: Trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và lâm nghiệp theo hướng hữu cơ, VietGap, an toàn sinh học gắn với liên kết, tiêu thụ sản phẩm... Các mô hình góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, giúp người dân tiếp cận tiến bộ kỹ thuật và từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa theo nhu cầu thị trường.

Đánh giá về đóng góp của ngành nông nghiệp đối với tăng trưởng kinh tế địa phương, ông Lò Văn Cương, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh cho biết: Bình quân tốc độ tăng trưởng GRDP của Điện Biên trong giai đoạn 2021 - 2025 là 8,76%/năm. Trong đó, tăng trưởng vượt trội thuộc khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản với tỷ lệ 4,1% (chiếm khoảng 13,65% trong GRDP). Kết quả đạt được có sự đóng góp quan trọng của công tác khuyến nông. Phát huy kết quả đạt được giai đoạn 2026 - 2030, Điện Biên định hướng đổi mới hoạt động khuyến nông theo nhu cầu của người dân và thị trường; hỗ trợ nông dân chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, từng bước tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị.

Theo Quyết định số 949/QĐ-UBND ngày 8/5/2026 của UBND tỉnh về phê duyệt Chương trình khuyến nông giai đoạn 2026 - 2030, tổng kinh phí thực hiện dự kiến khoảng 60,06 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh và nguồn đối ứng của các tổ chức, cá nhân. Nguồn lực này phục vụ tổ chức 75 lớp bồi dưỡng, tập huấn; tuyên truyền, nhân rộng mô hình và xây dựng các mô hình trồng cây công nghiệp, cây ăn quả chủ lực. Cùng với đó, UBND tỉnh đồng thời chỉ đạo cấp xã hằng năm ưu tiên bố trí tối thiểu 1,5 tỷ đồng để triển khai các hoạt động khuyến nông, đảm bảo phù hợp với nguyện vọng và trình độ sản xuất của người dân trên địa bàn.

Trong giai đoạn này, tỉnh định hướng xây dựng các mô hình sản xuất dựa trên những cây trồng chủ lực như: Mắc ca, cà phê, dứa, chanh leo... với quy mô dự kiến khoảng 316ha. Các mô hình hướng tới áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật, bảo đảm chất lượng sản phẩm, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường; phấn đấu nâng hiệu quả kinh tế từ 10% trở lên so với sản xuất đại trà, giảm chi phí vật tư đầu vào và tạo cơ sở để nhân rộng.

Việc lựa chọn, triển khai các mô hình khuyến nông tại Điện Biên thời gian qua, luôn bám sát định hướng của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh tại Nghị quyết số 11-NQ/TU ngày 31/12/2025 về cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, xanh, thông minh, bền vững. Cùng với bảo đảm nguồn lực, nâng cao chất lượng chuyển giao kỹ thuật và gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm sẽ góp phần nhân rộng các mô hình hiệu quả, nâng cao thu nhập cho người dân.