Ủy viên châu Âu cảnh báo việc Mỹ tiếp quản Greenland sẽ là dấu chấm hết cho NATO

Ủy viên châu Âu Andrius Kubilius nhấn mạnh rằng kịch bản Mỹ sử dụng sức mạnh quân sự để kiểm soát Greenland không chỉ phá vỡ nền tảng của NATO mà còn gây tác động tiêu cực sâu sắc tới quan hệ xuyên Đại Tây Dương. “Tôi đồng ý với Thủ tướng Đan Mạch rằng điều đó sẽ là sự kết thúc của NATO và trong mắt người dân hệ quả cũng sẽ vô cùng tiêu cực”, ông Kubilius phát biểu với Reuters bên lề một hội nghị an ninh tại Thụy Điển.

Sân bay Quốc tế Nuuk ở Greenland. Ảnh: Reuters

Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần tuyên bố Washington phải sở hữu Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, với lý do chiến lược nhằm ngăn chặn Nga hoặc Trung Quốc mở rộng ảnh hưởng tại Bắc Cực – khu vực giàu tài nguyên và có vị trí địa chính trị then chốt. Ông Trump cho rằng sự hiện diện quân sự hiện nay của Mỹ tại Greenland là chưa đủ, đồng thời không loại trừ khả năng dùng vũ lực.

Đan Mạch và Mỹ, đều là thành viên NATO, dự kiến sẽ có các cuộc trao đổi trong tuần này về vấn đề Greenland. Copenhagen và chính quyền Greenland khẳng định hòn đảo này “không phải để bán”, song các tuyên bố cứng rắn từ Washington tiếp tục làm dấy lên lo ngại trong nội bộ châu Âu.

Theo ông Kubilius, dù không tin rằng một cuộc xâm lược quân sự của Mỹ sắp xảy ra, EU vẫn có nghĩa vụ pháp lý phải hành động nếu Đan Mạch đối mặt với hành vi xâm lược. Ông dẫn Điều 42.7 của Hiệp ước EU, quy định nghĩa vụ hỗ trợ lẫn nhau giữa các quốc gia thành viên trong trường hợp bị tấn công quân sự.

“Mọi thứ phụ thuộc rất nhiều vào phản ứng và lập trường của Đan Mạch, nhưng rõ ràng tồn tại nghĩa vụ hỗ trợ tập thể trong trường hợp một quốc gia thành viên bị xâm lược”, ông Kubilius nhấn mạnh.

Ủy viên châu Âu cũng đặt câu hỏi về tính hợp pháp và hệ quả quốc tế của việc chiếm đóng Greenland bằng vũ lực, cho rằng hành động như vậy sẽ gây tổn hại trên mọi phương diện quan hệ giữa Mỹ và châu Âu, từ chính trị, an ninh cho tới thương mại.

“Ai sẽ công nhận một sự chiếm đóng như vậy và điều đó sẽ tác động ra sao đến toàn bộ quan hệ Mỹ – châu Âu, bao gồm cả lĩnh vực thương mại, nơi người Mỹ cũng có thể phải đối mặt với những hậu quả tiêu cực đau đớn”, ông Kubilius nói.

Theo ông Kubilius, EU sẵn sàng tăng cường vai trò an ninh tại Greenland nếu Đan Mạch đề nghị, bao gồm khả năng triển khai lực lượng, tàu chiến và các năng lực quân sự như hệ thống chống máy bay không người lái. Ông cho rằng các yêu cầu cụ thể về phòng thủ Bắc Cực cần được giới quân sự đánh giá, song “mọi phương án đều có thể được xem xét”.

Bên cạnh vấn đề Greenland, ông Kubilius khẳng định châu Âu cần tiếp tục củng cố năng lực quốc phòng của mình, bất kể mức độ cam kết của Mỹ trong NATO ra sao. Ông thừa nhận rằng một kịch bản NATO không còn sự hiện diện của Mỹ sẽ là thách thức cực lớn.

“Việc tự mình sẵn sàng bảo vệ châu Âu, trong trường hợp không có Mỹ sẽ vô cùng khó khăn. NATO như hiện nay chắc chắn sẽ không còn tồn tại”, ông Kubilius nói.

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Trump tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social rằng ông là người “đã cứu NATO”, đồng thời khẳng định Mỹ sẽ luôn ủng hộ liên minh. Tuy nhiên, các đồng minh châu Âu vẫn tỏ ra lo ngại trước những thông điệp trái chiều từ Washington, trong bối cảnh NATO đang đứng trước những thử thách lớn nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh.

Giang Bùi/VOV.VN (biên dịch) Theo: Reuters